Phát biểu của tân Chủ tịch Fed làm dấy lên lo ngại về vị thế đồng USD

Theo Reuters, ông Kevin Warsh Tân Chủ tịch Fed, đã gây chú ý khi cho rằng tính độc lập của Fed không nhất thiết áp dụng toàn diện với các hoạt động ngoài chính sách lãi suất, bao gồm cả vai trò ứng phó khủng hoảng tài chính quốc tế. Phát biểu này lập tức làm dấy lên câu hỏi lớn trên thị trường: liệu Fed có còn sẵn sàng phản ứng nhanh và mạnh trong các giai đoạn khủng hoảng thanh khoản toàn cầu như trước đây hay không.

Trong nhiều năm, vị thế của đồng USD không chỉ đến từ quy mô kinh tế Mỹ, mà còn nhờ vai trò trung tâm của Fed trong việc cung cấp thanh khoản toàn cầu mỗi khi thị trường biến động. Thông qua các đường hoán đổi thanh khoản USD, Fed đã trở thành “người cho vay cuối cùng” đối với hệ thống tài chính quốc tế.

Hiện Fed duy trì cơ chế cung cấp USD thường trực cho ECB cùng ngân hàng trung ương của Canada, Nhật Bản, Anh và Thụy Sĩ. Đây là công cụ từng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong các giai đoạn khủng hoảng như Covid-19 hay biến động tài chính toàn cầu trước đó. Điều khiến các ngân hàng trung ương lo ngại là nếu việc cung cấp USD bắt đầu chịu ảnh hưởng lớn hơn từ yếu tố chính trị, niềm tin vào khả năng tiếp cận thanh khoản bằng đồng bạc xanh có thể suy giảm.

Theo một quan chức ECB được Reuters dẫn lời, chỉ cần xuất hiện nghi ngờ rằng các đường hoán đổi USD không còn “sẵn có như trước” cũng đủ tạo bất ổn trên thị trường tài chính. Rủi ro này đặc biệt nhạy cảm trong bối cảnh thế giới vẫn phụ thuộc lớn vào USD. Nhiều ngân hàng thương mại nước ngoài hiện nắm giữ khối lượng lớn trái phiếu Chính phủ Mỹ và cần nguồn USD ổn định để duy trì thanh khoản khi thị trường biến động.

Theo các nhà hoạch định chính sách, nếu uy tín của Fed suy giảm, xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD có thể tăng tốc mạnh hơn sau khoảng 15 năm thị phần đồng bạc xanh dần thu hẹp trong dự trữ ngoại hối toàn cầu. Một số nguồn tin cho biết thị trường có thể chuyển thêm nhu cầu sang đồng euro nếu niềm tin vào Fed suy giảm.

Tuy nhiên, giới chức châu Âu cũng thừa nhận Khu vực đồng euro hiện chưa đủ nền tảng để đồng euro thay thế đáng kể vai trò toàn cầu của USD trong ngắn hạn. Điều đáng chú ý là tranh luận hiện nay không còn chỉ xoay quanh chính sách tiền tệ, mà liên quan trực tiếp tới vị thế địa tài chính của Mỹ.

Nếu Fed bị nhìn nhận là kém độc lập hơn trong các quyết định hỗ trợ thanh khoản quốc tế, sức ảnh hưởng tài chính toàn cầu của Washington cũng có thể bị tác động theo. Dù vậy, phần lớn giới chức ngân hàng trung ương hiện vẫn cho rằng chưa có thay đổi chính sách lớn nào xảy ra ngay lập tức. Bởi xét cho cùng, việc duy trì vai trò trung tâm của USD và sự ổn định của thị trường tài chính toàn cầu vẫn phục vụ trực tiếp lợi ích kinh tế và tài chính của chính nước Mỹ.