Kinh nghiệm quốc tế giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ mở rộng quy mô

Trong khuôn khổ Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế (BPC) 2026, do UBND TP.HCM phối hợp với Hội đồng Thành phố Đối tác Kinh tế Osaka tổ chức mới đây, phiên thảo luận “Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs): Hợp tác quốc tế” đã ghi nhận nhiều chia sẻ kinh nghiệm về phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy hợp tác xuyên biên giới.

Ông Lars Anke, Trưởng đại diện Văn phòng Liên lạc Hamburg tại Trung Quốc, cho biết quá trình chuyển đổi từ giai đoạn khởi nghiệp sang giai đoạn mở rộng quy mô luôn có thách thức, ngay cả trong những hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đã phát triển ổn định như ở Đức và châu Âu.

Ông Anke chia sẻ thêm có rất nhiều người sở hữu ý tưởng hay và bắt đầu khởi nghiệp, nhưng việc mở rộng quy mô để doanh nghiệp đạt đến mức độ bền vững về kinh tế, không còn phụ thuộc vào nguồn vốn công hay vốn từ bên ngoài, là thách thức. Khó khăn cốt lõi nằm ở việc tiếp cận thị trường, chứ không chỉ đơn thuần là khuyến khích thêm nhiều doanh nghiệp ra đời.

Theo ông Anke, Hamburg đã tìm cách giải quyết vấn đề này thông qua phương pháp tiếp cận theo cụm ngành, tận dụng các mạng lưới sẵn có làm nền tảng và vườn ươm, từ đó giúp các doanh nghiệp nhỏ hơn xây dựng quan hệ thương mại và mở rộng hoạt động.

Dựa trên kinh nghiệm từ Philippines, Katrina Elaine C. Aguila, đại diện Trung tâm Thương mại và Đầu tư Philippines tại TP.HCM, nhắc đến sáng kiến “Tuần lễ Khởi nghiệp” (Startup Week) tại Philippines. Sáng kiến này tập trung kết nối các doanh nhân với những tổ chức hỗ trợ nâng cao năng lực, thay vì chỉ chú trọng vào các nhà đầu tư tiềm năng.

Bà cho biết mô hình Startup Week không nhất thiết phải kết nối với nhà đầu tư, mà tập trung vào các đơn vị hỗ trợ nâng cao năng lực, từ phía chính phủ, khu vực tư nhân hoặc công cộng, ngay trong giai đoạn then chốt của quá trình đổi mới sáng tạo, bao gồm giai đoạn sơ khai, hình thành ý tưởng và phát triển công nghệ.

Sự khác biệt này phản ánh các hình thức hỗ trợ đa dạng mà doanh nghiệp cần trong suốt quá trình phát triển. Các doanh nhân ở giai đoạn đầu có thể cần sự hướng dẫn từ các thể chế, chuyên môn từ các chuyên gia, cũng như cơ hội tiếp cận các bên liên quan trước khi sẵn sàng tìm kiếm nguồn tài chính thương mại hoặc tiến ra thị trường quốc tế.

Bà Aguila cũng đề cập đến sự hợp tác giữa Manila và TP.HCM, trong đó Bộ Thương mại và Công nghiệp Philippines cung cấp kênh kết nối trực tiếp cho các đơn vị thuộc khu vực tư nhân muốn thiết lập quan hệ với chính quyền các địa phương trong khu vực và các đối tác tiềm năng cho dự án của họ.

Bà Shirley Ng, Tổng giám đốc Bộ phận Năng lực Cạnh tranh Quốc tế của Ai Group (Australia), cũng nhìn nhận sự hợp tác giữa các thành phố có thể hỗ trợ startup thông qua việc chia sẻ thông tin về tiêu chuẩn tại từng thị trường, tổ chức các buổi trao đổi trực tuyến và kết nối doanh nghiệp với những tổ chức, đối tác trong chuỗi cung ứng quốc tế.

Theo bà, điều này đặc biệt quan trọng khi các yêu cầu về ESG (môi trường - xã hội - quản trị) ngày càng được đề cao. Khi các tập đoàn lớn phải đáp ứng những tiêu chuẩn này, các nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng, kể cả SMEs, cũng cần tuân theo.

Vì vậy, bên cạnh chất lượng sản phẩm và giá thành, doanh nghiệp cần nắm rõ các tiêu chuẩn mà đối tác và thị trường xuất khẩu đặt ra nếu muốn duy trì quan hệ kinh doanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Bà cho rằng việc tiếp cận thông tin sớm thông qua hợp tác giữa các thị trường sẽ giúp doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị năng lực, thay vì chỉ tìm cách đáp ứng khi các tiêu chuẩn đã trở thành điều kiện hợp tác.