TP HCM lập khu thương mại tự do gần 4.200ha, hướng tới trung tâm logistics quốc tế

UBND TPHCM vừa quyết định thành lập khu thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ với quy mô hơn 4.174,4ha. Đây là một trong những khu thương mại tự do đầu tiên được quy hoạch theo định hướng thí điểm, kỳ vọng tạo động lực mới cho phát triển logistics, thương mại và kinh tế biển của khu vực phía Nam.

Khu thương mại tự do được bố trí tại các phường Tân Phước và Tân Hải, quy hoạch thành một khối liền kề với ranh giới tự nhiên là hệ thống sông, rạch, đường 991B và vịnh Gành Rái. Vị trí này cách trung tâm TPHCM khoảng 50km và sân bay quốc tế Long Thành khoảng 25km, tạo lợi thế kết nối đa phương thức.

Theo quy hoạch, khu thương mại tự do được chia thành 3 khu chức năng với 8 phân khu liên hoàn. Trong đó, bốn phân khu đầu gồm bến cảng container hiện hữu rộng hơn 305ha, bến cảng container Cái Mép Hạ 351,2ha, bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu gần 780,7ha và ga Cái Mép Hạ trên tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu với diện tích hơn 30,6ha.

Bốn phân khu còn lại gồm cảng bến thủy nội địa gần 312ha, khu phía Nam Khu công nghiệp Cái Mép gần 272,5ha, trung tâm logistics Cái Mép Hạ hơn 906ha và khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ rộng gần 850,7ha. Cấu trúc này được thiết kế nhằm hình thành chuỗi hạ tầng đồng bộ phục vụ hoạt động logistics, sản xuất và thương mại quốc tế.

Theo định hướng phát triển, khu thương mại tự do sẽ vận hành theo mô hình thí điểm với các cơ chế vượt trội, tạo môi trường đầu tư và thương mại theo tiêu chuẩn quốc tế. Khu vực này được phát triển theo hướng kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, đồng thời hình thành trung tâm logistics xanh gắn với chuỗi cảng biển quốc tế.

Một trong những mục tiêu trọng tâm là kết nối cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và sân bay quốc tế Long Thành, qua đó hình thành đầu mối quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Khu thương mại tự do cũng được định hướng thu hút các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực logistics, dịch vụ hàng hải và thương mại quốc tế, đồng thời phát triển các khu phi thuế quan với cơ chế giám sát hải quan chuyên biệt.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2030 sẽ tập trung hoàn thiện bộ máy quản lý, xây dựng nền tảng công nghệ phục vụ vận hành và thu hút các nhà đầu tư chiến lược. Thành phố cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các cơ chế ưu đãi nhằm nâng cao sức hấp dẫn của khu thương mại tự do.

Giai đoạn 2031-2035, trọng tâm sẽ là hoàn thiện các khu chức năng theo quy hoạch và hình thành hệ sinh thái kinh tế hàng hải có năng lực cạnh tranh cao theo định hướng phát triển xanh. Sau năm 2035, khu thương mại tự do gắn với cảng Cái Mép Hạ được kỳ vọng trở thành hạt nhân của trung tâm kinh tế biển vùng Đông Nam Bộ, đồng thời phát triển thành cảng trung chuyển lớn nhất cả nước với vị thế ở tầm khu vực và quốc tế.

UBND TPHCM giao Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp quản lý trực tiếp khu thương mại tự do. Các sở, ngành liên quan có trách nhiệm phối hợp triển khai quy hoạch, đầu tư hạ tầng, xây dựng cơ chế và thu hút nhà đầu tư để đưa dự án vào vận hành.