Vàng nóng trở lại khi NHTW, ETF và Tether đồng loạt tăng mua

Sau giai đoạn đi ngang quanh vùng 4.000 USD/ounce, vàng thế giới đang trở lại quỹ đạo tăng mạnh. Từ đầu tháng 8, giá vàng đã tăng khoảng 8%, tiến gần mốc 4.400 USD/ounce. Đáng chú ý, nhịp tăng này diễn ra cùng lúc nhiều nhóm nhà đầu tư lớn quay trở lại thị trường, từ các quỹ ETF, ngân hàng trung ương đến những tổ chức tư nhân có quy mô dự trữ vàng đáng kể.

Dòng vốn ETF đang phát đi một trong những tín hiệu rõ nhất về sự thay đổi khẩu vị trên thị trường. Trong 5 tuần gần đây, các quỹ ETF vàng toàn cầu đã mua ròng tổng cộng hơn 48 tấn vàng, trong đó riêng tuần đầu tháng 8 ghi nhận lượng mua ròng cao nhất kể từ đầu tháng 4.

Dòng tiền quay trở lại diễn ra đồng thời tại cả ba khu vực lớn là châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Đáng chú ý, các ETF vàng nội địa Trung Quốc đã ghi nhận dòng tiền vào trong 14 phiên liên tiếp, dài nhất kể từ tháng 3, với tổng giá trị khoảng 1,2 tỷ USD.

Đây là sự đảo chiều đáng chú ý sau khi các quỹ này từng chứng kiến dòng tiền rút ra kỷ lục trong tháng 6. Việc dòng vốn ETF trở lại trong thời điểm giá vàng tăng cho thấy khẩu vị đối với kim loại quý đang được cải thiện sau giai đoạn điều chỉnh.

Động lực phía sau xu hướng này phần lớn đến từ các biến số vĩ mô. Đàm phán Mỹ - Iran giúp hạ nhiệt giá dầu, qua đó giảm bớt áp lực lạm phát tại Mỹ. Trong khi đó, đồng USD giảm xuống mức thấp nhất trong 6 tuần khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác.

Một yếu tố quan trọng khác nằm ở triển vọng lãi suất thực. Theo BCA Research, lãi suất thực có thể đã đạt đỉnh. Điều này đồng nghĩa vàng không nhất thiết phải chờ đến khi Fed thực sự cắt giảm lãi suất mới có thể tiếp tục tăng giá; chỉ cần thị trường xác nhận đỉnh của lãi suất thực đã đi qua, áp lực đối với vàng có thể giảm đáng kể.

Nếu dòng tiền ETF phản ánh sự thay đổi trong khẩu vị đầu tư ngắn và trung hạn, thì hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương lại cho thấy một xu hướng có tính cấu trúc hơn.

Trong quý II/2026, thời điểm giá vàng ghi nhận mức giảm mạnh nhất theo quý trong khoảng một thập kỷ, các ngân hàng trung ương toàn cầu vẫn mua thêm 289 tấn vàng, cao hơn 5 lần so với 56 tấn trong quý I, theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC).

Ba Lan là quốc gia mua nhiều nhất với 51 tấn, trong khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) bổ sung thêm 33 tấn vào dự trữ. Đây cũng là lượng vàng mua vào theo quý lớn nhất của PBoC kể từ cuối năm 2023.

Đáng chú ý hơn, PBoC đã liên tục tăng dự trữ vàng trong 5 tháng qua. Việc tiếp tục tích lũy ngay cả trong giai đoạn giá điều chỉnh cho thấy nhu cầu của các ngân hàng trung ương không đơn thuần phụ thuộc vào diễn biến giá trong ngắn hạn.

