Hoa Kỳ đồng thời triển khai nhiều cuộc điều tra, VASEP kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục tăng cường cơ chế cảnh báo sớm và hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó các vụ việc phòng vệ thương mại, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản đang đồng thời đối mặt với các cuộc điều tra và biện pháp kiểm soát từ thị trường Hoa Kỳ.

Theo VASEP, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt 4,66 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Dù duy trì mức tăng trưởng hai chữ số, ngành vẫn chịu áp lực từ chi phí logistics, nguyên liệu, lao động và các rào cản thương mại tại nhiều thị trường xuất khẩu.

Đáng chú ý, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường có mức độ rủi ro chính sách cao đối với thủy sản Việt Nam. Theo VASEP, doanh nghiệp hiện phải đồng thời ứng phó với các vụ việc chống bán phá giá, chống trợ cấp đối với tôm; các đợt rà soát chống bán phá giá cá tra; Chương trình Giám sát nhập khẩu thủy sản (SIMP); chương trình đánh giá tương đương; quy định bảo vệ động vật biển có vú; cùng các nội dung liên quan đến lao động cưỡng bức và lao động trẻ em trong khuôn khổ Điều tra 301.

Hiệp hội cho rằng việc nhiều chương trình quản lý và điều tra được triển khai cùng lúc làm gia tăng đáng kể chi phí pháp lý, chi phí thu thập dữ liệu và chi phí chứng minh tuân thủ của doanh nghiệp. Trong khi đó, Hoa Kỳ vẫn là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng đối với các mặt hàng chủ lực như tôm, cá tra, cá ngừ, cua ghẹ, mực và bạch tuộc của Việt Nam.

Bên cạnh rào cản thương mại, VASEP cho biết doanh nghiệp còn chịu sức ép từ chi phí vận tải biển khi nhiều tuyến vận chuyển đã tăng giá trên 30%. Hạn mức tín dụng bị thu hẹp và tình trạng thiếu lao động chế biến tại một số địa phương cũng ảnh hưởng đến khả năng thu mua nguyên liệu và thực hiện đơn hàng xuất khẩu.

Trước những khó khăn này, VASEP kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục chủ trì cơ chế cảnh báo sớm đối với các nguy cơ điều tra phòng vệ thương mại, chống bán phá giá, chống trợ cấp cũng như các quy định mới liên quan đến truy xuất nguồn gốc, lao động và tiêu chuẩn nhập khẩu tại các thị trường xuất khẩu.

Hiệp hội đồng thời đề xuất Chính phủ, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Ngoại giao tiếp tục phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình ứng phó các vụ việc phòng vệ thương mại và các chương trình quản lý mới từ nước nhập khẩu.

Được thành lập từ năm 1998, đến hết quý I/2025, VASEP có hơn 320 doanh nghiệp thành viên, đóng góp khoảng 83% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Trong số này có nhiều doanh nghiệp niêm yết như Vĩnh Hoàn (VHC), Nam Việt (ANV), Sao Ta (FMC) và I.D.I Seafood (IDI).