Mỹ và Iran nối lại đối thoại sau chuỗi căng thẳng tại Eo biển Hormuz

Mỹ và Iran được cho là đã nhất trí tạm dừng các hành động quân sự và khởi động lại tiến trình đối thoại, đánh dấu bước chuyển đáng chú ý sau nhiều ngày căng thẳng leo thang tại khu vực Vùng Vịnh. Dù đây được xem là tín hiệu tích cực đối với an ninh hàng hải và thị trường năng lượng, giới quan sát cho rằng thỏa thuận vẫn đối mặt nhiều rủi ro khi các bên chưa chấm dứt hoàn toàn các hoạt động quân sự.

Theo Axios, dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ, Washington và Tehran dự kiến nối lại các cuộc đàm phán tại Qatar vào ngày 30/6. Hai bên sẽ tiếp tục thảo luận toàn bộ các nội dung trong Biên bản ghi nhớ (MoU) gồm 14 điểm được thống nhất trước đó, đồng thời giảm các hành động đối đầu nhằm duy trì ổn định tại Eo biển Hormuz.

Việc trở lại bàn đàm phán diễn ra trong bối cảnh căng thẳng vừa leo thang sau hàng loạt vụ tấn công đáp trả. Khủng hoảng bùng phát trở lại khi một tàu hàng bị tấn công tại Eo biển Hormuz, kéo theo các cáo buộc qua lại giữa Mỹ và Iran về việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.

Rạng sáng 28/6, Iran tiến hành các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain. Động thái này diễn ra không lâu sau khi Tổng thống Donald Trump đưa ra những tuyên bố cứng rắn liên quan đến việc duy trì thỏa thuận ngừng bắn.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết các cuộc tấn công nhằm đáp trả những hành động quân sự của Washington mà Tehran cho là đã vi phạm thỏa thuận trước đó. Trong khi đó, một quan chức Mỹ xác nhận các căn cứ của nước này bị nhắm mục tiêu nhưng chưa ghi nhận thương vong hoặc thiệt hại đáng kể.

Tại Bahrain, giới chức địa phương cho biết một tòa nhà dân cư ở tỉnh Muharraq bị hư hại sau vụ tấn công, song không có thương vong. Quốc gia này đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc tổ chức họp khẩn để thảo luận về tình hình an ninh khu vực. Trong khi đó, Kuwait thông báo hệ thống phòng không đã đánh chặn thành công hai tên lửa hành trình, không gây thiệt hại về người và tài sản.

Song song với diễn biến giữa Mỹ và Iran, xung đột tại Trung Đông vẫn chưa hoàn toàn hạ nhiệt. Israel tiếp tục triển khai các chiến dịch quân sự nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon, trong khi Tehran cho rằng việc kiểm soát tình hình tại Lebanon là một trong những điều kiện để duy trì khuôn khổ hòa bình rộng hơn trong khu vực.

Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm chú ý của thị trường năng lượng toàn cầu khi đây là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Việc Mỹ và Iran nối lại đối thoại được kỳ vọng sẽ góp phần giảm nguy cơ gián đoạn lưu thông hàng hải, đồng thời tạo nền tảng cho các cuộc thương lượng sâu hơn về những vấn đề còn tồn tại, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.

Dù vậy, giới quan sát cho rằng triển vọng hạ nhiệt căng thẳng vẫn phụ thuộc vào mức độ tuân thủ các cam kết của hai bên trong thời gian tới. Khi các hoạt động quân sự chưa chấm dứt hoàn toàn và niềm tin vẫn ở mức thấp, bất kỳ sự cố nào phát sinh tại Eo biển Hormuz cũng có thể khiến tiến trình đối thoại đối mặt với nguy cơ đổ vỡ.