Sau nâng hạng, ngành chứng khoán Việt Nam đứng trước cơ hội hút hàng tỷ USD

Trong báo cáo mới công bố về ngành chứng khoán, CTCP Xếp hạng Tín nhiệm S&I (S&I Ratings) đánh giá năm 2026 mở đầu cho giai đoạn phát triển mới của kinh tế Việt Nam khi Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026-2030.

Theo S&I Ratings, chính sách tài khóa mở rộng cùng định hướng tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, qua đó hỗ trợ lợi nhuận doanh nghiệp, giá cổ phiếu và thanh khoản thị trường chứng khoán.

Điều này được kỳ vọng sẽ tạo động lực tích cực cho ngành chứng khoán thông qua sự gia tăng của phí môi giới, hoạt động cho vay ký quỹ, đầu tư tự doanh cũng như nhu cầu huy động vốn qua cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp.

Tuy nhiên, S&I Ratings cũng lưu ý môi trường vĩ mô vẫn tồn tại nhiều rủi ro đáng chú ý, đặc biệt là áp lực lãi suất và tỷ giá.

Theo đơn vị phân tích, chênh lệch lớn giữa tăng trưởng huy động và tín dụng đang tạo áp lực lên thanh khoản hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, nhu cầu tín dụng tăng mạnh từ cả khu vực công và tư nhân với hàng loạt dự án đầu tư quy mô lớn có thể khiến mặt bằng lãi suất tăng trở lại sau giai đoạn thấp kéo dài trong năm 2025.

Đối với các công ty chứng khoán, lãi suất tăng sẽ trực tiếp làm chi phí vốn gia tăng do phần lớn doanh nghiệp trong ngành hiện phụ thuộc vào nguồn vốn vay ngân hàng ngắn hạn và phát hành trái phiếu.

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, các công ty chứng khoán khó có thể chuyển toàn bộ áp lực chi phí sang khách hàng vay margin, khiến biên lợi nhuận có nguy cơ thu hẹp.

Ngoài ra, lãi suất tăng cũng có thể khiến danh mục trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu Chính phủ phải ghi nhận các khoản lỗ đánh giá lại, qua đó ảnh hưởng đến vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.

Dù vậy, S&I Ratings cho rằng định hướng điều hành hiện nay của Chính phủ vẫn ưu tiên duy trì mặt bằng lãi suất ổn định nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, do đó áp lực này được đánh giá chưa quá lớn trong ngắn hạn. Các công ty chứng khoán có nền tảng vốn mạnh sẽ có nhiều lợi thế hơn trong giai đoạn tới.

Một trong những yếu tố được thị trường quan tâm nhất hiện nay là triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo S&I Ratings, các thay đổi trong khung pháp lý đang tạo nền tảng tích cực cho việc thu hút dòng vốn ngoại trong trung và dài hạn.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đang thúc đẩy nhiều giải pháp nhằm phát triển thị trường vốn trở thành kênh huy động trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế, bao gồm sửa đổi quy định liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp, thúc đẩy IPO và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, đồng thời phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế.

Theo S&I Ratings, việc nâng hạng lên thị trường mới nổi sẽ là cột mốc quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn cũng như thúc đẩy cải cách về minh bạch và quản trị doanh nghiệp.

Từ tháng 09/2026, dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF phân bổ vào Việt Nam được ước tính có thể đạt khoảng 1,44 tỷ USD, chưa bao gồm dòng vốn từ các quỹ chủ động với quy mô lớn hơn.

Ngoài FTSE, Việt Nam cũng đang tiến gần hơn tới các tiêu chí nâng hạng của MSCI, mở ra khả năng được nâng hạng lên thị trường mới nổi trong vài năm tới.

Dù vậy, quá trình này cũng sẽ khiến cuộc cạnh tranh trong ngành chứng khoán trở nên khốc liệt hơn. Theo S&I Ratings, các yêu cầu về vốn, quản trị rủi ro và chi phí tuân thủ tăng lên có thể tạo áp lực lên lợi nhuận của nhiều công ty chứng khoán trong ngắn hạn.

Các công ty chứng khoán quy mô lớn với lợi thế vốn, công nghệ và hệ sinh thái khách hàng được đánh giá sẽ hưởng lợi rõ nét hơn, trong khi nhóm doanh nghiệp nhỏ hoặc sử dụng đòn bẩy cao có thể đối mặt áp lực tái cấu trúc hoạt động.

Báo cáo cũng cho rằng ngành chứng khoán đang bước vào cuộc đua mới với sự tham gia mạnh mẽ của các công ty chứng khoán trực thuộc ngân hàng và tập đoàn lớn. Đồng thời, xu hướng ứng dụng AI và chuyển đổi công nghệ sẽ trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới.