Hưng Yên: Quy hoạch Văn Giang mức đô thị hóa cao, có hệ thống giao thông MRT kết nối với Hà Nội

Quy hoạch chung đô thị Văn Giang đến năm 2040 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 86/QĐ-TTg ngày 14/2/2023. Phạm vi lập quy hoạch trải rộng trên toàn bộ địa giới hành chính huyện Văn Giang, tổng diện tích khoảng 7.194,82ha, với dân số hiện trạng khoảng 123.480 người và được dự báo tăng lên khoảng 363.000 người vào năm 2040.

Đô thị vệ tinh, không phải "vùng ven" đơn thuần, có đường sắt đô thị nối thẳng vào mạng lưới metro Hà Nội

Theo quy hoạch, Văn Giang được xác định là trung tâm kinh tế (dịch vụ, thương mại, công nghiệp và phát triển nhà ở), văn hóa, khoa học kỹ thuật, giáo dục – đào tạo của khu vực. Quan trọng hơn, đô thị này còn giữ vai trò đầu mối giao thông, giao lưu then chốt của vùng Thủ đô Hà Nội, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước – một vị thế không nhiều địa phương cấp huyện tại Việt Nam sở hữu.

Không gian phát triển của Văn Giang được chia thành 3 phân vùng rõ rệt: vùng đô thị hóa tập trung – nơi mở rộng thị trấn Văn Giang hiện hữu và gắn kết với hai khu đô thị lớn là Ecopark và Dream City, trải trên địa phận các xã Xuân Quan, Phụng Công, Cửu Cao, Long Hưng, Liên Nghĩa, Nghĩa Trụ; vùng đệm xung quanh phát triển công nghiệp sạch, công nghệ cao, logistics, thương mại, dịch vụ; và vùng bãi ngoài đê gắn với các khu dân cư hiện hữu được cải tạo, nâng cấp.

Điểm đáng chú ý nhất trong định hướng hạ tầng giao thông của Văn Giang là kế hoạch phát triển đường sắt đô thị. Theo quy hoạch giao thông tỉnh Hưng Yên, các cơ quan chức năng đang nghiên cứu quy hoạch tuyến đường sắt đô thị kết nối khu vực Văn Giang và Phố Nối với hệ thống metro của Thủ đô Hà Nội, theo định hướng dài hạn. Đây được xem là bước đi nhằm rút ngắn khoảng cách di chuyển giữa Văn Giang với trung tâm Hà Nội, đưa khu vực này trở thành một mắt xích thực sự trong mạng lưới giao thông công cộng liên vùng, thay vì chỉ kết nối bằng đường bộ như hiện nay.

Song song với đường sắt đô thị, Văn Giang còn được hưởng lợi trực tiếp từ hệ thống đường vành đai của vùng Thủ đô. Đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đoạn qua Hưng Yên dài hơn 40km, đi qua các huyện Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ, Văn Lâm, đóng vai trò kết nối liên vùng chiến lược. Bên cạnh đó, việc khai thác hiệu quả các tuyến vành đai 3,5 và vành đai 4 cũng được xác định là yếu tố then chốt giúp Văn Giang kết nối trực tiếp với khu vực phía Đông và phía Nam Hà Nội, qua đó thúc đẩy quá trình đô thị hóa khu vực phía Bắc tỉnh Hưng Yên.

Từ thị trấn lên thành phố: Tham vọng đô thị loại II vào năm 2030

Với những định hướng trên, Văn Giang được quy hoạch trở thành đô thị trung tâm của vùng phía Bắc tỉnh Hưng Yên, phát triển theo hướng sinh thái, thông minh và hiện đại. Theo quy hoạch tỉnh, đến năm 2030, hệ thống đô thị Hưng Yên sẽ gồm 18 đô thị, trong đó thành phố Hưng Yên là đô thị loại I, còn thành phố Mỹ Hào và thành phố Văn Giang (đô thị toàn huyện Văn Giang) sẽ đạt tiêu chuẩn đô thị loại II – nghĩa là toàn bộ địa giới huyện Văn Giang hiện nay được định hướng nâng cấp lên thành phố trong tương lai gần.

Đây được xem là yếu tố then chốt giúp Hưng Yên đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa gắn với phát triển kinh tế đô thị, hình thành chuỗi đô thị có sự kết nối giữa các đô thị trung tâm và đô thị chức năng, đồng thời phát triển các khu đô thị lớn theo hướng sinh thái, thông minh, hiện đại.

Những định hướng phát triển Văn Giang nói trên nằm trong tổng thể Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 489/QĐ-TTg ngày 10/6/2024, với chủ trương ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông kết nối với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh trong vùng. Đáng lưu ý, kể từ ngày 1/7/2025, tỉnh Hưng Yên (cũ) đã chính thức hợp nhất với tỉnh Thái Bình theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, hình thành tỉnh Hưng Yên mới với diện tích hơn 2.500km² và dân số hơn 3,5 triệu người. Quy hoạch đô thị Văn Giang cùng các định hướng hạ tầng liên quan tiếp tục là một cấu phần quan trọng trong không gian phát triển của tỉnh Hưng Yên mở rộng sau sáp nhập.