Chứng khoán Việt Nam chờ đợi kết quả đánh giá giữa kỳ của FTSE Russell

Trong báo cáo mới nhất vừa công bố, SSI Research kỳ vọng Việt Nam có thể vượt qua kỳ đánh giá về nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam của FTSE Russell và bắt đầu đón dòng vốn từ các quỹ thụ động từ tháng 9/2026.

Theo đơn vị phân tích, dòng vốn thụ động nhiều khả năng sẽ không giải ngân trong một lần, mà được phân bổ theo 3 - 5 đợt, tương tự trường hợp Saudi Arabia khi được nâng hạng năm 2019. Các đợt giải ngân dự kiến diễn ra theo chu kỳ hàng quý nhằm hạn chế biến động mạnh trên thị trường.

Báo cáo cũng chỉ ra khoảng 30 cổ phiếu tiềm năng có thể thu hút dòng vốn, gồm VIC, VCB, VHM, BID, HPG, FPT, VNM, STB, MSN…

Bên cạnh FTSE Russell, MSCI được xem là cột mốc chiến lược tiếp theo trong tiến trình nâng hạng, trong bối cảnh các cải cách thị trường đang được đẩy nhanh. Cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (NPF) đã vận hành ổn định, trong khi hệ thống đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đang được triển khai đúng lộ trình.

Các đợt nâng hạng được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn tổ chức nước ngoài quy mô lớn, củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong nước và cải thiện thanh khoản thị trường. Ước tính dòng vốn từ các quỹ thụ động vào Việt Nam lên tới 1,7 tỷ USD. Tuy nhiên, dòng vốn này khó có khả năng được giải ngân trong một đợt duy nhất, mà nhiều khả năng sẽ được phân bổ theo ba đến năm đợt, tương tự như trường hợp nâng hạng của Saudi Arabia vào năm 2019. Mỗi đợt dự kiến sẽ được triển khai theo chu kỳ hàng quý, nhằm giảm thiểu xáo trộn đối với thị trường.

Thực tế, kỳ vọng này đã bắt đầu tác động đến hành vi nhà đầu tư và có thể thúc đẩy dòng tiền vào thị trường ngay trước thời điểm nâng hạng chính thức.

Những yếu tố trên góp phần cải thiện các tiêu chí quan trọng của MSCI, bao gồm thanh toán - bù trừ, cho vay chứng khoán và bán khống.

Dù hoạt động bán khống cổ phiếu riêng lẻ chưa được phép, nhà đầu tư hiện có thể thực hiện vị thế bán thông qua hợp đồng tương lai trên các chỉ số như VN30 và VN100. Song song đó, chuẩn mực công bố thông tin tiếp tục được cải thiện khi cơ quan quản lý và doanh nghiệp niêm yết đẩy mạnh công bố bằng tiếng Anh, qua đó nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.

Một điểm nghẽn quan trọng khác là giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) cũng đang ghi nhận tiến triển. Chính phủ đang xem xét nới “room ngoại” tại một số ngành, chẳng hạn nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong lĩnh vực hàng không từ 34% lên 49%. Nhiều doanh nghiệp cũng chủ động rà soát, thậm chí gỡ bỏ giới hạn này.

Theo SSI Research, nếu các cải cách được triển khai hiệu quả, Việt Nam có thể đáp ứng 17/18 tiêu chí của MSCI. Rào cản còn lại là mức độ tự do hóa thị trường ngoại hối - yếu tố được đánh giá khó cải thiện trong ngắn hạn do yêu cầu linh hoạt tỷ giá và các công cụ phòng ngừa rủi ro.