P/E chứng khoán Việt Nam về 13–13,4 lần, Dragon Capital cảnh báo 3 rủi ro

Trao đổi tại Investor Day với chủ đề “Đầu tư khi có nhiều biến số”, ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital, cho rằng xét riêng về định giá, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện không ở mức cao. P/E trailing, tính theo lợi nhuận 12 tháng gần nhất, đang dao động quanh 13–13,4 lần.

Mức định giá này đã thấp hơn giai đoạn thị trường chịu tác động bởi xung đột Iran - Mỹ và chỉ cao hơn một chút so với giai đoạn xảy ra sự kiện Vạn Thịnh Phát. Theo đó, định giá hiện đã trở về vùng khá hấp dẫn. Dù vậy, đây chưa phải là thời điểm có thể bỏ qua các rủi ro bên ngoài, khi chi phí vốn toàn cầu, chính sách thuế quan của Mỹ và mặt bằng lãi suất trong nước vẫn là ba biến số cần đặc biệt theo dõi.

Trên thị trường quốc tế, chi phí vốn vẫn đang ở mức cao. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng trở lại vùng 4,6–4,7%, tiệm cận vùng đỉnh. Theo ông Tuấn, khi lợi suất lên khoảng 5%, thị trường chứng khoán Mỹ có thể bắt đầu gặp vấn đề.

Đáng chú ý, thị trường cũng đang tính đến khả năng Fed phải tăng lãi suất trở lại vào cuối năm 2026. Xác suất tăng lãi suất trong tháng 9 hiện khoảng 40%, trong khi tháng 12 trên 50%. Nếu tổng hợp các yếu tố, khả năng Fed có ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm nay được ước tính ở mức khoảng 50–60%.

Dù vậy, giá dầu vẫn là một yếu tố hỗ trợ quan trọng đối với triển vọng lạm phát. Bất chấp những diễn biến liên quan đến Iran và Mỹ, giá dầu hiện xoay quanh 80–85 USD/thùng, thậm chí có thời điểm xuống dưới 70 USD/thùng. Điều này giúp giảm nguy cơ lạm phát toàn cầu quay trở lại mức cao như năm 2022.

Trong kịch bản đó, áp lực lên lãi suất có thể được kiểm soát tốt hơn. Thay vì một chu kỳ tăng lãi suất mạnh, thị trường có thể chỉ phải đối mặt với một hoặc hai lần điều chỉnh, nếu xảy ra.

Rủi ro lớn thứ hai đến từ chính sách thương mại của Mỹ. Theo số liệu được ông Tuấn dẫn lại, trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã vươn lên vị trí số một về xuất siêu sang Mỹ, vượt Trung Quốc và Mexico, với giá trị khoảng 114 tỷ USD. Cả năm, con số này có thể lên tới 180–200 tỷ USD.

Quy mô thặng dư thương mại ngày càng lớn khiến Việt Nam trở thành một trong những đối tượng được theo dõi sát trong chính sách thương mại của Mỹ. Đặc biệt, cuộc điều tra thương mại theo Điều 301 đang tập trung vào ba vấn đề gồm lao động cưỡng bức, dư thừa công suất và sở hữu trí tuệ.

Trong đó, dư thừa công suất được đánh giá là rủi ro đáng chú ý nhất. Hiện có 16 quốc gia đang nằm trong diện điều tra, trong đó có Việt Nam. Cuộc điều tra bắt đầu từ tháng 3 và kết quả sơ bộ được kỳ vọng xuất hiện trong tháng 8. Sau đó, Việt Nam có thể tiến hành thương thảo với Mỹ, hướng tới kết quả cuối cùng vào tháng 11 hoặc tháng 12/2026.

Với vấn đề lao động cưỡng bức, mức điều chỉnh được đề cập hiện là 12,5% và có khả năng giảm xuống 10% nếu Việt Nam triển khai một số chính sách phù hợp. Theo ông Tuấn, mức áp dụng thực tế trong 6–12 tháng tới có thể thấp hơn mức 12,5%.

Trong nước, biến số cần theo dõi sát nhất là mặt bằng lãi suất. Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6 tháng đang ở mức cao, với một số ngân hàng đưa mức niêm yết lên gần 9,5%. Lãi suất kỳ hạn 12 tháng cũng có nơi đạt 9–9,2%, cao hơn đáng kể so với đầu năm, khi mặt bằng phổ biến chỉ quanh 5% và hơn 5%.

Đáng lưu ý, lãi suất niêm yết và lãi suất thực tế mà khách hàng được hưởng tại ngân hàng có thể khác nhau. Tuy nhiên, xu hướng mặt bằng huy động tăng mạnh vẫn cho thấy chi phí vốn trong nước đang trở thành một yếu tố không thể xem nhẹ đối với triển vọng thị trường chứng khoán.

Ở chiều ngược lại, thị trường vẫn có những điểm sáng đáng chú ý, đặc biệt ở tỷ giá và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.

Theo ông Tuấn, tỷ giá đang xuất hiện một diễn biến đáng chú ý khi tỷ giá trên thị trường tự do thấp hơn đáng kể so với tỷ giá liên ngân hàng. Diễn biến này có thể tạo điều kiện để Ngân hàng Trung ương gia tăng dự trữ ngoại hối. Một trạng thái tương tự từng xuất hiện vào năm 2006, trước khi thị trường chứng khoán có một nhịp tăng mạnh trong năm 2007; hiện tượng này cũng từng xuất hiện vào năm 2012.

Việc chênh lệch tỷ giá theo hướng trên được xem là tín hiệu cho thấy thị trường ngoại hối đang có những thay đổi đáng chú ý, đồng thời phản ánh khả năng điều hành của cơ quan quản lý trong bối cảnh cán cân thương mại chịu áp lực.

Điểm sáng quan trọng hơn nằm ở bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp. Năm 2026 được đánh giá có thể là một trong những năm ghi nhận tốc độ tăng trưởng lợi nhuận tốt nhất của doanh nghiệp trong khoảng một thập kỷ.

Riêng quý II, lợi nhuận đạt khoảng 7,6 tỷ USD, tăng 46% so với cùng kỳ và tăng 12% so với quý I. Doanh thu thuần tăng gần 40% so với cùng kỳ, đồng thời đạt mức cao nhất trong toàn bộ chuỗi số liệu. Biên lợi nhuận của các doanh nghiệp cũng tiếp tục cải thiện.

Như vậy, thị trường đang đứng giữa hai trạng thái khá rõ: định giá đã trở nên hấp dẫn hơn, trong khi nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp đang cho thấy tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, dư địa tăng giá sẽ không chỉ phụ thuộc vào mức P/E hiện tại mà còn chịu tác động bởi chi phí vốn toàn cầu, chính sách thương mại của Mỹ và diễn biến lãi suất trong nước.

Trong bối cảnh nhiều biến số cùng lúc, mức định giá thấp là một điểm tựa, nhưng chưa phải yếu tố đủ để loại bỏ rủi ro. Diễn biến của lãi suất, tỷ giá, chính sách thương mại và đặc biệt là tốc độ cải thiện lợi nhuận sẽ quyết định liệu vùng định giá hiện tại thực sự trở thành nền tảng cho một nhịp tăng mới hay chỉ là khoảng đệm giúp thị trường chống chịu tốt hơn trước các cú sốc bên ngoài.