Nhiều mô hình nông dân tại Ninh Bình mang về từ trăm triệu đến cả tỷ đồng

Nông dân thay đổi giống vật nuôi

Tại xã Bình Lục, một số hộ chăn nuôi đang chuyển từ các giống gia cầm phổ biến sang phát triển đàn gà ác lấy trứng. Đây là hướng sản xuất được lựa chọn trong bối cảnh chi phí thức ăn chăn nuôi biến động, trong khi người dân có nhu cầu tìm kiếm những sản phẩm có giá bán và thị trường tiêu thụ phù hợp hơn.

Một mô hình tại thôn Đồng Du trước đây chủ yếu nuôi gà công nghiệp và gà Ai Cập lấy trứng. Khoảng 3–4 năm gần đây, hộ sản xuất chuyển sang nuôi gà ác sinh sản, từng bước hình thành đàn gà chuyên cung cấp trứng thương phẩm.

Đến tháng 9/2026, mô hình duy trì khoảng 3.000 con gà ác đẻ trứng mỗi lứa, bình quân cung cấp khoảng 1.500 quả trứng/ngày cho thương lái và thị trường trong, ngoài địa phương.

Theo đánh giá của hộ chăn nuôi, giống gà này mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn khoảng hai lần so với những giống từng nuôi trước đây. Ngoài mức giá bán tốt hơn, việc có thị trường tiêu thụ riêng giúp hoạt động cung ứng trứng được duy trì thường xuyên.

Không chỉ có gà ác, xã Bình Lục còn phát triển các mô hình nuôi chim bồ câu sinh sản, bồ câu thương phẩm và gà ác lấy thịt. Các đối tượng nuôi được lựa chọn tùy theo điều kiện chuồng trại, kinh nghiệm sản xuất và nhu cầu thị trường.

Trong khi đó, tại xã Phú Long, lợi thế về đất đồi và nguồn thức ăn tự nhiên được người dân khai thác để phát triển đàn hươu lấy nhung. Từ quy mô ban đầu chỉ một cặp hươu giống vào năm 2014, một mô hình tại thôn Thống Nhất đã phát triển đàn lên hơn 30 con. Người nuôi tận dụng cỏ voi, thân chuối cùng các loại cây, lá trong vườn để bổ sung thức ăn, qua đó hạn chế một phần chi phí chăn nuôi.

Bên cạnh khai thác nhung, mô hình còn cung cấp con giống ra thị trường. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận được ghi nhận hơn 200 triệu đồng mỗi năm.

So với chăn nuôi gia cầm lấy trứng, hươu có chu kỳ sinh sản và khai thác sản phẩm khác biệt, đòi hỏi người nuôi tính toán thời gian đầu tư, nguồn thức ăn và điều kiện chăm sóc phù hợp.

Kết hợp lấy nhung và bán thương phẩm

Bên cạnh đàn hươu tại Phú Long, một hướng chăn nuôi khác đang được triển khai ở khu vực bán sơn địa phường Trung Sơn là nuôi nai kết hợp khai thác nhung, cung cấp con giống và thịt thương phẩm.

Trên diện tích trang trại gần 2,7 mẫu, một hộ nông dân đã tổ chức khu vực chuồng nuôi thành các phân khu riêng biệt, phục vụ chăn thả, khai thác nhung và nuôi nai thương phẩm. Nguồn thức ăn chủ yếu được tận dụng từ lá cây rừng và phụ phẩm nông nghiệp, kết hợp phương pháp ủ chua để dự trữ.

Khác với mô hình chỉ tập trung vào một sản phẩm, việc nuôi nai cho phép khai thác nhiều nguồn thu. Theo số liệu tại trang trại, một con nai có thể cho khoảng 4–5 kg nhung mỗi năm, cao hơn sản lượng nhung của hươu sao được ghi nhận ở mức 0,6–0,8 kg/con/năm. Tuy nhiên, giá bán nhung nai thường thấp hơn nhung hươu.

Ngoài nhung, nai trưởng thành có thể cung cấp thịt thương phẩm. Giá thịt nai hơi được ghi nhận khoảng 250.000–280.000 đồng/kg tại thời điểm khảo sát tháng 9/2026.

Để phát triển mô hình, hộ sản xuất từng đầu tư khoảng 2,8 tỷ đồng nhập 100 con nai giống từ miền Nam vào năm 2018. Tuy nhiên, sự khác biệt về điều kiện khí hậu khiến khoảng một phần ba đàn giống bị chết trong giai đoạn đầu.

Sau khi điều chỉnh nguồn cung cấp con giống, ưu tiên đàn nai đã thích nghi với khí hậu miền Bắc, hoạt động chăn nuôi dần ổn định. Đến năm 2022, trang trại bắt đầu có lãi, với lợi nhuận được ghi nhận gần 1 tỷ đồng/năm.

Riêng năm 2025, trang trại xuất bán hơn 80 con nai giống bố mẹ, một phần nai thịt và khoảng 170 kg nhung, mang về doanh thu 1,7 tỷ đồng. Ngoài chăn nuôi, phần đất còn lại được tận dụng trồng khoảng 500 gốc hồng xen dứa. Trong đó, dứa vừa là sản phẩm nông nghiệp, vừa cung cấp thêm nguồn thức ăn cho đàn nai, còn cây hồng được chăm sóc, tạo dáng để phục vụ thị trường cây cảnh.