Kho bạc Nhà nước rót thêm hơn 220.000 tỷ đồng vào Big4 trong nửa đầu năm 2026

Tiền gửi của Kho bạc Nhà nước (KBNN) tại nhóm Big4 gồm BIDV, Vietcombank, VietinBank và Agribank tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026, phản ánh lượng tiền ngân sách nhàn rỗi đang được duy trì ở mức cao trong hệ thống ngân hàng.

Tính đến ngày 30/6, tổng số dư tiền gửi KBNN tại 4 ngân hàng đạt 715.630 tỷ đồng, tăng 222.602 tỷ đồng, tương đương 45,2% so với cuối năm 2025.

Trong đó, Vietcombank đang có số dư tiền gửi KBNN lớn nhất với 186.327 tỷ đồng, tăng 36,7% so với cuối năm 2025. BIDV đứng ngay sau với 185.944 tỷ đồng, tăng 36,9%.

Tại VietinBank, số dư tiền gửi KBNN đạt 184.240 tỷ đồng, tăng 36,8%. Agribank ghi nhận mức tăng mạnh nhất khi tiền gửi KBNN đạt 159.119 tỷ đồng, tăng gần 84% so với cuối năm 2025.

Đáng chú ý, so với cuối quý I, tiền gửi KBNN tại Vietcombank và VietinBank đã giảm nhẹ, lần lượt khoảng 2.832 tỷ đồng và 1.010 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy một phần nguồn vốn đã được dịch chuyển khi nhu cầu chi ngân sách và giải ngân tăng lên, nhưng tổng lượng tiền gửi tại Big4 vẫn ở mức cao.

Nguồn tiền KBNN có vai trò đáng kể đối với thanh khoản ngân hàng bởi đây là nguồn vốn có tính ổn định tương đối cao. Khi lượng tiền này được duy trì tại các ngân hàng thương mại, đặc biệt là Big4, hệ thống có thêm dư địa cân đối nguồn vốn và hỗ trợ hoạt động tín dụng.

Đà tăng tiền gửi KBNN cũng diễn ra trong bối cảnh ngân sách Nhà nước tiếp tục ghi nhận thặng dư lớn. Với lượng tiền nhàn rỗi còn đáng kể, dư địa để nguồn vốn KBNN tiếp tục hỗ trợ thanh khoản hệ thống trong thời gian tới vẫn còn.

Một thay đổi đáng chú ý khác đến từ chính sách của Ngân hàng Nhà nước. Ngày 30/7/2026, NHNN ban hành quyết định nâng tỷ lệ số dư tiền gửi có kỳ hạn của KBNN được tính vào tổng tiền gửi khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) từ 20% lên 50%. Quy định có hiệu lực từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028.

Về bản chất, đây không phải là một đợt nới lỏng tiền tệ hay động thái bơm thêm tiền vào nền kinh tế. Thay đổi nằm ở phương pháp tính LDR, qua đó phản ánh đầy đủ hơn nguồn tiền gửi KBNN có tính ổn định và tạo thêm dư địa cho các ngân hàng sử dụng nguồn vốn này để mở rộng tín dụng.

Bộ Tài chính cũng đã kiến nghị NHNN nghiên cứu cơ chế tính tiền gửi có kỳ hạn của KBNN tại các ngân hàng thương mại vào nguồn vốn huy động, đồng thời xem xét cơ chế cho phép nguồn tiền này được gửi linh hoạt hơn thay vì giới hạn ở mức trần hiện hành.

Theo VDSC, việc đưa thêm 50% tiền gửi KBNN vào mẫu số tính LDR có thể góp phần hạ nhiệt lãi suất trên thị trường 1, đặc biệt đối với lãi suất cho vay ngắn hạn. Nguyên nhân là nguồn tiền này có thể tác động trực tiếp tới chi phí vốn cận biên của các ngân hàng.

Tuy nhiên, tác động sẽ không xuất hiện ngay lập tức. VDSC cho rằng chính sách cần khoảng 2-3 tháng để "thẩm thấu" vào hệ thống. Với các kỳ hạn dài, quá trình giảm lãi suất có thể chậm hơn do nguồn vốn vẫn phụ thuộc đáng kể vào chứng chỉ tiền gửi và khả năng tự cân đối nguồn vốn của từng ngân hàng.

Trong khi đó, thanh khoản hệ thống đang có những tín hiệu đan xen. Trong tháng 7, lượng OMO lưu hành giảm từ gần 500.000 tỷ đồng xuống dưới 200.000 tỷ đồng, cho thấy mức độ hỗ trợ thanh khoản trực tiếp từ NHNN đã thu hẹp đáng kể.

Dù vậy, lãi suất liên ngân hàng, đặc biệt ở kỳ hạn qua đêm, lại có xu hướng giảm. Điều này cho thấy thanh khoản ngắn hạn đã cải thiện và hệ thống ngân hàng đang dần tự cân đối nguồn vốn tốt hơn.

Tuy nhiên, thanh khoản liên ngân hàng cải thiện chưa đồng nghĩa mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường 1 sẽ giảm ngay. Các ngân hàng vẫn phải cân đối nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng, trong khi nhu cầu huy động vốn và cạnh tranh giữa các nhà băng vẫn là yếu tố quyết định lãi suất đầu vào.

Ngoài ra, môi trường lãi suất quốc tế vẫn là biến số cần theo dõi. Khi Fed và các ngân hàng trung ương lớn duy trì mặt bằng lãi suất cao, việc NHNN mở rộng hỗ trợ thanh khoản để kéo giảm lãi suất trong nước có thể tạo thêm áp lực lên tỷ giá.

Vì vậy, dư địa từ hơn 715.000 tỷ đồng tiền gửi KBNN tại Big4 là một nguồn lực đáng kể, nhưng không đồng nghĩa lãi suất sẽ giảm ngay. Theo VDSC, khoảng thời gian 2-3 tháng tới sẽ quan trọng để đánh giá mức độ truyền dẫn của chính sách mới, trong khi nhà điều hành vẫn phải cân bằng giữa thanh khoản, lãi suất, tín dụng và tỷ giá.

Điểm đáng chú ý lúc này không nằm ở việc hệ thống có thêm bao nhiêu tiền gửi KBNN, mà ở tốc độ nguồn vốn này thực sự chuyển hóa thành dư địa tín dụng và giảm chi phí vốn. Nếu quá trình thẩm thấu diễn ra đúng kỳ vọng, áp lực lãi suất có thể dịu dần; ngược lại, việc thanh khoản ngắn hạn cải thiện nhưng huy động vẫn cao cho thấy dư địa hạ lãi suất chưa thể được nhìn nhận là xu hướng chắc chắn.