84% ngân hàng kỳ vọng lợi nhuận tăng, nhưng hạ dự báo tín dụng và huy động

Ngân hàng Nhà nước vừa công bố kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý III/2026, được thực hiện từ ngày 25/5 đến 10/6 với toàn bộ các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, đạt tỷ lệ phản hồi 98,3%. Kết quả cho thấy bức tranh kinh doanh của ngành ngân hàng tiếp tục duy trì sắc thái tích cực, song mức độ lạc quan đã có sự điều chỉnh sau nửa đầu năm khi nhiều chỉ tiêu không còn được kỳ vọng tăng mạnh như khảo sát trước.

Dấu hiệu rõ nhất nằm ở triển vọng lợi nhuận. Có tới 84,1% tổ chức tín dụng kỳ vọng lợi nhuận trước thuế năm 2026 tăng trưởng dương so với năm 2025, trong khi 10,6% dự báo lợi nhuận giảm và 5,3% cho rằng kết quả kinh doanh sẽ đi ngang. Dù vậy, chính các ngân hàng cũng thừa nhận kết quả kinh doanh quý II chỉ cải thiện so với quý trước và chưa đạt mức kỳ vọng được ghi nhận trong kỳ điều tra trước, phản ánh tâm lý tích cực nhưng đã thực tế hơn.

Sự thay đổi trong kỳ vọng càng rõ khi nhìn vào tín dụng và huy động vốn. Các tổ chức tín dụng đồng loạt điều chỉnh dự báo tăng trưởng huy động năm 2026 xuống còn 14,3%, thấp hơn 1,6 điểm phần trăm so với khảo sát trước. Kỳ vọng tăng trưởng tín dụng cũng giảm còn 14,5%, thấp hơn 1,5 điểm phần trăm, cho thấy các ngân hàng không còn kỳ vọng mở rộng quy mô nhanh như vài tháng trước dù triển vọng lợi nhuận vẫn được giữ nguyên theo hướng tích cực.

Ở góc độ ngắn hạn, các ngân hàng vẫn kỳ vọng cả huy động vốn và dư nợ tín dụng trong quý III sẽ tăng bình quân 4,2%. Đáng chú ý, huy động ngắn hạn tiếp tục được dự báo tăng nhanh hơn huy động dài hạn, trong khi tín dụng trung và dài hạn lại được kỳ vọng tăng cao hơn tín dụng ngắn hạn. Điều này cho thấy các tổ chức tín dụng vẫn ưu tiên đáp ứng nhu cầu vốn cho đầu tư và sản xuất, song nguồn vốn đầu vào vẫn chủ yếu đến từ tiền gửi kỳ hạn ngắn.

Trong khi kỳ vọng về tăng trưởng được điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn, thanh khoản của hệ thống vẫn được đánh giá ở trạng thái "tốt". Dù có thu hẹp nhẹ trong quý II, phần lớn tổ chức tín dụng cho rằng thanh khoản sẽ tiếp tục cải thiện trong quý III cũng như trong cả năm 2026 và 2027. Đây là một trong những yếu tố giúp các ngân hàng duy trì góc nhìn tích cực đối với hoạt động kinh doanh dù tốc độ tăng trưởng tín dụng không còn được kỳ vọng quá cao.

Chất lượng tài sản cũng phát đi tín hiệu tương tự. Theo kết quả điều tra, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ tín dụng của toàn hệ thống tiếp tục xu hướng giảm trong quý II, nhưng tốc độ cải thiện đã chậm lại so với các quý trước. Các tổ chức tín dụng kỳ vọng xu hướng giảm sẽ rõ nét hơn trong quý III, qua đó góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động và tạo dư địa cho tăng trưởng lợi nhuận trong những tháng cuối năm.

Bên cạnh những yếu tố nội tại, môi trường kinh doanh cũng được các ngân hàng đánh giá khả quan hơn. Có từ 69,9% đến 76,8% tổ chức tín dụng cho rằng các yếu tố nội tại đã và sẽ tiếp tục hỗ trợ hoạt động kinh doanh trong quý II và cả năm 2026. Đồng thời, 67% số đơn vị đánh giá các yếu tố khách quan đã tác động tích cực đến hoạt động của mình, tỷ lệ này được kỳ vọng tăng lên 72,3% trong cả năm, phản ánh niềm tin vào môi trường kinh doanh đang dần cải thiện.

Diễn biến trên thị trường lao động ngân hàng cũng cho thấy áp lực nhân sự đã bớt căng thẳng hơn. Tỷ lệ tổ chức tín dụng cho biết đang thiếu lao động giảm từ 27,2% cuối quý I xuống còn 23,9% vào cuối quý II. Trong quý vừa qua, 43,9% đơn vị tuyển thêm nhân sự, trong khi 26,4% cắt giảm lao động. Đáng chú ý, khoảng 50-52,7% tổ chức tín dụng dự kiến tiếp tục tuyển dụng trong quý III và cả năm 2026 nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng hoạt động.

Bức tranh từ cuộc điều tra lần này cho thấy ngành ngân hàng chưa thay đổi kỳ vọng về một năm tăng trưởng tích cực, nhưng cách nhìn đã trở nên thận trọng hơn so với đầu năm. Nếu nhu cầu tín dụng tiếp tục phục hồi đúng kỳ vọng, thanh khoản duy trì ổn định và nợ xấu cải thiện như dự báo, mục tiêu lợi nhuận của phần lớn tổ chức tín dụng vẫn có cơ sở để hiện thực hóa. Ngược lại, việc đồng loạt hạ kỳ vọng tín dụng và huy động cũng cho thấy các ngân hàng đang chuẩn bị cho một giai đoạn cạnh tranh nhiều hơn về chất lượng tài sản và hiệu quả sử dụng vốn, thay vì chỉ theo đuổi tăng trưởng bằng quy mô.