1,5 tỷ USD vốn thụ động theo FTSE sẽ rót vào Việt Nam qua 4 đợt: VIC, VHM, HPG, LPB hút bao nhiêu?

Việt Nam đang tiến gần thời điểm chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, với ngày hiệu lực dự kiến 21/9/2026. Theo Chứng khoán Mirae Asset, đây không chỉ là thay đổi về phân loại thị trường mà còn mở ra dòng vốn mới từ các quỹ thụ động bám theo các bộ chỉ số FTSE.

Mirae Asset ước tính dòng vốn thụ động phân bổ vào Việt Nam trong quá trình này khoảng 39.118 tỷ đồng, tương đương 1,53 tỷ USD. Tuy nhiên, dòng tiền sẽ không xuất hiện cùng lúc mà được chia thành 4 đợt, kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027, qua đó tác động lên thị trường trong thời gian dài hơn.

Cụ thể, đợt đầu tiên vào tháng 9/2026 chiếm 10%, tương đương khoảng 153 triệu USD, tương ứng 3.991 tỷ đồng. Đợt tháng 3/2027 chiếm 20%, tương đương 306 triệu USD, trong khi hai đợt tháng 6 và tháng 9/2027 cùng chiếm 35%, tương đương khoảng 536 triệu USD mỗi đợt.

Như vậy, đến tháng 9/2027, tỷ trọng phân bổ tích lũy mới hoàn tất 100%. Điều này cũng đồng nghĩa tác động của dòng vốn FTSE sẽ được trải dài hơn một năm, thay vì tạo ra một cú hích duy nhất tại thời điểm Việt Nam chính thức được nâng hạng.

Trong số 100 cổ phiếu vốn hóa lớn được Mirae Asset sàng lọc, có 35 cổ phiếu đáp ứng các tiêu chí của FTSE GEIS. Nhóm này có tổng vốn hóa ròng khoảng 79,6 tỷ USD, tương đương 64,7% tổng vốn hóa của 100 cổ phiếu được xem xét.

Danh sách dự kiến gồm nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, VHM, VCB, BID, VPB, HPG, cùng LPB, STB, VNM, FPT, MSN, MCH, VJC, VRE, SSI và nhiều mã khác. Các tiêu chí được xem xét gồm vốn hóa, free float, thanh khoản, sở hữu nước ngoài và tỷ trọng có thể đầu tư.

Trong nhóm này, VIC được Mirae Asset ước tính nhận dòng vốn lớn nhất, khoảng 399 triệu USD, tiếp đến là VHM với 147 triệu USD. LPB được dự báo nhận 98 triệu USD, VPB và HPG cùng 92 triệu USD, trong khi STB khoảng 90 triệu USD và VNM khoảng 70 triệu USD.

Một số cổ phiếu khác cũng được dự báo hút dòng vốn đáng kể như VCB khoảng 45 triệu USD, VCK 43 triệu USD, BSR và VRE cùng 37 triệu USD, SAB 32 triệu USD, VJC 31 triệu USD, trong khi MCH, MSN và PLX cùng khoảng 24 triệu USD.

Đáng chú ý, quy mô dòng vốn dành cho từng cổ phiếu không đồng nghĩa với việc toàn bộ số tiền sẽ được giải ngân ngay trong đợt đầu tiên. Với VIC, khoảng 39,9 triệu USD được dự kiến phân bổ trong tháng 9/2026, sau đó tăng lên 79,7 triệu USD vào tháng 3/2027 và khoảng 139,5 triệu USD ở mỗi đợt tháng 6 và tháng 9/2027.

Mirae Asset cũng tính toán số phiên giao dịch cần thiết để các cổ phiếu hấp thụ lượng vốn dự kiến trong đợt đầu. Với VIC, con số này khoảng 1,1 ngày giao dịch, trong khi VHM và VCB cùng khoảng 0,4 ngày; VPB và HPG lần lượt khoảng 0,6 và 0,4 ngày.

Những con số này cho thấy tác động của dòng vốn thụ động cần được nhìn theo từng cổ phiếu thay vì chỉ nhìn tổng quy mô 1,53 tỷ USD. Với các mã có thanh khoản lớn, lượng vốn mới có thể được hấp thụ trong thời gian tương đối ngắn, nhưng vẫn tạo thêm lực cầu mang tính cơ học.

Cơ sở của dòng vốn này đến từ quy mô tài sản của các quỹ thụ động theo những bộ chỉ số FTSE có khả năng phân bổ vào Việt Nam. Trong đó, Vanguard Total International Stock Index Fund được Mirae Asset ước tính có giá trị đầu tư vào Việt Nam khoảng 585,9 triệu USD; Vanguard Institutional Total International Stock Market Index Trust II khoảng 266,2 triệu USD và Vanguard Emerging Markets Stock Index Fund khoảng 537,3 triệu USD.

Tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE cũng là yếu tố quyết định quy mô phân bổ. Tại thời điểm cuối tháng 3/2026, tỷ trọng dự kiến của Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap là 0,329%, FTSE Emerging 0,192%, FTSE Global All Cap 0,034% và FTSE All-World 0,02%.

Ở góc độ dài hạn, Mirae Asset cho rằng câu chuyện nâng hạng của Việt Nam không dừng lại ở FTSE Russell. Sau khi hoàn tất quá trình này, Việt Nam tiếp tục hướng tới mục tiêu được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng, với trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng và các cơ chế vận hành của thị trường.

Trong năm 2027, các nhiệm vụ được đặt ra gồm vận hành hệ thống CCP, triển khai cấu trúc tài khoản omnibus, từng bước nới room ngoại, tự do hóa ngoại hối và cho phép triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro. Nếu các cải cách then chốt được hoàn tất, Việt Nam có thể được MSCI đưa vào Watch List trong kỳ đánh giá tháng 6/2027 hoặc tháng 6/2028.

Theo Mirae Asset, thông thường một thị trường có thể mất khoảng 1-3 năm từ khi được đưa vào Watch List đến khi chính thức được MSCI nâng hạng lên Emerging Market. Theo lộ trình này, Việt Nam có thể hướng tới trạng thái thị trường mới nổi của MSCI trong giai đoạn 2028-2030.

Như vậy, 1,53 tỷ USD từ FTSE mới là phần dòng vốn nhìn thấy trước mắt. Điều đáng chú ý hơn là quá trình nâng hạng đang tạo ra một cơ chế để dòng vốn quốc tế tiếp cận thị trường Việt Nam theo quy mô lớn hơn và có tính hệ thống hơn. Trong ngắn hạn, VIC, VHM, VCB, HPG, LPB, STB và nhóm vốn hóa lớn có thể hưởng lợi trực tiếp; còn khả năng tiến tới nâng hạng MSCI mới quyết định dư địa mở rộng dòng vốn trong những năm tiếp theo.