Chủ tịch UBCKNN: Minh bạch và free float là chìa khóa hút vốn ngoại dài hạn

Phát biểu tại hội nghị về công ty đại chúng và huy động vốn cho doanh nghiệp nhà nước niêm yết, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết doanh nghiệp hiện có thể tiếp cận nhiều kênh huy động vốn như phát hành cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược hoặc gọi vốn quốc tế.

Theo lãnh đạo UBCKNN, các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn sở hữu nền tảng hoạt động ổn định và thương hiệu mạnh có nhiều lợi thế để tiếp cận dòng vốn quốc tế dài hạn.

“Việc minh bạch hóa thông tin và huy động vốn thông qua thị trường quốc tế là yếu tố rất quan trọng, đặc biệt trong việc thu hút các nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài có xu hướng gắn bó dài hạn với doanh nghiệp”, bà Phương nhấn mạnh.

Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên mới nổi. Theo ước tính của nhiều tổ chức quốc tế, nếu được FTSE Russell nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể hút thêm từ 1-2 tỷ USD dòng vốn ETF trong giai đoạn đầu, chưa kể dòng tiền chủ động từ các quỹ đầu tư toàn cầu.

Tuy nhiên, UBCKNN cho rằng trở ngại lớn nhất hiện nay không nằm ở thanh khoản mà ở chất lượng “hàng hóa” trên thị trường. Dù quy mô vốn hóa lớn, nhiều doanh nghiệp niêm yết vẫn có tỷ lệ free float thấp, cơ cấu cổ đông cô đặc và chuẩn quản trị chưa tiệm cận thông lệ quốc tế. Đây là yếu tố khiến nhiều quỹ ngoại khó giải ngân quy mô lớn.

“Muốn có thị trường tốt thì trước hết phải có hàng hóa tốt. Hàng hóa ở đây chính là chất lượng và tính minh bạch của doanh nghiệp niêm yết”, bà Vũ Thị Chân Phương cho biết.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, nhà đầu tư ngoại thường đánh giá rất kỹ chất lượng quản trị doanh nghiệp, mức độ minh bạch thông tin và hình ảnh doanh nghiệp trước khi đưa ra quyết định đầu tư. Vì vậy, việc chuẩn hóa quản trị và nâng chất lượng công bố thông tin sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng sức cạnh tranh của thị trường vốn Việt Nam.

Trong năm 2026, UBCKNN cho biết sẽ phối hợp với Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cùng Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) triển khai các chương trình chuẩn hóa quản trị doanh nghiệp. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm cải thiện tiêu chuẩn công bố thông tin và quản trị công ty trước lộ trình nâng hạng.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng đề nghị doanh nghiệp chủ động nâng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng để cải thiện thanh khoản và sức hấp dẫn với dòng vốn ngoại dài hạn. Theo giới phân tích, trong bối cảnh dòng tiền quốc tế ngày càng ưu tiên các thị trường có chuẩn quản trị cao và quy mô đủ lớn, cuộc cạnh tranh của thị trường chứng khoán Việt Nam giờ không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà còn ở chất lượng doanh nghiệp niêm yết.