Hòa Phát đang chuẩn bị cho thị trường thép ray lớn nhất lịch sử Việt Nam

Việc Thép Hòa Phát Dung Quất cử 35 cán bộ quản lý và kỹ sư sang Trung Quốc tham gia chương trình đào tạo chuyên sâu có thể được nhìn nhận như một hoạt động nhân sự thông thường. Tuy nhiên, phía sau quyết định này là một câu chuyện lớn hơn nhiều: sự chuẩn bị cho một thị trường thép ray được kỳ vọng sẽ bùng nổ cùng làn sóng đầu tư hạ tầng giao thông trong thập kỷ tới.

Theo thông tin từ doanh nghiệp, khóa đào tạo kéo dài từ đầu tháng 6 đến cuối tháng 7/2026 nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất. Đây là dự án có tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 700.000 tấn mỗi năm và dự kiến cho ra sản phẩm đầu tiên vào quý II/2027.

Điều đáng chú ý là sản phẩm mục tiêu của dự án không phải thép xây dựng hay thép cuộn thông thường, mà là ray đường sắt tốc độ cao và các loại thép đặc biệt phục vụ hạ tầng. Trong nhiều năm, Việt Nam gần như chưa có năng lực sản xuất thép ray quy mô công nghiệp. Nguồn cung cho các dự án đường sắt chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu. Điều đó khiến thép ray trở thành một trong những mắt xích còn thiếu trong chuỗi cung ứng hạ tầng giao thông trong nước.

Bối cảnh hiện nay đang thay đổi nhanh chóng. Hàng loạt dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM tiếp tục được triển khai, trong khi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang từng bước hoàn thiện các khâu chuẩn bị. Bên cạnh đó là các kế hoạch phát triển mạng lưới đường sắt kết nối cảng biển, khu công nghiệp và các trung tâm logistics trên cả nước.

Nếu các dự án này được triển khai theo đúng tiến độ, nhu cầu thép ray trong những năm tới có thể tăng lên mức chưa từng có. Đó cũng là lý do Hòa Phát không chỉ đầu tư nhà máy mà còn bắt đầu chuẩn bị nguồn nhân lực từ rất sớm. Chương trình đào tạo tại Trung Quốc được thiết kế theo mô hình kết hợp giữa lý thuyết và thực hành trực tiếp trên dây chuyền sản xuất.

Các kỹ sư Việt Nam sẽ tiếp cận quy trình vận hành, công nghệ sản xuất và kinh nghiệm xử lý thực tế từ những chuyên gia đã có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thép ray và thép đặc biệt. Với các dự án công nghiệp có hàm lượng kỹ thuật cao, thiết bị chỉ là một phần của bài toán. Năng lực vận hành và làm chủ công nghệ mới là yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư trong dài hạn.

Nhìn rộng hơn, động thái của Hòa Phát phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét trong chiến lược phát triển công nghiệp của Việt Nam. Khi quy mô đầu tư hạ tầng ngày càng lớn, yêu cầu nội địa hóa chuỗi cung ứng cũng trở nên quan trọng hơn. Không chỉ để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, việc chủ động sản xuất trong nước còn giúp kiểm soát chi phí, rút ngắn thời gian triển khai và gia tăng giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Tất nhiên, việc tham gia thị trường thép ray không phải là một cuộc chơi dễ dàng. Đây là phân khúc có yêu cầu kỹ thuật rất cao, đòi hỏi độ chính xác, độ bền và tiêu chuẩn chất lượng khắt khe hơn nhiều so với các dòng thép truyền thống. Bên cạnh đó, quy mô thị trường cũng phụ thuộc lớn vào tiến độ triển khai các dự án hạ tầng quốc gia.

Tuy nhiên, nếu Việt Nam thực sự bước vào chu kỳ đầu tư đường sắt quy mô lớn như các kế hoạch hiện nay, nhu cầu đối với thép ray có thể tạo ra một thị trường hoàn toàn mới cho ngành thép trong nước.

Trong bối cảnh đó, chuyến đi của 35 kỹ sư sang Trung Quốc không đơn thuần là một khóa đào tạo. Đó có thể là bước khởi đầu cho quá trình xây dựng năng lực sản xuất trong một lĩnh vực mà Việt Nam từ lâu vẫn phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.