Khơi thông nguồn lực, tạo đà cho tăng trưởng hai con số

Sáng ngày 22/10, tại Hà Nội, Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam phối hợp cùng Hệ sinh thái Truyền thông Tài chính Người Quan Sát tổ chức Hội thảo “Khơi thông dòng vốn, giải phóng nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số”.

Tham dự hội thảo có TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; ông Nguyễn Thanh Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam; TS. Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội; TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính – Tiền tệ quốc gia; cùng các chuyên gia pháp lý, đại diện ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao đặt ra yêu cầu lớn về huy động vốn, đồng thời đòi hỏi tháo gỡ những vướng mắc đang khiến nguồn lực chưa được đưa vào sản xuất, kinh doanh. Những vấn đề về cơ cấu các kênh dẫn vốn, khả năng hấp thụ vốn và hiệu quả đầu tư được đặt ra ngay trong phần mở đầu sự kiện.

Huy động nguồn lực lớn phải đi cùng sử dụng hiệu quả

Phát biểu mở đầu hội thảo, TS. Nguyễn Đức Hiển đặt vấn đề về khả năng đáp ứng nhu cầu tài chính cho giai đoạn tăng trưởng mới. Theo số liệu được ông dẫn tại hội thảo, nhu cầu huy động vốn đầu tư cho giai đoạn 2026–2030 vào khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, cao hơn hai lần mức khoảng 17,4 triệu tỷ đồng của giai đoạn 2021–2025. Yêu cầu gia tăng nguồn lực đặt ra đối với cả khu vực nhà nước, ngoài nhà nước và đầu tư nước ngoài.

Trong bối cảnh đó, một trong những vấn đề cần quan tâm là khả năng cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng. TS. Nguyễn Đức Hiển lưu ý khoảng 80% nguồn vốn huy động của các tổ chức tín dụng có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi khoảng 50% dư nợ tín dụng là trung và dài hạn.

Sự chênh lệch kỳ hạn đặt ra yêu cầu vừa đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế, vừa bảo đảm thanh khoản và an toàn hệ thống. Theo ông, việc huy động nguồn lực sẽ gặp nhiều khó khăn nếu tiếp tục đặt nặng lên hệ thống ngân hàng.

Từ thực tế này, ông đề nghị các chuyên gia trao đổi về những chính sách cần cải thiện, trong đó có các đề xuất tăng vốn cho ngân hàng thương mại nhà nước, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn nước ngoài và kiểm soát tình trạng cạnh tranh lãi suất huy động.

Đối với thị trường chứng khoán, TS. Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục cải cách, phát triển cơ sở nhà đầu tư và thu hút các quỹ đầu tư. Những vấn đề về hàng hóa, cơ chế giao dịch, công cụ phòng ngừa rủi ro ngoại hối và sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý cần được làm rõ để hỗ trợ dòng vốn, đồng thời kiểm soát rủi ro.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng được đặt ra như một kênh huy động vốn cần tiếp tục phát triển. Trong đó, cơ chế công bố thông tin, xếp hạng tín nhiệm và trách nhiệm của các bên cần được hoàn thiện, bảo đảm quyền lợi nhà đầu tư và khả năng huy động vốn của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, ông đề nghị nhận diện cụ thể những vướng mắc trong tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhất là vấn đề định giá và sử dụng tài sản trí tuệ để vay vốn.

Với nguồn lực đất đai, các dự án tồn đọng và nguồn vốn trong dân cư, yêu cầu đặt ra là xác định rõ điểm nghẽn và cơ chế tháo gỡ. Việc huy động cần tiếp cận theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm lợi ích của người có vốn, đồng thời gắn với phương án sử dụng hiệu quả.

Kết nối thể chế, dòng vốn và sức cầu

Tiếp đó, phát biểu khai mạc hội thảo, nhà báo Nguyễn Viết Việt, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam, Trưởng Ban tổ chức, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao.

Theo ông, nền kinh tế có tiềm năng, cơ hội đầu tư và những nguồn lực có thể huy động, nhưng một phần chưa được đưa vào sử dụng hiệu quả. Nhiều dự án đã đầu tư nguồn lực lớn vẫn đình trệ do vướng mắc pháp lý, đất đai, thủ tục hành chính. Không ít doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng sản xuất, kinh doanh nhưng khó tiếp cận vốn; sức mua và khả năng hấp thụ vốn cũng còn hạn chế.

“Nguồn lực dù lớn đến đâu, nếu không được kết nối và vận hành thông suốt thì cũng chưa thể trở thành động lực tăng trưởng”, nhà báo Nguyễn Viết Việt nhấn mạnh.

Theo Trưởng Ban tổ chức, tháo gỡ khó khăn cho các dự án có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới ngân hàng, thị trường vốn, hoạt động sản xuất, kinh doanh, việc làm và nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, xử lý vướng mắc pháp lý cần đi cùng điều kiện tài chính và khả năng tiêu thụ sản phẩm.

Một dự án được khơi thông nhưng thiếu vốn vẫn khó triển khai. Dòng vốn được cung ứng nhưng doanh nghiệp không hấp thụ được sẽ khó phát huy hiệu quả. Khi sản phẩm được tạo ra nhưng sức mua chưa cải thiện, vòng quay vốn cũng chưa thể hoàn tất. “Tăng trưởng cao đòi hỏi sự vận hành đồng bộ giữa thể chế, đầu tư, tín dụng, thị trường vốn và sức cầu của nền kinh tế”, ông khẳng định.

Trên tinh thần đó, hội thảo tập trung vào các nội dung huy động và phân bổ tài lực; mối quan hệ giữa tăng trưởng tín dụng với năng lực hấp thụ vốn; tháo gỡ pháp lý cho dự án đầu tư; khơi thông nguồn lực bất động sản gắn với phục hồi sức mua.

Mở đầu phiên tham luận, TS. Cấn Văn Lực trình bày chủ đề “Giải pháp đột phá huy động tài lực cho tăng trưởng cao giai đoạn 2026–2030”. Phần trình bày bước đầu đề cập kinh nghiệm của các nền kinh tế châu Á trong giai đoạn tăng trưởng cao và nhu cầu tài lực của Việt Nam, đặt trong yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và hiệu quả sử dụng vốn.

Hội thảo đang tiếp tục diễn ra, các tham luận tiếp theo và phiên thảo luận mở “Kích hoạt vòng quay lớn để đưa nguồn lực thành động lực tăng trưởng hai con số” sẽ tiếp tục trao đổi về những điểm nghẽn trong thực tiễn và các giải pháp tháo gỡ.