SSI Research: Nợ xấu ngân hàng tăng, tỷ lệ bao phủ tiếp tục giảm trong quý II/2026

Ngành ngân hàng tiếp tục ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý II/2026 khi lợi nhuận duy trì đà tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, theo SSI Research, phía sau bức tranh lợi nhuận khả quan là những tín hiệu cần theo dõi khi nợ xấu tiếp tục gia tăng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm và chất lượng tài sản có dấu hiệu suy yếu tại nhiều ngân hàng.

Theo báo cáo của SSI Research, các ngân hàng trong phạm vi nghiên cứu ghi nhận tổng lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 95.700 tỷ đồng trong quý II, tăng 27,6% so với cùng kỳ và tăng 20,3% so với quý trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm, nhóm ngân hàng đã hoàn thành khoảng 49,4% dự báo lợi nhuận cả năm, nhìn chung phù hợp với kỳ vọng.

Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ nhóm ngân hàng thương mại nhà nước. Vietcombank dẫn đầu với lợi nhuận trước thuế tăng 58% so với cùng kỳ và 48% so với quý trước, tiếp đến là VietinBank tăng 22% và BIDV tăng 20%. Theo SSI Research, kết quả của ba ngân hàng này vượt kỳ vọng nhờ thu nhập lãi thuần cải thiện, nguồn thu ngoài lãi tăng và chi phí tín dụng giảm. Trong khi đó, Sacombank và MSB có kết quả thấp hơn dự báo.

SSI Research đánh giá tăng trưởng tín dụng tiếp tục là động lực quan trọng của ngành trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) phục hồi và thu nhập từ phí cải thiện. Sau giai đoạn đa dạng hóa danh mục cho vay trong quý I, phần lớn ngân hàng đã quay trở lại các phân khúc cho vay cốt lõi và tăng tỷ trọng tín dụng trung, dài hạn trong quý II.

Các ngân hàng còn nhiều dư địa tăng trưởng tín dụng như MBB, VPBank, HDBank, Techcombank, TPBank và VIB tập trung đẩy mạnh giải ngân cho các chủ đầu tư bất động sản, lĩnh vực thương mại, bán buôn, bán lẻ và dịch vụ tài chính, trong đó tín dụng đối với các công ty chứng khoán tiếp tục tăng mạnh. Trong khi đó, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước cùng ACB chủ yếu mở rộng cho vay khách hàng doanh nghiệp lớn và hộ kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, cho vay mua nhà có dấu hiệu chững lại trên toàn hệ thống, kể cả tại các ngân hàng còn nhiều hạn mức tín dụng như HDBank và Techcombank... SSI Research cho rằng xu hướng này phản ánh tác động của mặt bằng lãi suất vay mua nhà đã tăng lên khoảng 12-14%/năm trong khi nguồn cung nhà ở giá thấp vẫn còn hạn chế.

Bên cạnh đó, tín dụng lĩnh vực xây dựng tiếp tục duy trì đà tăng nhưng tốc độ đã chậm hơn tại một số ngân hàng có quy mô cho vay lớn như Techcombank hay một số ngân hàng khác. Trong khi đó, tín dụng dành cho lĩnh vực dịch vụ tài chính vẫn tăng mạnh với khoảng 42.600 tỷ đồng được giải ngân mới trong quý II, tăng 20% so với quý trước và tăng 27% so với đầu năm.

Dù lợi nhuận duy trì tăng trưởng, SSI Research cho biết chất lượng tài sản đang có dấu hiệu phân hóa rõ hơn giữa các ngân hàng. Nợ xấu toàn ngành tăng 21,4% so với đầu năm và tăng 9,5% so với quý trước, trong đó mức tăng chủ yếu tập trung tại VietinBank, Sacombank, HDBank và BIDV. Phần lớn các ngân hàng còn lại ghi nhận biến động ở mức thấp hơn.

Đáng chú ý, tỷ lệ nợ xấu toàn ngành đã lên mức cao nhất trong quý II kể từ năm 2020, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu tiếp tục giảm còn 83%, thấp hơn mức 86% của quý I và 95% cùng kỳ năm trước. Theo SSI Research, diễn biến này cho thấy dư địa dự phòng đang thu hẹp trong bối cảnh rủi ro tín dụng vẫn hiện hữu.

SSI Research cũng lưu ý mặt bằng lãi suất cho vay ở một số phân khúc, đặc biệt vay mua nhà, vẫn phổ biến quanh 12-15%, có thể tiếp tục tạo áp lực lên chất lượng tài sản trong thời gian tới. Đồng thời, quá trình phục hồi của NIM cũng cần được theo dõi khi chi phí vốn được dự báo tăng nhanh hơn trong nửa cuối năm.

Dù vậy, SSI Research vẫn kỳ vọng lợi nhuận ngành ngân hàng sẽ tiếp tục tăng trưởng tích cực trong nửa cuối năm 2026 nhờ tín dụng duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, mức độ phân hóa giữa các ngân hàng sẽ ngày càng rõ nét, phụ thuộc vào năng lực huy động vốn, chất lượng tài sản và khả năng trích lập dự phòng của từng tổ chức tín dụng.