VN‑Index trồi sụt tháng 3: Câu chuyện nâng hạng thu hút dòng tiền ngoại

Bức tranh kinh tế tháng 2-2026 vẫn nghiêng về tích cực nhưng tăng trưởng các khu vực diễn ra không đồng đều. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,4% so với cùng kỳ, riêng ngành chế biến – chế tạo tăng 11,5%, phản ánh nhu cầu xuất khẩu ổn định. Ngược lại, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ chỉ tăng 4,5%, thấp hơn mức 6,8% của năm 2025, cho thấy chi tiêu hộ gia đình còn thận trọng.

Các chỉ báo đầu tư tiếp tục phát tín hiệu khả quan. Giải ngân đầu tư công tăng 11,5%, vốn FDI thực hiện tăng 8,8%, nhập khẩu tăng 26,4%, phản ánh niềm tin vào nền tảng sản xuất và nỗ lực tái tích trữ nguyên vật liệu. CPI bình quân hai tháng đầu năm tăng 2,94%, nhưng áp lực lạm phát có thể gia tăng nếu giá dầu duy trì cao, trong kịch bản xấu có thể vượt 5% trong nửa đầu năm 2026.

Tháng 2-2026, VN-Index tăng 51,3 điểm (2,8%) với thanh khoản bình quân 31.800 tỉ đồng/phiên, giảm 17,7% so với tháng 1. Nhóm cổ phiếu midcap dẫn dắt thị trường: dầu khí BSR (+39,2%), PVD (+24%), OIL (+14%); phân bón/hóa chất BFC (+54,3%), DCM (+17,4%), DPM (+15,2%); cảng và vận tải biển GMD (+23,2%), VSC (+25,7%). Ngược lại, nhóm công nghệ – viễn thông điều chỉnh với FPT (-11%), FOX (-18,8%).

Khối ngoại bán ròng 7.800 tỉ đồng, ghi nhận tháng bán ròng thứ hai liên tiếp trong năm 2026, nhưng tỷ trọng giao dịch đạt bình quân 14,4%, mức cao nhất kể từ tháng 4-2020. Dữ liệu lịch sử cho thấy các nhịp điều chỉnh mạnh trong tháng 3 thường đi kèm xác suất phục hồi cao, nhất là khi nền tảng cơ bản còn vững.

Ông Nguyễn Anh Dũng nhận định, yếu tố cơ bản sẽ tiếp tục nâng đỡ thị trường. Triển vọng lợi nhuận quý 1-2026 duy trì tích cực, đặc biệt ở các nhóm tiêu dùng, vật liệu xây dựng, phân bón, chứng khoán và dầu khí. Đánh giá nâng hạng thị trường vào ngày 7-4-2026 có thể thu hút dòng vốn ngoại đáng kể vào cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, HPG, FPT, VHM và VCB.

Định giá thị trường đã điều chỉnh về P/E dự phóng 2026 là 12,2 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 14 lần. Dù dư địa tăng trưởng có thể bị kiềm chế bởi chênh lệch giữa earnings yield và lãi suất, thị trường vẫn ưu tiên cổ phiếu cơ bản vững chắc. Theo đó, nhà đầu tư nên tập trung vào: doanh nghiệp hưởng lợi từ xu hướng giá hàng hóa, công ty dự kiến tăng trưởng lợi nhuận quý 1, cổ phiếu gắn với câu chuyện nâng hạng, và nhóm cổ phiếu phòng thủ.

Tổng thể, nhịp điều chỉnh trong nửa đầu tháng 3 không làm thay đổi xu hướng tăng dài hạn của VN-Index. Những nhà đầu tư kiên nhẫn với chiến lược chọn cổ phiếu cơ bản sẽ có cơ hội tích lũy lợi nhuận, trong khi các yếu tố vĩ mô, nâng hạng thị trường và dòng vốn ngoại tiếp tục là lực nâng quan trọng cho thị trường chứng khoán Việt Nam.