Ai đang đúng trên thị trường vàng?

Giá vàng thế giới phục hồi trong phiên giao dịch ngày 4/6 khi đồng USD suy yếu và lợi suất trái phiếu Mỹ giảm trở lại. Tuy nhiên, phía sau diễn biến giá là một tín hiệu đáng chú ý hơn: dòng tiền đầu tư và các ngân hàng trung ương đang tiếp tục đi theo hai hướng trái ngược.

Kết thúc phiên, giá vàng giao ngay tăng 0,92%, lên 4.476,4 USD/oz. Trên sàn COMEX, giá vàng giao tháng 8 đóng cửa ở mức 4.505 USD/oz. Đồng USD giảm về 99,43 điểm theo chỉ số Dollar Index, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lùi về 4,471%.

Động lực phục hồi đến từ kỳ vọng căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt. Giá dầu Brent giảm gần 3% sau những tín hiệu liên quan đến khả năng duy trì lệnh ngừng bắn và triển vọng khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Dù vậy, sự cải thiện của giá vàng chưa đủ để thay đổi hành vi của dòng tiền ETF. SPDR Gold Trust, quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới, tiếp tục bán ròng thêm 1,8 tấn vàng trong phiên 4/6, giảm lượng nắm giữ xuống còn 1.025,1 tấn. Đây là phiên bán ròng liên tiếp kể từ đầu tuần.

Diễn biến này kéo dài xu hướng đã xuất hiện từ nhiều tháng qua. Từ mức đỉnh lịch sử gần 5.595 USD/oz thiết lập hồi cuối tháng 1, giá vàng đã giảm khoảng 16%. Thay vì đóng vai trò trú ẩn trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran leo thang, kim loại quý lại chịu áp lực từ nỗi lo giá năng lượng cao có thể khiến lạm phát kéo dài và buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến.

Nhưng trong khi các quỹ đầu tư tiếp tục thu hẹp vị thế, các ngân hàng trung ương lại đang làm điều ngược lại. Theo số liệu mới công bố của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương đã quay trở lại trạng thái mua ròng trong tháng 4 sau đợt bán ròng ghi nhận trong tháng trước.

Ba Lan tiếp tục là quốc gia mua vàng nhiều nhất thế giới với 14 tấn trong tháng 4, nâng tổng lượng mua từ đầu năm lên 45 tấn và đưa dự trữ vàng quốc gia lên 595 tấn, tương đương khoảng 30% tổng dự trữ.

Trung Quốc mua thêm 8 tấn vàng, ghi nhận tháng mua ròng thứ 18 liên tiếp. Lượng vàng dự trữ chính thức của nước này hiện đạt 2.322 tấn, tương đương khoảng 9% tổng dự trữ. Cộng hòa Séc tiếp tục kéo dài chuỗi mua vàng lên tháng thứ 38 liên tiếp sau khi bổ sung thêm 3 tấn trong tháng 4.

Theo bà Marissa Salim, Trưởng nhóm nghiên cứu cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương của WGC, các ngân hàng trung ương tại Đông Âu và châu Á tiếp tục là lực lượng dẫn dắt xu hướng mua vàng toàn cầu. Trong 36 tháng gần nhất, hai khu vực này lần lượt mua trung bình 12 tấn và 11 tấn vàng mỗi tháng.

Sự khác biệt nằm ở mục tiêu. Các quỹ ETF thường phản ứng với kỳ vọng lãi suất, lợi suất trái phiếu và biến động của đồng USD. Trong khi đó, quyết định mua vàng của ngân hàng trung ương thường gắn với chiến lược dự trữ dài hạn, đa dạng hóa tài sản và giảm phụ thuộc vào đồng bạc xanh.

Bởi vậy, thị trường vàng hiện đang phản chiếu hai cách nhìn khác nhau về cùng một tài sản. Một bên là dòng tiền tài chính vẫn tỏ ra thận trọng trước môi trường lãi suất toàn cầu. Bên còn lại là các ngân hàng trung ương vẫn tiếp tục tích lũy vàng với quy mô đáng kể bất chấp đà điều chỉnh của giá.

Theo khảo sát dự trữ vàng năm 2025 của WGC, 95% ngân hàng trung ương được hỏi cho rằng lượng vàng nắm giữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tiếp tục gia tăng trong 12 tháng tiếp theo, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ 81% của năm trước đó. Giá vàng đang phục hồi, SPDR vẫn bán ròng, còn các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vào. Hiếm khi thị trường xuất hiện đồng thời ba tín hiệu như vậy trong cùng một thời điểm.