Chỉ cần Hormuz chưa yên, giá dầu vẫn còn nóng

Trong phiên giao dịch ngày 28/5 tại châu Á, giá dầu Brent tăng gần 1,8% lên quanh 96 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng gần 2% lên hơn 90 USD/thùng. Động thái này đảo ngược một phần cú giảm hơn 5% trong phiên trước đó, khi thị trường từng kỳ vọng Washington và Tehran có thể tiến gần tới một khuôn khổ thỏa thuận nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Điều khiến thị trường dầu trở nên đặc biệt nhạy cảm lúc này là sự giằng co liên tục giữa tín hiệu ngoại giao và diễn biến quân sự. Chỉ một ngày trước, truyền thông Iran đưa tin Tehran và Washington có thể đạt được một bản ghi nhớ không chính thức liên quan tới việc khôi phục vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.

Thông tin này từng kéo giá dầu lao dốc vì giới đầu tư kỳ vọng nút thắt lớn nhất của thị trường năng lượng toàn cầu có thể được tháo gỡ. Tuy nhiên, ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump bác bỏ khả năng đạt được thỏa thuận như truyền thông Iran đề cập, đồng thời quân đội Mỹ tiếp tục tấn công một cơ sở quân sự tại Bandar Abbas.

Diễn biến mới cho thấy phần bù rủi ro địa chính trị trên thị trường dầu vẫn rất lớn. Với giới đầu tư, câu chuyện hiện không còn đơn thuần là cung – cầu vật chất, mà là xác suất eo biển Hormuz có thể hoạt động an toàn và ổn định trở lại hay không.

Hormuz hiện là biến số quan trọng nhất với thị trường dầu toàn cầu. Đây là tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với biển Ả Rập, nơi mỗi ngày vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu thế giới. Chỉ cần nguy cơ gián đoạn xuất hiện, giá dầu thường lập tức phản ứng mạnh do lo ngại chi phí vận chuyển, bảo hiểm và nguồn cung bị ảnh hưởng.

Ngay cả trong trường hợp Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận, việc khôi phục hoàn toàn lưu thông qua Hormuz cũng khó diễn ra ngay lập tức. Thị trường sẽ cần các cơ chế bảo đảm an ninh, rà phá thủy lôi, bảo hiểm hàng hải và xác nhận an toàn trước khi dòng chảy thương mại có thể trở lại bình thường.

Ngoài yếu tố địa chính trị, giá dầu còn được hỗ trợ bởi dữ liệu tồn kho tại Mỹ. Theo Viện Dầu khí Mỹ (API), tồn kho dầu thô của nước này giảm thêm 2,8 triệu thùng trong tuần qua, đánh dấu tuần giảm thứ sáu liên tiếp. Điều này cho thấy nguồn cung vật chất trên thị trường vẫn chưa thực sự dồi dào.

Các chuyên gia phân tích của ngân hàng ANZ nhận định nhiều vấn đề cốt lõi trong xung đột Trung Đông vẫn chưa được giải quyết, khiến thị trường dầu tiếp tục dễ biến động theo từng thông tin mới từ Washington hay Tehran. Trong khi đó, Citi cho rằng tâm lý thị trường hiện đã bớt cực đoan hơn so với giai đoạn đầu xung đột, nhưng rủi ro nguồn cung vẫn đủ lớn để giữ giá dầu ở vùng cao.

Với các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng, biến động tại Hormuz không chỉ là câu chuyện của thị trường dầu quốc tế. Giá dầu cao kéo dài có thể tạo áp lực lên lạm phát, chi phí logistics, tỷ giá và biên lợi nhuận của nhiều ngành như vận tải, hàng không, hóa chất hay sản xuất công nghiệp.

Trong ngắn hạn, thị trường dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động mạnh theo từng tín hiệu mới liên quan tới đàm phán Mỹ - Iran, tình hình quân sự tại Trung Đông và khả năng khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz. Khi ba biến số này chưa ổn định, giá dầu sẽ còn rất nhạy cảm với mọi diễn biến địa chính trị.