38,5 triệu tỷ đồng cần huy động: Chứng khoán được “đẩy lên tuyến đầu”

Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ ngày càng thu hẹp, thị trường chứng khoán đang được đặt vào vai trò trung tâm trong việc dẫn vốn cho nền kinh tế. Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, tổng nhu cầu vốn giai đoạn 2026–2030 lên tới khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó 80% đến từ khu vực ngoài nhà nước, tạo áp lực chưa từng có lên thị trường vốn.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định dù bối cảnh quốc tế nhiều biến động. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn mới, khi mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số được đặt ra, bài toán không còn là ổn định, mà là huy động nguồn lực với quy mô lớn và bền vững hơn.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, trong tổng nhu cầu 38,5 triệu tỷ đồng, ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng khoảng 20%, phần còn lại buộc phải đến từ khu vực tư nhân và các kênh thị trường. Điều này đồng nghĩa với việc thị trường chứng khoán không còn là kênh bổ trợ, mà trở thành trục dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. “Đây là nhiệm vụ nặng nề, đầy thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội lớn”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Áp lực này diễn ra trong bối cảnh chính sách tiền tệ không còn nhiều dư địa nới lỏng. Khi tín dụng ngân hàng bị kiểm soát chặt hơn để ổn định vĩ mô, việc chuyển dịch sang thị trường vốn trở thành xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, để đảm nhận vai trò này, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô, mà ở chất lượng thị trường.

Bộ Tài chính cho biết đang triển khai hàng loạt giải pháp nhằm nâng chuẩn thị trường, trong đó có việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), nâng cao quản trị doanh nghiệp và bảo vệ nhà đầu tư. Đồng thời, các chính sách tháo gỡ vướng mắc cho nhà đầu tư nước ngoài, thúc đẩy cổ phần hóa và gắn niêm yết doanh nghiệp cũng đang được đẩy nhanh.

Một điểm đáng chú ý là định hướng phát triển nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn dài hạn. Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, việc mở rộng quy mô thị trường phải đi kèm với việc thay đổi cấu trúc dòng tiền, từ phụ thuộc vào nhà đầu tư cá nhân sang thu hút quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và vốn ngoại ổn định hơn.

Bên cạnh đó, hạ tầng thị trường cũng được đặt vào trọng tâm nâng cấp. Bộ Tài chính nhấn mạnh việc hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ theo chuẩn quốc tế, đồng thời tăng cường quản trị rủi ro nhằm đảm bảo thị trường vận hành an toàn. Song song, công tác thanh tra, giám sát sẽ được siết chặt để xử lý các hành vi vi phạm, củng cố niềm tin – yếu tố cốt lõi đối với bất kỳ thị trường vốn nào.

Ở góc độ thành viên thị trường, Bộ trưởng cũng yêu cầu các công ty chứng khoán nâng cao năng lực tài chính và chất lượng dịch vụ, các công ty quản lý quỹ phát triển sản phẩm đa dạng để thu hút dòng vốn dài hạn. Đối với doanh nghiệp niêm yết, yêu cầu đặt ra là minh bạch hóa hoạt động và nâng chuẩn quản trị, bởi chất lượng thị trường phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng doanh nghiệp.

Với quy mô nhu cầu vốn lên tới 38,5 triệu tỷ đồng, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Nếu các cải cách được triển khai hiệu quả, thị trường có thể trở thành kênh dẫn vốn chủ lực cho nền kinh tế. Ngược lại, nếu không nâng được chất lượng và niềm tin, áp lực huy động vốn sẽ tiếp tục dồn về hệ thống ngân hàng, nơi dư địa đang ngày càng hạn hẹp.