Việt Nam nhập siêu 2,6 tỷ USD trong tháng 6, áp lực tỷ giá và lãi suất chưa hạ nhiệt

Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại 2,6 tỷ USD trong tháng 6, giảm gần một nửa so với tháng trước nhưng vẫn là tháng nhập siêu thứ sáu liên tiếp trong năm 2026. Theo Cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu tháng 6 đạt gần 51 tỷ USD, trong khi nhập khẩu lên tới 53,43 tỷ USD, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên cả xuất khẩu và nhập khẩu cùng vượt mốc 50 tỷ USD trong một tháng.

Điểm đáng chú ý là nhập siêu không đến từ sự suy yếu của xuất khẩu mà chủ yếu phản ánh nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu và tư liệu sản xuất vẫn ở mức cao. Lũy kế 6 tháng, Việt Nam nhập siêu 16,65 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước vẫn xuất siêu gần 8 tỷ USD. Riêng khu vực doanh nghiệp trong nước nhập siêu gần 25 tỷ USD, cho thấy nhu cầu chuẩn bị đầu vào cho sản xuất vẫn rất lớn.

Một tín hiệu tích cực bắt đầu xuất hiện ở nhóm máy tính, điện tử và linh kiện. Sau nhiều tháng nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu, giá trị xuất khẩu của nhóm hàng này đã tăng tốc trong tháng 6, trong khi nhập khẩu gần như đi ngang. Diễn biến này phù hợp với nhận định của nhiều tổ chức phân tích rằng lượng tư liệu sản xuất nhập khẩu trước đó đang dần được chuyển hóa thành sản phẩm xuất khẩu có giá trị cao hơn.

Theo ông Michael Wan, chuyên viên phân tích cấp cao của MUFG, nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm liên quan đến AI vẫn duy trì mạnh và tiếp tục hỗ trợ xuất khẩu của Việt Nam. Báo cáo của S&P Global Ratings cũng đánh giá Việt Nam cùng Malaysia và Thái Lan sẽ tiếp tục hưởng lợi từ làn sóng đầu tư AI, dù triển vọng này vẫn phụ thuộc vào sức cầu của thị trường thế giới.

Tuy nhiên, quá trình tích lũy đầu vào cho sản xuất cũng tạo ra áp lực ngắn hạn đối với kinh tế vĩ mô. Ông Michael Wan dự báo cán cân thương mại có thể tiếp tục thâm hụt khoảng 1,5-2 tỷ USD mỗi tháng trong nửa cuối năm khi Việt Nam vẫn phải nhập khẩu lượng lớn nguyên liệu phục vụ xuất khẩu và các dự án hạ tầng. Theo ông, đây là một phần của quá trình mở rộng sản xuất hơn là dấu hiệu suy yếu của nền kinh tế.

Nhập siêu kéo dài đồng thời tạo thêm sức ép lên tỷ giá và mặt bằng lãi suất. Ông Vũ Việt Linh, Phó phòng Khách hàng tổ chức tại Maybank, cho rằng đồng USD mạnh lên cùng rủi ro Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt sau những biến động địa chính trị sẽ khiến lãi suất trong nước khó giảm nhanh. Việc duy trì chênh lệch đủ lớn giữa lãi suất VND và USD sẽ góp phần giảm áp lực lên tỷ giá và ổn định thị trường ngoại hối.

Dù vậy, nhiều tổ chức vẫn giữ quan điểm tích cực đối với triển vọng cả năm. Báo cáo mới nhất của VNDirect đã nâng dự báo tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 từ 11% lên 18%, đồng thời cho rằng cán cân thương mại có thể chuyển từ mức nhập siêu gần 13,5 tỷ USD sang xuất siêu hơn 3 tỷ USD vào cuối năm. Kịch bản này sẽ phụ thuộc vào việc dòng nguyên liệu nhập khẩu hiện nay có tiếp tục được chuyển hóa thành sản phẩm xuất khẩu với tốc độ như kỳ vọng, đồng thời nhu cầu từ các thị trường lớn không suy giảm mạnh trong những tháng cuối năm.