Dầu vượt 100 USD/thùng, áp lực lạm phát và lãi suất quay trở lại

Giá dầu quay trở lại mốc trên 100 USD/thùng đang buộc thị trường tài chính toàn cầu điều chỉnh lại kỳ vọng trong bối cảnh rủi ro địa chính trị tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Khi nguồn cung năng lượng đối mặt nguy cơ gián đoạn kéo dài, dầu mỏ tiếp tục trở thành biến số trung tâm dẫn dắt dòng tiền và chính sách.

Phiên 28/3, dầu Brent tăng lên 106,26 USD/thùng, trong khi WTI vượt mốc 100 USD/thùng. Cùng lúc, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,428%, còn các chỉ số chứng khoán lớn như S&P 500 và Nasdaq giảm lần lượt 1,67% và 2,15%. Diễn biến này cho thấy thị trường đang đồng loạt “định giá lại” rủi ro lạm phát và chính sách tiền tệ trong môi trường giá năng lượng cao.

Ở góc độ vĩ mô, giá dầu trên 100 USD/thùng không phải là mức kỷ lục, nhưng tác động trở nên rõ rệt hơn khi kinh tế toàn cầu đang chững lại. Giá năng lượng cao làm tăng chi phí sản xuất và vận tải, tạo áp lực lên lạm phát – yếu tố có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trì hoãn chu kỳ nới lỏng chính sách. Dữ liệu từ S&P Global cho thấy hoạt động kinh doanh tại Mỹ đang tăng chậm lại, trong khi chi phí đầu vào tiếp tục leo thang.

Một kịch bản đáng lưu ý là nguy cơ “đình lạm” – khi tăng trưởng suy yếu nhưng lạm phát vẫn duy trì ở mức cao. Dù chưa phải kịch bản cơ sở, nhưng nếu giá dầu neo cao trong thời gian dài, áp lực này có thể dần hiện hữu và lan rộng sang các thị trường tài chính.

Rủi ro lớn nhất hiện nay không nằm ở mức giá, mà ở khả năng gián đoạn nguồn cung kéo dài. Khoảng 20% dầu và khí đốt toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, và bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể khiến giá năng lượng duy trì ở vùng cao. Thị trường phái sinh đã bắt đầu phản ánh lo ngại này khi các hợp đồng quyền chọn với mức giá Brent 110 USD/thùng ghi nhận nhu cầu gia tăng.

Trong ngắn hạn, nhóm cổ phiếu năng lượng đang hưởng lợi. Chỉ số ngành năng lượng trong S&P 500 tăng 2,1% trong phiên 24/3, đi ngược xu hướng giảm chung. Tuy nhiên, hiệu ứng này có thể chỉ mang tính cục bộ. Nếu giá dầu cao kéo dài, áp lực chi phí sẽ lan sang doanh nghiệp và người tiêu dùng, từ đó ảnh hưởng ngược trở lại toàn thị trường.

Một số nhà đầu tư đã bắt đầu điều chỉnh danh mục. Bà Nancy Tengler, Giám đốc đầu tư tại Laffer Tengler Investments, cho biết đã giảm khoảng 20% tỷ trọng cổ phiếu năng lượng sau giai đoạn tăng nóng, đồng thời chuyển hướng sang nhóm công nghệ – phản ánh kỳ vọng môi trường vĩ mô có thể ổn định hơn trong trung hạn.

Tuy nhiên, thị trường hiện chưa có sự đồng thuận rõ ràng. Trong bối cảnh các biến số từ giá dầu, lạm phát đến chính sách tiền tệ đều phụ thuộc vào diễn biến địa chính trị, dòng tiền đang ở trạng thái thận trọng và chờ đợi.

Ở thời điểm hiện tại, thị trường không phản ứng theo một xu hướng rõ ràng mà đang “điều chỉnh kỳ vọng”. Khi chưa có tín hiệu chắc chắn về nguồn cung năng lượng và diễn biến xung đột, giá dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò là chỉ báo quan trọng nhất, chi phối cả thị trường tài chính lẫn triển vọng kinh tế toàn cầu trong ngắn hạn.