UBCKNN hé lộ mốc thời gian vận hành CCP, nhà đầu tư ngoại được hưởng lợi?

Thông tin trên được bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), chia sẻ tại tọa đàm “Các chính sách phát triển thị trường vốn của Việt Nam” diễn ra ngày 02/06/2026 tại Singapore. Sự kiện nằm trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và thu hút sự tham gia của nhiều tổ chức tài chính, quỹ đầu tư quốc tế.

Tại tọa đàm, đại diện cơ quan quản lý cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực trong những năm gần đây. Tính đến giữa tháng 05/2026, quy mô vốn hóa toàn thị trường đã đạt khoảng 410 tỷ USD, trong khi giá trị giao dịch bình quân trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) đạt khoảng 1,2 tỷ USD mỗi phiên.

Cùng với sự mở rộng về quy mô, cơ quan quản lý cũng đẩy mạnh hàng loạt cải cách nhằm nâng cao tính minh bạch, khả năng tiếp cận và sức hấp dẫn của thị trường đối với nhà đầu tư trong và ngoài nước.

CCP trở thành một trong những trọng tâm cải cách

Trong thời gian qua, nhiều giải pháp đã được triển khai như áp dụng cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, đơn giản hóa quy trình mở tài khoản đầu tư gián tiếp và tài khoản giao dịch chứng khoán. Bên cạnh đó, hệ thống công nghệ thông tin mới chính thức vận hành từ tháng 05/2025 cũng được xem là nền tảng quan trọng cho quá trình hiện đại hóa thị trường.

Ngoài các giải pháp về hạ tầng kỹ thuật, UBCKNN cũng tập trung nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, cải thiện tính minh bạch trong công bố thông tin, phát triển các tổ chức trung gian và đa dạng hóa sản phẩm đầu tư. Những nội dung này được xem là điều kiện cần thiết để thị trường tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn từ các nhà đầu tư quốc tế là lộ trình triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (Central Counterparty Clearing - CCP).

Theo UBCKNN, cơ quan quản lý đang đặt mục tiêu đưa CCP vào vận hành trong quý I/2027. Đây là mô hình phổ biến tại nhiều thị trường chứng khoán phát triển, trong đó tổ chức bù trừ đóng vai trò là đối tác trung tâm giữa bên mua và bên bán, giúp giảm thiểu rủi ro thanh toán và nâng cao mức độ an toàn của hệ thống.

Việc triển khai CCP được kỳ vọng sẽ giúp thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận hơn với các thông lệ quốc tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức đầu tư nước ngoài tham gia thị trường.

Theo giới chuyên môn, đây cũng là một trong những yếu tố được các tổ chức xếp hạng thị trường như MSCI hay FTSE Russell đặc biệt quan tâm khi đánh giá khả năng nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Bên cạnh CCP, UBCKNN cũng đang thúc đẩy nhiều giải pháp khác nhằm hoàn thiện hạ tầng thị trường. Trong đó có cơ chế tài khoản giao dịch tổng (Omnibus Trading Account - OTA) và hệ thống kết nối giữa các công ty chứng khoán với ngân hàng lưu ký nhằm hỗ trợ xử lý giao dịch hiệu quả hơn.

Các giải pháp này được kỳ vọng giúp giảm bớt các rào cản kỹ thuật, nâng cao trải nghiệm giao dịch của nhà đầu tư quốc tế và cải thiện khả năng luân chuyển dòng vốn trên thị trường.

Tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và thúc đẩy nâng hạng

Theo định hướng được UBCKNN công bố, trong thời gian tới cơ quan quản lý sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường vốn, đồng thời nghiên cứu sửa đổi Luật Chứng khoán và các quy định liên quan đến giới hạn sở hữu nước ngoài.

Song song với đó là các giải pháp nâng cao năng lực giám sát, tăng cường minh bạch thị trường và phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính hiện đại. UBCKNN cũng đặt mục tiêu thúc đẩy sự phát triển của nhóm nhà đầu tư tổ chức và nâng cao chất lượng của lực lượng nhà đầu tư cá nhân.

Tại phiên thảo luận với các tổ chức quốc tế, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN, cho biết nhiều giải pháp đang được triển khai đồng bộ trong khuôn khổ Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030.

Các nội dung trọng tâm gồm hoàn thiện hạ tầng giao dịch theo chuẩn quốc tế, đẩy mạnh cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước, phát triển ngành quản lý quỹ, đa dạng hóa sản phẩm đầu tư và mở rộng nguồn hàng hóa chất lượng cao trên thị trường.

Theo đại diện cơ quan quản lý, mục tiêu cuối cùng là xây dựng một thị trường vốn hiện đại, minh bạch, hiệu quả và có khả năng đáp ứng tốt hơn nhu cầu huy động vốn cho nền kinh tế.

Tại tọa đàm, nhiều nhà đầu tư quốc tế đánh giá tích cực những nỗ lực cải cách của Việt Nam trong thời gian qua. Bên cạnh việc quan tâm đến tiến trình nâng hạng thị trường, các tổ chức này cũng đặc biệt chú ý tới những thay đổi liên quan đến hạ tầng giao dịch và khả năng tiếp cận của dòng vốn ngoại.

Trong khuôn khổ chương trình làm việc tại Singapore, UBCKNN cũng đã có các cuộc gặp với MSCI, Hiệp hội Ngân hàng Lưu ký Toàn cầu (AGC) cùng nhiều tổ chức tài chính quốc tế nhằm trao đổi về các tiêu chí nâng hạng, cơ chế CCP, khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài và định hướng phát triển thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn tới.

Những động thái này cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc đưa thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, đồng thời tạo nền tảng để thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư toàn cầu trong các năm tới.