Hơn 1 triệu tỷ đồng chảy qua thị trường vốn, UBCKNN tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát hành

Khi nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển ngày càng gia tăng, thị trường vốn được kỳ vọng sẽ chia sẻ nhiều hơn gánh nặng với hệ thống ngân hàng. Tại Hội nghị "Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế" diễn ra ngày 2/7 tại TP.HCM, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết trọng tâm điều hành thời gian tới là tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát hành chứng khoán để mở rộng khả năng huy động vốn của doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Muốn đạt được mục tiêu này, bên cạnh cải cách thể chế và nâng cao năng suất, nền kinh tế cần một hệ thống tài chính hiện đại, trong đó thị trường chứng khoán đóng vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho khu vực sản xuất, kinh doanh.

Vai trò của thị trường vốn ngày càng rõ nét qua quy mô huy động vốn. Năm 2025, tổng giá trị vốn huy động thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt khoảng 763.500 tỷ đồng. Chỉ trong gần 6 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp đã huy động thêm khoảng 270.000 tỷ đồng, cho thấy nhu cầu tiếp cận vốn qua thị trường tiếp tục duy trì ở mức cao.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, kết quả này không chỉ phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp mà còn cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường vốn đang từng bước được củng cố. Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ đạo, việc gia tăng vai trò của thị trường chứng khoán sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn lực và giảm áp lực lên hệ thống tài chính.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Bộ Tài chính và UBCKNN đang tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng minh bạch nhưng thuận lợi hơn cho hoạt động huy động vốn. Một trong những thay đổi đáng chú ý là Nghị định 245/2025/NĐ-CP, sửa đổi Nghị định 155 hướng dẫn Luật Chứng khoán, giúp đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ phát hành nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu giám sát và công bố thông tin.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trọng tâm của đợt cải cách lần này là Nghị định 200/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 5/6/2026. Nghị định bổ sung nhiều quy định mới đối với hoạt động phát hành trái phiếu riêng lẻ trong nước cũng như phát hành ra thị trường quốc tế, trên cơ sở tổng kết thực tiễn và tiếp thu ý kiến từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các thành viên thị trường.

Theo UBCKNN, mục tiêu của việc hoàn thiện thể chế không phải siết chặt hoạt động huy động vốn, mà là nâng cao chất lượng tổ chức phát hành, tăng trách nhiệm của các chủ thể tham gia và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Khi tính minh bạch được cải thiện, thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ có điều kiện phát triển bền vững hơn sau giai đoạn nhiều biến động.

Bên cạnh việc phổ biến các quy định mới, UBCKNN cũng giới thiệu cơ chế chia sẻ dữ liệu từ chuyên trang thông tin trái phiếu doanh nghiệp của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội với UBCKNN và UBND các địa phương. Theo cơ quan quản lý, việc kết nối dữ liệu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giám sát, tăng tính minh bạch của thị trường và hỗ trợ công tác quản lý rủi ro.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tới, việc hoàn thiện cơ chế phát hành chứng khoán được kỳ vọng sẽ giúp thị trường vốn đảm nhận tốt hơn vai trò huy động và phân bổ nguồn lực trung, dài hạn. Đây cũng được xem là một trong những điều kiện quan trọng để giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào tín dụng ngân hàng và xây dựng cấu trúc tài chính cân bằng, bền vững hơn.