Ngân hàng Nhà nước: Dư địa giảm lãi suất thu hẹp khi CPI vượt 5%

Trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tăng 5,46% so với cùng kỳ, vượt ngưỡng mục tiêu, dư địa điều hành lãi suất đang bị thu hẹp đáng kể. Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt, với mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% trong năm 2026 đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Áp lực lên lãi suất không chỉ đến từ lạm phát mà còn xuất phát từ nhu cầu vốn lớn của nền kinh tế. Hiện quy mô tín dụng đã lên tới khoảng 145% GDP, trong khi mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026 tiếp tục kéo theo nhu cầu vốn tăng mạnh, buộc các tổ chức tín dụng phải đẩy lãi suất huy động để thu hút nguồn vốn.

Diễn biến này đã phản ánh vào thị trường khi mặt bằng lãi suất huy động và cho vay có xu hướng nhích lên trong thời gian gần đây. Theo NHNN, việc các ngân hàng cạnh tranh huy động vốn đã làm chi phí đầu vào tăng, qua đó gây áp lực lan sang lãi suất cho vay, ảnh hưởng đến doanh nghiệp và người vay vốn.

Bên cạnh yếu tố trong nước, môi trường quốc tế cũng góp phần gia tăng sức ép. Giá năng lượng toàn cầu duy trì ở mức cao cùng với bất ổn địa chính trị đang làm gia tăng rủi ro lạm phát, khiến chính sách tiền tệ phải thận trọng hơn, đặc biệt trong việc điều hành lãi suất.

Trước bối cảnh đó, NHNN cho biết sẽ điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, đồng thời sử dụng linh hoạt các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở để hỗ trợ thanh khoản hệ thống khi cần thiết. Cơ quan này cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng minh bạch lãi suất cho vay và tối ưu hóa chi phí nhằm tạo dư địa giảm lãi suất.

Tuy nhiên, Thống đốc thừa nhận trong thời gian tới, lãi suất vẫn sẽ chịu sức ép từ nhiều phía, bao gồm lạm phát, tỷ giá và nhu cầu vốn gia tăng. Do đó, việc điều hành sẽ phải cân đối giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, thay vì nới lỏng mạnh như các giai đoạn trước.

Ở góc độ tín dụng, NHNN định hướng tăng trưởng theo hướng an toàn, hiệu quả, tập trung vào các lĩnh vực sản xuất – kinh doanh và các động lực tăng trưởng, đồng thời kiểm soát chặt các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Trong dài hạn, các giải pháp như chuyển đổi số, cải cách thủ tục và xử lý nợ xấu được kỳ vọng sẽ giúp giảm chi phí hệ thống, qua đó tạo dư địa bền vững hơn cho việc hạ lãi suất.