Lãi suất trái phiếu ngân hàng đồng loạt vượt 8%, điều gì đang diễn ra?

Thị trường trái phiếu ngân hàng đang ghi nhận một đợt tăng lãi suất đáng chú ý. Theo số liệu được VnExpress tổng hợp, chỉ trong nửa cuối tháng 6, các ngân hàng đã phát hành thành công 18 lô trái phiếu với tổng giá trị hơn 19.400 tỷ đồng. Lãi suất bình quân trong kỳ tính lãi đầu tiên lên tới 8,7%, cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với tiền gửi cùng kỳ hạn và hiện không còn ngân hàng nào phát hành trái phiếu với lãi suất dưới 8%.

Mức lãi suất cao nhất thuộc về nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, nơi áp lực huy động vốn thường lớn hơn. Vietbank phát hành hai lô trái phiếu trị giá 1.500 tỷ đồng với lãi suất 9,7%, được tính theo lãi suất tham chiếu cộng biên độ 3,8%, cao hơn đáng kể so với các đợt phát hành trước. Ngân hàng Bảo Việt chào lãi suất 9,63% cho lô trái phiếu 2.000 tỷ đồng, trong khi TPBank cũng nâng lãi suất lên 9,3%, cao hơn 0,3 điểm phần trăm so với đợt phát hành chỉ một tuần trước.

Ngay cả các ngân hàng có quy mô lớn cũng đang chấp nhận mặt bằng lãi suất cao hơn để huy động vốn. MB, VPBank và LPBank phát hành trái phiếu với lãi suất 8,6-8,7%, đồng thời áp dụng lãi suất cố định trong khoảng 3 năm. Điều này đồng nghĩa các ngân hàng sẵn sàng chấp nhận chi phí vốn cao trong thời gian dài để bảo đảm nguồn vốn trung và dài hạn.

Đằng sau mặt bằng lãi suất mới là áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Theo đánh giá của các chuyên gia, tăng trưởng tín dụng trong quý II tiếp tục duy trì ở mức cao, trong khi tốc độ huy động tiền gửi chưa theo kịp. Khi nguồn vốn từ dân cư tăng chậm và dư địa vay trên thị trường liên ngân hàng dần thu hẹp, phát hành trái phiếu trở thành một trong những kênh quan trọng để các ngân hàng bổ sung nguồn vốn.

Ở góc độ nhà đầu tư, trái phiếu ngân hàng cũng trở nên hấp dẫn hơn khi vừa có lợi suất vượt trội so với tiền gửi, vừa được đánh giá có mức độ an toàn tương đối cao. Các ngân hàng chịu sự giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước và thường có mức tín nhiệm cao hơn phần lớn doanh nghiệp phát hành trái phiếu. Vì vậy, sản phẩm này phù hợp với các quỹ đầu tư, công ty chứng khoán và doanh nghiệp bảo hiểm - những tổ chức ưu tiên cân bằng giữa lợi suất và quản trị rủi ro.

Áp lực chi phí vốn nhiều khả năng chưa sớm hạ nhiệt. Trong báo cáo mới đây, Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhận định dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước đang thu hẹp do chịu đồng thời sức ép từ lạm phát, tỷ giá và việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chưa phát đi tín hiệu rõ ràng về chu kỳ cắt giảm lãi suất. Điều này khiến chi phí huy động vốn của các ngân hàng có thể tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian tới.

Diễn biến trên thị trường trái phiếu cũng phản ánh bức tranh chung của thị trường tiền tệ. Theo các chuyên gia, lãi suất trái phiếu ngân hàng, lãi suất liên ngân hàng và lãi suất tiền gửi có mối liên hệ chặt chẽ vì cùng chịu tác động từ thanh khoản và nhu cầu vốn của hệ thống. Khi áp lực huy động chưa giảm, mặt bằng lãi suất ở cả ba kênh nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở vùng cao trong ngắn hạn. Đây sẽ là yếu tố cần theo dõi đối với cả các ngân hàng lẫn nhà đầu tư trong nửa cuối năm.