320 doanh nghiệp thủy sản kiến nghị Mỹ miễn áp thuế 12,5%

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), góp ý đối với Báo cáo sơ bộ điều tra theo Mục 301 của Hoa Kỳ liên quan đến vấn đề lao động cưỡng bức, trong bối cảnh Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đang đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam.

Động thái của VASEP được đưa ra sau khi Cục Phòng vệ thương mại có văn bản lấy ý kiến các bên liên quan về nội dung báo cáo điều tra của phía Hoa Kỳ. Theo đề xuất hiện nay, một số nhóm sản phẩm vẫn có thể được xem xét miễn trừ nếu đáp ứng các điều kiện như Hoa Kỳ không có đủ nguồn cung trong nước, không có nguồn thay thế phù hợp hoặc việc áp thuế có nguy cơ gây gián đoạn chuỗi cung ứng.

Trên cơ sở đó, VASEP đề nghị cơ quan chức năng tổng hợp và đưa vào hồ sơ làm việc với phía Hoa Kỳ các lập luận liên quan đến những mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như tôm, cá tra, cá ngừ, mực - bạch tuộc, cua ghẹ, nhuyễn thể và nhiều sản phẩm thủy sản chế biến khác.

Theo VASEP, thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ chủ yếu phục vụ tiêu dùng trực tiếp hoặc chế biến sâu, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng của các nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối, bán lẻ và ngành dịch vụ thực phẩm tại quốc gia này.

Hoa Kỳ hiện là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành thủy sản Việt Nam với kim ngạch dao động từ 1,8-2,1 tỷ USD mỗi năm. Hiệp hội cho rằng nhiều sản phẩm thủy sản của Việt Nam có sự khác biệt đáng kể về chủng loại, đặc tính sinh học, phương thức nuôi trồng, quy cách chế biến và phân khúc tiêu dùng so với sản phẩm nội địa của Hoa Kỳ.

Vì vậy, các mặt hàng này không nên được xem là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với ngành thủy sản Mỹ mà đóng vai trò nguồn cung bổ sung, góp phần đa dạng hóa nguồn thực phẩm và ổn định thị trường tiêu dùng.

Từ các phân tích trên, VASEP kiến nghị phía Hoa Kỳ không áp dụng thuế bổ sung theo Mục 301 đối với các nhóm thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đặc biệt là tôm, cá tra, cá ngừ, mực - bạch tuộc, cua ghẹ, nhuyễn thể và các sản phẩm chế biến.

Hiệp hội cũng đề xuất đưa các mặt hàng này vào diện được xem xét miễn trừ. Theo VASEP, đây là nhóm thực phẩm thiết yếu mà thị trường Hoa Kỳ vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu, trong khi sản lượng trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng.

Nếu bị áp thêm thuế, chi phí sẽ gia tăng trên toàn chuỗi cung ứng, từ nhà nhập khẩu, nhà phân phối, hệ thống bán lẻ cho tới ngành dịch vụ thực phẩm và người tiêu dùng cuối cùng tại Hoa Kỳ.

Bên cạnh đó, VASEP cho rằng USTR không nên áp dụng biện pháp thuế quan theo cách tiếp cận đồng loạt đối với toàn bộ hàng hóa Việt Nam. Thay vào đó, việc đánh giá cần dựa trên đặc thù từng ngành hàng, mức độ rủi ro thực tế cũng như các bằng chứng cụ thể liên quan đến từng doanh nghiệp và từng chuỗi cung ứng.

Hiệp hội cũng đề nghị phía Hoa Kỳ xem xét đầy đủ những nỗ lực của ngành thủy sản Việt Nam trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn về lao động, trách nhiệm xã hội, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và quản lý chuỗi cung ứng trong nhiều năm qua.

Ngoài việc đề xuất miễn áp thuế đối với các mặt hàng thủy sản chủ lực, VASEP kiến nghị hai bên tiếp tục thúc đẩy đối thoại kỹ thuật nhằm giải quyết các quan ngại liên quan đến thương mại thay vì áp dụng các biện pháp thuế quan bổ sung. Trong trường hợp Hoa Kỳ vẫn triển khai chính sách thuế mới, hiệp hội đề xuất xây dựng cơ chế miễn trừ riêng đối với những mặt hàng mà thị trường Mỹ đang phụ thuộc lớn vào nguồn cung nhập khẩu.

Thành lập từ năm 1998, VASEP hiện quy tụ hơn 320 doanh nghiệp thành viên, đóng góp trên 83% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Trong số đó có nhiều doanh nghiệp niêm yết lớn như Vĩnh Hoàn, Nam Việt, Sao Ta và I.D.I Seafood. Kiến nghị lần này được xem là nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp nhằm bảo vệ năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản Việt Nam tại một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nhất.