Một số thông tin trên thị trường còn cho rằng PBoC đang gia tăng lượng vàng lưu trữ tại Hong Kong trong những tháng gần đây, gắn với tham vọng phát triển đặc khu này thành trung tâm giao dịch vàng toàn cầu. Nếu xu hướng này được duy trì, nó cũng phù hợp với chiến lược dài hạn của Trung Quốc trong việc đưa một phần hoạt động và dự trữ vàng về gần thị trường trong nước hơn.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), sức mua của các ngân hàng trung ương đang phục hồi, củng cố quan điểm rằng nhu cầu tích lũy vàng mang tính dài hạn vẫn còn nguyên, ngay cả khi tổng lượng mua trong năm 2026 có thể thấp hơn mức kỷ lục của năm trước.

Điểm mới trên thị trường năm nay là sự xuất hiện ngày càng rõ của các tổ chức tư nhân lớn trong vai trò người mua vật chất. Tether, công ty đứng sau đồng stablecoin USDT, là trường hợp đáng chú ý.

Trong quý II/2026, Tether mua thêm khoảng 14 tấn vàng, nâng lượng vàng nắm giữ lên khoảng 146,4 tấn vào cuối tháng 6. Riêng nửa đầu năm, doanh nghiệp này đã mua khoảng 27,1 tấn vàng.

Tốc độ tích lũy của Tether tăng rất nhanh. Cuối quý I/2025, công ty nắm khoảng 67,5 tấn vàng, trị giá khoảng 6,7 tỷ USD. Sau một năm, lượng vàng tăng lên hơn 132 tấn và đến cuối quý II/2026 đạt 146,4 tấn, với giá trị khoảng 18,8 tỷ USD. Như vậy, trong khoảng 15 tháng, lượng vàng Tether nắm giữ đã tăng hơn gấp đôi, trong khi giá trị danh mục gần gấp ba do giá vàng tăng mạnh.

Theo dữ liệu cập nhật tháng 8/2026 từ WGC và IMF, lượng vàng 146,4 tấn của Tether tương đương quy mô dự trữ của Libya và cao hơn dự trữ vàng của một loạt ngân hàng trung ương như Philippines, Ai Cập, Thụy Điển, Nam Phi, Mexico hay Qatar.

Điều đáng chú ý không chỉ là quy mô dự trữ của Tether, mà là tốc độ mua. Một tổ chức tư nhân có khả năng tích lũy hàng chục tấn vàng mỗi năm đang xuất hiện cùng lúc với xu hướng gia tăng dự trữ của các ngân hàng trung ương.

Sự giao thoa này tạo ra một cấu trúc cầu khác trước cho thị trường vàng. Nếu trước đây biến động giá chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi USD, lãi suất, dòng tiền đầu tư và nhu cầu trang sức, thì lực mua vật chất mang tính chiến lược từ các ngân hàng trung ương và những tổ chức lớn đang ngày càng trở thành một lớp đệm quan trọng.

Điều này cũng lý giải vì sao vàng có thể duy trì sức hút ngay cả khi giá trải qua những nhịp điều chỉnh mạnh. Khi một phần nhu cầu xuất phát từ mục tiêu đa dạng hóa dự trữ và quản trị rủi ro dài hạn, mức độ nhạy cảm với biến động giá ngắn hạn sẽ thấp hơn.

Tuy nhiên, lực cầu lớn không đồng nghĩa giá vàng chỉ có một chiều tăng. Các yếu tố như chính sách tiền tệ của Fed, diễn biến USD, lạm phát và dòng vốn ETF vẫn có thể tạo ra những nhịp biến động đáng kể.

Điểm đáng chú ý hơn nằm ở nền cầu phía dưới: khi ngân hàng trung ương tiếp tục tích lũy, ETF quay lại mua ròng và một tổ chức tư nhân như Tether nhanh chóng mở rộng dự trữ vật chất, vàng đang có thêm nhiều nguồn cầu độc lập hơn. Đây có thể là yếu tố giúp thị trường kim loại quý duy trì sức chống chịu tốt hơn trước những đợt điều chỉnh, đồng thời củng cố vai trò của vàng trong cán cân dự trữ toàn cầu.