Giới đầu tư đặt cược cú sốc giá dầu chỉ tạm thời
Giá dầu vẫn neo trên 100 USD/thùng, nhưng đường cong kỳ hạn dốc xuống rõ rệt, cho thấy thị trường đang đặt cược cú sốc hiện tại chỉ mang tính tạm thời.
Phiên giao dịch ngày 25/3 ghi nhận diễn biến đáng chú ý khi giá dầu có thời điểm giảm mạnh sau thông tin Nhà Trắng gửi Iran một kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm nhằm chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, đà giảm nhanh chóng bị đảo ngược khi những tín hiệu thiếu nhất quán từ cả Washington và Tehran khiến tâm lý thị trường trở lại trạng thái thận trọng.
Hiện tại, dầu Brent duy trì quanh mức 105 USD/thùng, trong khi dầu WTI giao dịch trên 92 USD, tăng khoảng 2% so với trước đó. Theo ông Tsuyoshi Ueno, nhà kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu NLI (Nhật Bản) “sự lạc quan về một lệnh ngừng bắn đã giảm dần”, nhận định phản ánh đúng trạng thái tâm lý chi phối thị trường: kỳ vọng có, nhưng niềm tin chưa đủ.
Điểm đáng chú ý không nằm ở giá hiện tại, mà ở cách thị trường định giá tương lai. Trên thị trường hợp đồng kỳ hạn, giá dầu càng giảm khi thời gian giao hàng càng xa. Dầu Brent và WTI giao tháng kế tiếp lần lượt chỉ quanh 92 USD và 87 USD/thùng, và giảm dần xuống dưới 80 USD và 75 USD cho các hợp đồng cuối năm.
Cấu trúc này – trạng thái “backwardation” – cho thấy giá ngắn hạn cao hơn giá dài hạn, thường xuất hiện khi thị trường đối mặt với cú sốc cung tạm thời. Theo ông Toni Meadows, Trưởng bộ phận đầu tư tại BRI Wealth Management, điều này hàm ý thị trường đang đánh giá đợt tăng giá hiện tại không mang tính kéo dài. “Nếu nguồn cung thực sự khan hiếm trong dài hạn, giá giao xa phải cao hơn”, ông lưu ý.
Tuy nhiên, chính giả định này lại là điểm gây tranh cãi. Ông Meadows thừa nhận khó có thể đánh giá mức độ hợp lý của kỳ vọng khi thông tin đàm phán vẫn mâu thuẫn và bức tranh địa chính trị còn thiếu rõ ràng. Trong bối cảnh đó, thị trường dường như đang lựa chọn cách tiếp cận “thận trọng có điều kiện” – phản ứng nhanh với tin tức, nhưng chưa sẵn sàng định giá kịch bản xấu nhất.
Một góc nhìn khác đến từ bà Katy Stove, Quản lý đầu tư tại Mattioli Woods, người cho rằng backwardation không chỉ phản ánh kỳ vọng hạ nhiệt xung đột, mà còn có thể là tín hiệu của nhu cầu suy yếu. Nếu điều này trở thành hiện thực, cấu trúc giá hiện tại không chỉ là phản ứng với nguồn cung, mà còn là dự báo cho một chu kỳ tiêu thụ chậm lại.
Dữ liệu thị trường cho thấy, giá hợp đồng Brent giao tháng 12 hiện quanh 79,7 USD/thùng – thấp hơn khoảng 17% so với giá giao ngay, nhưng vẫn cao hơn khoảng 10% so với trước khi xung đột nổ ra. Điều này hàm ý thị trường đang “định giá” một phần phí rủi ro, ước tính khoảng 10–12 USD/thùng, nhưng chưa phản ánh đầy đủ các kịch bản gián đoạn nghiêm trọng.
Và chính khoảng trống này mới là điều đáng lưu ý.
Những rủi ro như ùn tắc tại eo biển Hormuz hay khả năng hạ tầng năng lượng bị tấn công vẫn đang hiện hữu nhưng chưa được phản ánh đầy đủ vào giá. Theo ông Meadows, chỉ một cuộc tấn công lớn cũng có thể đảo ngược hoàn toàn cục diện, đặc biệt khi việc khôi phục các cơ sở năng lượng nhất là LNG có thể mất nhiều năm.
Quan điểm này được bà Stove chia sẻ, khi cho rằng thị trường có thể đang đánh giá thấp tác động dài hạn của thiệt hại hạ tầng. Ngay cả khi đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, quá trình sửa chữa và đưa các cơ sở trở lại hoạt động bình thường sẽ không diễn ra trong ngắn hạn.
Trong bối cảnh đó, trạng thái backwardation – vốn hàm ý sự “tạm thời” của cú sốc giá – có thể trở thành một giả định mong manh. Nếu rủi ro địa chính trị leo thang hoặc các gián đoạn nguồn cung kéo dài hơn dự kiến, cấu trúc giá hiện tại sẽ buộc phải điều chỉnh lại.
Thị trường dầu, vì vậy, đang đứng giữa hai cách diễn giải: một bên là cú sốc ngắn hạn có thể sớm được giải tỏa, bên còn lại là một chu kỳ bất ổn dài hơn chưa được định giá đầy đủ. Và khi khoảng cách giữa hai kịch bản này vẫn còn lớn, biến động có lẽ chưa phải đã kết thúc.
Vương Anh
