P/E nhiều nhóm ngành xuống dưới trung vị 10 năm, chứng khoán Việt Nam về vùng hấp dẫn

Tính đến ngày 7/8, có 406 doanh nghiệp niêm yết trên HoSE đã công bố báo cáo tài chính quý II/2026, tương đương 99,8% tổng vốn hóa sàn này. Theo thống kê của VnDirect, lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp trên HoSE tăng 12,5% so với quý trước và tăng tới 46% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, tăng trưởng lợi nhuận không còn chỉ tập trung ở một vài nhóm ngành. Bất động sản đóng góp 19,5 điểm phần trăm vào mức tăng chung, tiếp đến là Ngân hàng và Dầu khí với đóng góp lần lượt 11,9 và 5,8 điểm phần trăm.

Xét theo từng nhóm, Dầu khí dẫn đầu với lợi nhuận tăng 325,5% so với cùng kỳ, trong khi Bất động sản tăng 228%. Bán lẻ, Tiện ích, Hóa chất và Tài nguyên cơ bản cũng lần lượt tăng 104,7%, 55,7%, 51,6% và 46,2%.

Ở chiều ngược lại, một số ngành vẫn chịu áp lực lớn khi lợi nhuận giảm mạnh, gồm Truyền thông giảm 95,5%, Ô tô & Phụ tùng giảm 88,9%, Du lịch & Giải trí giảm 88% và Hàng cá nhân & Gia dụng giảm 52,6%. Sự phân hóa vì vậy vẫn hiện hữu, dù bức tranh chung đã tích cực hơn.

Không chỉ lợi nhuận, doanh thu cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng đáng kể. Doanh thu thuần của các doanh nghiệp trên HoSE tăng 13,1% so với quý I và 38,2% so với cùng kỳ. Bất động sản, Dầu khí và Tiện ích tiếp tục là những động lực chính với mức tăng lần lượt 118,1%, 71% và 50,1%.

Lợi nhuận cốt lõi cũng cải thiện mạnh. EBIT toàn HoSE tăng 12% so với quý trước và 60,7% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, nếu loại trừ Bất động sản, EBIT vẫn tăng 15,7% so với quý trước và 33,3% so với cùng kỳ, cho thấy sự phục hồi đang lan rộng hơn thay vì phụ thuộc vào một nhóm ngành vốn hóa lớn.

Ở nhóm phi tài chính, doanh thu thuần tăng 42,6% so với cùng kỳ, trong khi EBIT tăng gấp đôi. Ngay cả khi loại Bất động sản, EBIT vẫn tăng 38,8%. Biên lợi nhuận gộp duy trì ở mức 20,3%, cho thấy hiệu quả hoạt động nhìn chung vẫn được giữ ở mức tích cực.

Những con số này tạo nền tảng quan trọng cho câu chuyện định giá. Theo VnDirect, sau nhịp điều chỉnh mạnh trong tháng 7 và khi kết quả kinh doanh quý II được phản ánh vào kỳ vọng lợi nhuận, P/E trượt 12 tháng của VN-Index đã giảm xuống 11,9 lần. Nếu loại VIC, VHM, VRE và VPL, P/E của chỉ số chỉ còn khoảng 10 lần.

Điểm đáng chú ý là mức định giá hiện tại không chỉ thấp hơn so với giai đoạn trước mà còn tương đối hấp dẫn khi đặt cạnh triển vọng tăng trưởng lợi nhuận năm 2026. Đây là khác biệt quan trọng giữa một thị trường giảm giá do triển vọng xấu đi và một thị trường điều chỉnh trong khi nền tảng lợi nhuận vẫn cải thiện.

Định giá giữa các nhóm ngành cũng đang có sự phân hóa. Tuy nhiên, P/B của nhiều nhóm đã trở về dưới hoặc tiệm cận mức trung vị 10 năm. Trong khi đó, P/E hiện tại của phần lớn nhóm ngành thấp hơn trung vị lịch sử, trong đó Ngân hàng, Bất động sản và Chứng khoán là những nhóm đáng chú ý sau nhịp điều chỉnh mạnh của thị trường.

Điều này cho thấy dư địa lựa chọn cổ phiếu đang mở rộng, thay vì mặt bằng giá thấp đồng nghĩa toàn bộ thị trường đều rẻ. Những doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận thực chất, nền tảng tài chính tốt và khả năng duy trì hiệu quả kinh doanh sẽ có lợi thế hơn khi định giá được đặt trong tương quan với triển vọng lợi nhuận.

Thị trường còn đang đứng trước một yếu tố hỗ trợ quan trọng là kỳ vọng Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9. Nếu tiến trình diễn ra đúng kỳ vọng, câu chuyện nâng hạng có thể tiếp tục củng cố dòng vốn và mức độ quan tâm của nhà đầu tư quốc tế đối với chứng khoán Việt Nam.

Sau nhịp điều chỉnh mạnh, việc P/E của VN-Index trở về 11,9 lần trong khi lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tăng tốc đang tạo ra một trạng thái đáng chú ý: định giá đã hạ nhiệt nhưng tăng trưởng chưa suy yếu. Đây là nền tảng để thị trường phân hóa mạnh hơn theo chất lượng lợi nhuận, thay vì chỉ vận động theo mặt bằng chỉ số chung.