7 nhóm hàng xuất khẩu Việt Nam có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại
Cục Phòng vệ thương mại cảnh báo 7 nhóm hàng xuất khẩu có rủi ro bị điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp tại các thị trường như Mỹ, EU, Ấn Độ, Canada và Australia.
Theo danh sách do Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) công bố, 7 nhóm hàng cần theo dõi gồm gỗ và sản phẩm gỗ; sắt thép và sản phẩm kim loại; vật liệu; sản phẩm công nghiệp chế tạo; hóa chất, nhựa và sản phẩm nhựa; xơ, sợi và hàng dệt; cùng một số mặt hàng khác.
Trong đó, gỗ và sản phẩm gỗ, thép và sản phẩm kim loại là hai nhóm có nhiều mặt hàng nằm trong diện cảnh báo.
Với nhóm gỗ và sản phẩm gỗ, các mặt hàng cần theo dõi gồm ghế bọc đệm có khung bằng gỗ, đồ nội thất phòng ngủ bằng gỗ xuất sang Mỹ; thanh nẹp gỗ và ván ép gỗ cứng xuất sang EU.
Đối với ghế bọc đệm có khung bằng gỗ, Mỹ chưa áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại nhưng từ ngày 14/10/2025, sản phẩm này chịu mức thuế 25% theo Mục 232, áp dụng với tất cả các nước.
Theo cơ quan quản lý, với tỷ trọng lớn tại thị trường Mỹ, mặt hàng này có thể tiếp tục nằm trong diện theo dõi của cơ quan điều tra và ngành sản xuất sở tại, kể cả khi kim ngạch xuất khẩu giảm so với cùng kỳ. Doanh nghiệp cần kiểm soát xuất xứ nguyên liệu, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc, minh bạch giá bán và chi phí sản xuất, đồng thời lưu giữ đầy đủ hồ sơ để sẵn sàng hợp tác khi phát sinh vụ việc.
Mỹ cũng đã áp dụng thuế chống bán phá giá đối với đồ nội thất phòng ngủ bằng gỗ nhập khẩu từ Trung Quốc từ năm 2005. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của Việt Nam sang Mỹ đạt 892,9 triệu USD, giảm 21,1% so với cùng kỳ năm trước, khi đạt 1,13 tỷ USD.
Dù kim ngạch giảm, với thị phần lớn và vị thế cạnh tranh tại Mỹ, đồ nội thất phòng ngủ bằng gỗ vẫn là mặt hàng cần được theo dõi về nguy cơ điều tra phòng vệ thương mại.
Tại EU, ván ép gỗ cứng cũng tiềm ẩn rủi ro. Khối này đã áp dụng thuế chống bán phá giá với sản phẩm cùng loại có xuất xứ từ Trung Quốc. Trong bối cảnh mặt hàng này chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nhập khẩu của EU, khả năng điều tra đối với ván ép gỗ cứng nhập khẩu từ Việt Nam cần được lưu ý.
Ở nhóm sắt thép và sản phẩm kim loại, danh sách cảnh báo gồm thép cuộn và thép tấm cán nóng xuất sang Indonesia; cáp thép dự ứng lực xuất sang Mỹ; nắp hộp kim loại dễ mở bằng thiếc lá, gồm thiếc lá mạ điện phân, xuất sang Ấn Độ; thép mạ hợp kim nhôm - kẽm xuất sang Thái Lan; vỏ bình gas xuất sang Mỹ; thép cọc cừ xuất sang Canada và mặt bích bằng thép không gỉ xuất sang Mỹ.
Indonesia đang áp dụng thuế chống bán phá giá với thép cuộn và thép tấm cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Kazakhstan, Belarus, Đài Loan (Trung Quốc) và Thái Lan. Biện pháp này được gia hạn từ tháng 1/2025 đến năm 2030. Trong năm 2025, Indonesia cũng mở cuộc điều tra chống bán phá giá mới đối với thép cuộn và thép tấm cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Tại Mỹ, dây thép dự ứng lực dùng cho bê tông nhập khẩu từ Trung Quốc đang chịu thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp. Mỹ cũng áp thuế chống bán phá giá với mặt hàng này từ 15 nước và vùng lãnh thổ khác, trong đó có Malaysia, Indonesia, Đài Loan (Trung Quốc), Thổ Nhĩ Kỳ và Tây Ban Nha. Các biện pháp được gia hạn vào tháng 5/2026.
Trong khi đó, Ấn Độ đã áp dụng thuế chống bán phá giá đối với nắp hộp kim loại dễ mở bằng thiếc lá, bao gồm thiếc lá mạ điện phân, nhập khẩu từ Trung Quốc.
Theo Bộ Công Thương, tính đến giữa tháng 9/2026, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã đối mặt với 327 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại tại 27 thị trường. Riêng 9 tháng đầu năm nay, có 27 vụ việc mới phát sinh, nhiều hơn 4 vụ so với tổng số vụ việc trong cả năm 2025.
Số vụ việc ngày càng tăng đặt ra yêu cầu đối với cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp trong việc theo dõi diễn biến thị trường, nhận diện sớm rủi ro và chuẩn bị phương án ứng phó. Bên cạnh việc kiểm soát xuất xứ, doanh nghiệp cần tăng cường lưu trữ hồ sơ sản xuất, chi phí và giao dịch để đáp ứng yêu cầu xác minh khi cơ quan nước ngoài tiến hành điều tra.
My My
