Phó Chủ tịch UBCKNN: Nâng hạng chưa phải điểm dừng của thị trường chứng khoán

Phát biểu tại sự kiện “Viet Nam Becoming” do Chứng khoán SSI tổ chức sáng 18/9 tại Hà Nội, ông Bùi Hoàng Hải cho rằng việc FTSE Russell phân loại lại thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp là một cột mốc trong quá trình phát triển thị trường vốn và hội nhập hệ sinh thái tài chính quốc tế.

Theo ông Hải, kết quả này phản ánh sự định hướng, hỗ trợ của Chính phủ, sự phối hợp của Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan, cùng nỗ lực của các đơn vị vận hành thị trường, công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký, doanh nghiệp niêm yết và nhà đầu tư.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh nâng hạng chỉ là một giai đoạn trong quá trình phát triển thị trường.

“Việc tái phân loại là một thành tựu quan trọng, nhưng cũng chỉ là một giai đoạn trong quá trình phát triển liên tục của thị trường”, ông nói.

Ba mục tiêu của thị trường vốn

Theo ông Hải, quá trình phát triển thị trường vốn cần cân bằng ba trách nhiệm.

Thứ nhất, thị trường phải giúp doanh nghiệp Việt Nam huy động nguồn vốn dài hạn cho đầu tư, đổi mới và tăng trưởng. Thứ hai, thị trường cần tạo môi trường an toàn, minh bạch và đáng tin cậy để nhà đầu tư Việt Nam đầu tư khoản tiết kiệm và xây dựng tài sản trong dài hạn. Thứ ba, thị trường phải bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng và đầy đủ cho nhà đầu tư quốc tế, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam đối với nguồn vốn toàn cầu.

Ông Hải cho rằng ba mục tiêu này có mối liên hệ chặt chẽ. Thị trường bảo vệ nhà đầu tư và vận hành minh bạch sẽ tạo điều kiện thu hút thêm vốn trong nước và quốc tế. Nguồn vốn này giúp doanh nghiệp tài trợ cho phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia hiệu quả hơn vào thị trường quốc tế.

Tiếp tục cải thiện hạ tầng và khả năng tiếp cận

Theo ông Hải, trong những năm gần đây Việt Nam đã thực hiện một số cải cách nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng và khả năng tiếp cận thị trường.

Một trong những thay đổi là cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đủ điều kiện. Theo ông, cơ chế này đã giải quyết một trở ngại đáng kể đối với sự tham gia của nhóm nhà đầu tư này. Hệ thống công nghệ thông tin mới cũng được triển khai, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch và thanh toán cốt lõi, đồng thời tạo nền tảng cho việc nâng cao năng lực và phát triển thị trường.

Gần đây, mô hình môi giới toàn cầu (Global Broker) được đưa vào, tạo thêm kênh để nhà đầu tư nước ngoài không cư trú đặt lệnh tại Việt Nam thông qua các tổ chức chứng khoán nước ngoài.

Cùng với những cải thiện về công bố thông tin, quy trình thanh toán và phối hợp giữa các tổ chức thị trường, những thay đổi này giúp thị trường Việt Nam dễ tiếp cận hơn, hiệu quả hơn và phù hợp hơn với thông lệ quốc tế, theo ông Hải.

Trong thời gian tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan và thành viên thị trường để tăng tính an toàn, minh bạch và hiệu quả.

Các ưu tiên gồm chuẩn bị cho cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), tiếp tục cải thiện hoạt động thanh toán và quản trị rủi ro, đồng thời phát triển hạ tầng để hỗ trợ các sản phẩm và thông lệ thị trường mới khi phù hợp. Cơ quan quản lý cũng sẽ thúc đẩy các tiêu chuẩn cao hơn về quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin, cung cấp thông tin bằng tiếng Anh và quan hệ nhà đầu tư.

Theo ông Hải, các cải thiện này cần thiết để bảo vệ nhà đầu tư, tăng cường kỷ luật thị trường và đáp ứng yêu cầu của cơ cấu nhà đầu tư trong nước, quốc tế ngày càng đa dạng.

Mở rộng nguồn cung chứng khoán

Một ưu tiên khác là mở rộng quy mô và chất lượng của thị trường có khả năng đầu tư tại Việt Nam.

Theo ông Hải, điều này đòi hỏi tiếp tục phát triển các đợt IPO quy mô lớn, có chất lượng và xây dựng cơ chế phù hợp để các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đủ điều kiện niêm yết, huy động vốn.

Việc niêm yết các doanh nghiệp Nhà nước sau cổ phần hóa, triển khai kế hoạch thoái vốn, tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và cải thiện thanh khoản cũng được ông đề cập.

Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết, doanh nghiệp FDI đã đóng góp đáng kể vào năng lực sản xuất, xuất khẩu và quá trình Việt Nam hội nhập các chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc tạo điều kiện để các doanh nghiệp FDI đủ điều kiện tham gia thị trường vốn trong nước sẽ mở rộng nguồn cung chứng khoán và giúp nhà đầu tư Việt Nam tham gia đầy đủ hơn vào quá trình phát triển của khu vực này.

Khi vốn hóa thị trường có khả năng đầu tư tăng, theo ông Hải, Việt Nam có cơ hội đạt mức độ đại diện và tỷ trọng cao hơn trong các chỉ số quốc tế, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn toàn cầu.

Song song, Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết Việt Nam không chỉ hướng tới dòng vốn gắn với việc được đưa vào các bộ chỉ số quốc tế, mà còn muốn thu hút đầu tư dài hạn, kinh nghiệm của các định chế và các mối quan hệ hợp tác lâu dài.

“Chúng tôi không chỉ hướng tới dòng vốn gắn với việc được đưa vào các bộ chỉ số, mà còn hướng tới đầu tư dài hạn, kinh nghiệm của các định chế và những mối quan hệ hợp tác lâu dài”, ông Hải nói.

Theo ông, những yếu tố này cùng đóng góp vào chất lượng và sự phát triển bền vững của thị trường.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam huy động vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, đồng thời hướng tới một môi trường an toàn, minh bạch và đáng tin cậy cho nhà đầu tư trong nước và tạo điều kiện tiếp cận hiệu quả cho nhà đầu tư quốc tế.