ACV và liên danh Vietur thống nhất tỷ giá, gói thầu 27.800 tỷ đồng tại Long Thành được tháo gỡ

Cụ thể, theo thông tin từ Bộ Tài chính, tại cuộc họp giữa Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), nhà thầu chính IC Ictas và nhà thầu phụ VTG, các bên đã thống nhất phương án thanh toán bằng đồng Việt Nam đối với các hạng mục thiết bị phát sinh chi phí trong nước.

Điểm đáng chú ý là tỷ giá quy đổi được cố định ở mức 23.650 đồng/USD, đúng theo tỷ giá quy định trong hồ sơ mời thầu tại thời điểm 3 ngày trước ngày đóng thầu. Thỏa thuận này giúp tháo gỡ bất đồng kéo dài từ tháng 4, khi nhà thầu Thổ Nhĩ Kỳ IC Ictas, đứng đầu liên danh Vietur, không đồng thuận với phương án áp dụng tỷ giá cũ trong bối cảnh tỷ giá USD/VND đã tăng mạnh.

Việc thống nhất tỷ giá thanh toán được xem là bước xử lý quan trọng để ACV và nhà thầu hoàn tất phụ lục hợp đồng điều chỉnh trong tháng 8, qua đó giảm nguy cơ đình trệ dòng thanh toán đối với các hạng mục thiết bị phục vụ dự án.

Trước đó, để duy trì tiến độ xử lý các vướng mắc, ACV đã giải ngân trước bằng USD đối với những thiết bị đủ điều kiện nhập khẩu trực tiếp. Giá trị giải ngân tại đợt 7 đạt hơn 12,5 triệu USD, đợt 8 khoảng 7,9 triệu USD và đợt 9 khoảng 8,59 triệu USD.

Tuy nhiên, việc tháo gỡ vấn đề tỷ giá không đồng nghĩa toàn bộ vướng mắc tại gói thầu đã được giải quyết. Đây là gói thầu lớn nhất của dự án sân bay Long Thành, với giá trị hơn 27.800 tỷ đồng và gần 339 triệu USD, bao gồm xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách.

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, trong quá trình đấu thầu, liên danh Vietur đã sử dụng ngoại tệ để dự thầu với giá trị hơn 235 triệu USD, không phù hợp với quy định pháp luật Việt Nam. ACV với vai trò bên mời thầu cũng không phát hiện và yêu cầu làm rõ sai sót này, sau đó vẫn ký hợp đồng theo hồ sơ dự thầu và thực hiện thanh toán bằng USD.

Vấn đề này được đánh giá có thể tạo ra rủi ro thất thoát vốn đầu tư của ACV do biến động tỷ giá trong quá trình thực hiện hợp đồng. Việc các bên hiện thống nhất sử dụng tỷ giá cố định 23.650 đồng/USD vì vậy không chỉ là giải pháp xử lý tranh chấp thương mại, mà còn nhằm đưa cơ chế thanh toán về đúng cơ sở được xác lập trong hồ sơ mời thầu.

Một vấn đề khác cũng được Thanh tra Chính phủ chỉ ra liên quan đến việc sử dụng nhà thầu phụ. IC Ictas bị xác định đã ký hợp đồng với các nhà thầu phụ vượt tỷ lệ công việc được cam kết trong hợp đồng mà chưa được ACV chấp thuận.

Đáng chú ý, nhà thầu chính còn giao phần công việc cung cấp và lắp đặt hệ thống quản lý trung tâm (CMS) cho Ricons, dù nội dung này nằm ngoài phạm vi thầu phụ đã được thỏa thuận. Thanh tra Chính phủ xác định hành vi này có dấu hiệu chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.

Với tính chất của các vi phạm được phát hiện, Thanh tra Chính phủ đã chuyển toàn bộ thông tin và hồ sơ vụ việc sang Bộ Công an để xem xét, điều tra và xử lý theo thẩm quyền.

Như vậy, nút thắt tỷ giá tại gói thầu 5.10 đã có hướng xử lý, nhưng dự án Long Thành vẫn còn những vấn đề pháp lý cần được giải quyết song song. Việc các bên thống nhất cơ chế thanh toán giúp giảm một rào cản trực tiếp đối với tiến độ hợp đồng, trong khi trách nhiệm đối với những sai phạm trong quá trình đấu thầu và thực hiện hợp đồng vẫn chờ kết quả xử lý của cơ quan chức năng.