Nóng: Eo biển Hormuz có thể mở lại hoàn toàn sau thỏa thuận Mỹ - Iran
Khả năng eo biển Hormuz được mở lại hoàn toàn đang làm dấy lên kỳ vọng nguồn cung dầu toàn cầu sẽ ổn định hơn trong thời gian tới. Theo Nikkei, Mỹ và Iran hiện đã thảo luận phương án rà phá thủy lôi và khôi phục lưu thông hàng hải.
Theo Nikkei dẫn nguồn tin ngoại giao Trung Đông ngày 25/5, Washington và Tehran hiện thảo luận phương án khôi phục hoàn toàn hoạt động của eo biển Hormuz sau khoảng 30 ngày kể từ khi hai bên chính thức ký thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Nguồn tin cho biết Iran sẽ tiến hành rà phá thủy lôi tại Hormuz trong vòng một tháng trước khi tuyến hàng hải này được mở lại hoàn toàn cho tàu thuyền quốc tế. Đồng thời, Tehran cũng được cho là sẽ chấm dứt việc thu phí quá cảnh tại tuyến vận tải chiến lược này.
Hormuz hiện là “huyết mạch năng lượng” của thế giới khi khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu được vận chuyển qua khu vực này. Vì vậy, bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào tại Hormuz đều có tác động rất lớn tới giá dầu, lạm phát và tâm lý thị trường tài chính toàn cầu.
Báo cáo của Nikkei cho biết thêm lệnh ngừng bắn đạt được hồi đầu tháng 4/2026 dự kiến sẽ được gia hạn thêm 60 ngày. Trong thời gian đình chiến, Mỹ và Iran có thể nối lại các cuộc đàm phán liên quan tới chương trình hạt nhân của Tehran.
Tổng thống Donald Trump ngày 24/5 cũng cho biết một thỏa thuận “về cơ bản đã được đàm phán xong”, trong đó bao gồm nội dung mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu Iran vẫn sẽ được duy trì cho tới khi hai bên đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Dù vậy, phía Iran vẫn tỏ ra thận trọng hơn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran ngày 25/5 cho biết các bên mới chỉ đạt được một khuôn khổ nhất định và chưa thể công bố thỏa thuận chính thức vào thời điểm hiện tại.
Giới quan sát cho rằng giữa Washington và Tehran vẫn tồn tại nhiều bất đồng lớn liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran, lộ trình dỡ bỏ trừng phạt, các chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon cũng như việc giải ngân hàng tỷ USD tài sản Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài.
Tuy nhiên, chỉ riêng thông tin về khả năng mở lại Hormuz cũng đã đủ tạo tác động lên thị trường quốc tế. Đồng USD suy yếu nhẹ trong phiên đầu tuần, giá dầu hạ nhiệt và chứng khoán toàn cầu cải thiện khi nhà đầu tư kỳ vọng rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng có thể giảm bớt trong thời gian tới.
Nếu eo biển Hormuz thực sự được mở lại hoàn toàn, đây sẽ là bước ngoặt lớn với thị trường năng lượng toàn cầu năm 2026, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và chi phí năng lượng vẫn đang là biến số nhạy cảm với nhiều nền kinh tế lớn.
Vương Anh
