Dầu Brent tăng hơn 5%, biến số Trung Đông quay lại định giá thị trường
Dầu Brent bật tăng hơn 5% lên gần 95 USD/thùng khi căng thẳng Mỹ – Iran leo thang chỉ trong 48 giờ. Chuyên gia cho rằng những gì tưởng như hạ nhiệt đã nhanh chóng đảo chiều, kéo biến số Trung Đông trở lại chi phối định giá.
Giá dầu bật tăng mạnh trong phiên 20/04 khi rủi ro địa chính trị quay lại đúng điểm nhạy cảm của thị trường năng lượng. Dầu Brent tăng 5,64% lên 95,48 USD/thùng, trong khi WTI tăng 6,87% lên 89,61 USD/thùng — mức tăng mạnh nhất trong nhiều tuần. Theo Theo ông Warren Patterson, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại ING, giá dầu đang phản ứng theo “quán tính leo thang nhanh” mỗi khi Trung Đông bất ổn. Khi biến số rủi ro quay lại, thị trường gần như không có độ trễ.
Cú tăng giá lần này gắn trực tiếp với chuỗi sự kiện quân sự giữa Mỹ và Iran tại khu vực Vịnh Oman và Eo biển Hormuz. Tổng thống Donald Trump xác nhận lực lượng Mỹ đã nổ súng và kiểm soát một tàu Iran ngày 19/04. Trước đó, Iran đã tấn công tàu chở dầu ngày 18/04 bằng tàu cao tốc và hỏa lực trực tiếp. Chuỗi hành động – phản ứng khiến rủi ro gián đoạn vận tải tăng nhanh chỉ trong 48 giờ.
Tâm điểm của thị trường nằm ở Eo biển Hormuz — nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu mỗi ngày. Bất kỳ tín hiệu hạn chế lưu thông nào tại đây đều lập tức phản ánh vào giá. Ông Warren Patterson, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại ING, cho rằng chỉ cần nguy cơ gián đoạn tăng nhẹ, phần bù rủi ro đã đủ để đẩy giá dầu lên nhanh. Điều này giải thích vì sao giá phản ứng mạnh hơn bản thân sự kiện.
Diễn biến hiện tại đảo chiều hoàn toàn so với ngày 17/04, khi giá dầu giảm mạnh sau tuyên bố mở lại eo biển từ phía Iran. Tuy nhiên, việc Tehran tiếp tục kiểm soát lưu thông và Mỹ duy trì phong tỏa đã khiến kỳ vọng nhanh chóng bị đảo ngược. Ông Donald Trump cũng cảnh báo sẽ gia tăng sức ép nếu Iran không chấp nhận thỏa thuận. Thị trường từ trạng thái “hạ nhiệt” chuyển sang “tái định giá rủi ro” chỉ trong vài phiên.
Ở góc độ định giá, vùng 90–95 USD/thùng không chỉ là mốc kỹ thuật mà còn là ngưỡng nhạy cảm với lạm phát. Khi dầu Brent duy trì trên 95 USD, áp lực chi phí có thể lan sang CPI toàn cầu trong các tháng tới. Ông Warren Patterson cảnh báo rằng thị trường có thể đang đánh giá thấp tác động lan tỏa này. Một biến số năng lượng có thể nhanh chóng trở thành biến số tiền tệ.
Điểm đáng chú ý là thị trường dầu đang phản ứng nhanh hơn thị trường tài sản rủi ro khác. Trong cùng phiên, Nasdaq Composite chỉ giảm 0,26%, cho thấy chứng khoán chưa phản ánh đầy đủ cú sốc năng lượng. Sự lệch pha này thường không kéo dài nếu giá dầu duy trì xu hướng tăng. Khi đó, áp lực định giá sẽ lan sang cổ phiếu.
Ở cấp độ dòng tiền, biến động giá dầu hiện mang tính “premium rủi ro” nhiều hơn là thiếu hụt cung thực tế. Tuy nhiên, nếu chuỗi sự kiện leo thang thêm một bước như phong tỏa kéo dài hoặc va chạm quân sự trực tiếp phần bù này có thể mở rộng nhanh. Ông Donald Trump đã phát tín hiệu cứng rắn về khả năng leo thang. Điều này khiến thị trường phải giữ một biên an toàn cao hơn.
Trong kịch bản cơ sở, giá dầu có thể duy trì vùng cao nếu bất ổn chưa được giải quyết dứt điểm. Nhưng rủi ro không nằm ở mức giá hiện tại, mà ở tốc độ điều chỉnh kỳ vọng. Khi thị trường liên tục đảo chiều trong vài phiên, độ tin cậy của định giá giảm xuống. Và khi đó, biến động sẽ trở thành trạng thái mặc định thay vì ngoại lệ.
Vương Anh
