Sau Mỹ và G7, đến lượt Nga phát tín hiệu hạ nhiệt thị trường dầu

Phát biểu ngày 9/3 trong cuộc họp trực tuyến với các quan chức chính phủ và lãnh đạo ngành dầu khí, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định Nga chưa bao giờ từ chối hợp tác năng lượng với châu Âu. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh bất kỳ sự trở lại nào cũng phải dựa trên các thỏa thuận dài hạn và không chịu sức ép chính trị.

Theo nhà lãnh đạo Nga, châu Âu cần phát đi những tín hiệu rõ ràng về thiện chí và đảm bảo tính ổn định cho các hợp đồng năng lượng trong tương lai nếu muốn khôi phục quan hệ thương mại với Moskva.

Cú sốc từ Trung Đông

Tuyên bố của ông Putin xuất hiện đúng thời điểm thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng.

Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới – đang bị ảnh hưởng bởi căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran. Theo cảnh báo của Moskva, nếu tuyến vận tải này tiếp tục bị phong tỏa hoặc chi phí bảo hiểm tàu tăng vọt, nguồn cung dầu phụ thuộc tuyến đường này có thể đình trệ trong vòng một tháng tới.

Diễn biến đó đã đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh. Có thời điểm giá dầu Brent vượt 100 USD/thùng, làm dấy lên nỗi lo về một cú sốc năng lượng mới tương tự giai đoạn đầu xung đột Nga – Ukraine năm 2022.

Trong bối cảnh đó, việc Nga phát tín hiệu cung cấp năng lượng trở lại được xem như một yếu tố có thể giúp châu Âu giảm bớt áp lực nguồn cung.

Châu Âu trước bài toán năng lượng

Sau khi xung đột Ukraine bùng phát, Liên minh châu Âu đã nỗ lực cắt giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga.

Theo số liệu thị trường, tỷ trọng khí đốt và LNG của Nga trong nhập khẩu năng lượng của EU đã giảm mạnh từ hơn 40% trước năm 2022 xuống còn khoảng 13% vào năm 2025. Thay vào đó, châu Âu tăng mua LNG từ Mỹ, Qatar và Na Uy.

Tuy nhiên, giá năng lượng cao và rủi ro nguồn cung từ Trung Đông đang khiến một số quốc gia EU bắt đầu xem xét lại chính sách này.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã kêu gọi EU đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với dầu khí Nga để hạ nhiệt giá năng lượng. Theo ông, việc tiếp tục hạn chế nguồn cung từ Nga trong lúc thị trường toàn cầu biến động có thể khiến chi phí năng lượng của châu Âu tăng mạnh hơn nữa.

Lá bài ngân sách của Moskva

Đối với Nga, năng lượng vẫn là trụ cột kinh tế quan trọng. Doanh thu từ dầu khí hiện chiếm khoảng 25% ngân sách liên bang, khiến biến động giá dầu có ảnh hưởng lớn đến nền tài chính quốc gia.

Trong cuộc họp với lãnh đạo ngành năng lượng, ông Putin cũng kêu gọi các doanh nghiệp Nga tận dụng cơ hội từ biến động thị trường. Tuy nhiên, ông đồng thời cảnh báo đà tăng giá hiện nay có thể chỉ mang tính tạm thời khi thị trường dần thích nghi với những thay đổi về nguồn cung.

Dù vậy, việc Moskva phát tín hiệu mở lại “cánh cửa năng lượng” cho châu Âu cho thấy thị trường dầu khí toàn cầu đang bước vào một giai đoạn tái định hình mới – nơi địa chính trị tiếp tục đóng vai trò quyết định đối với dòng chảy năng lượng.