Dầu rơi khỏi mốc 100 USD nhưng thị trường vẫn chưa hết lo

Trong phiên đầu tuần, dầu Brent giảm mạnh còn khoảng 98 USD/thùng, trong khi dầu WTI lùi về quanh 92 USD/thùng sau loạt phát tín hiệu tích cực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về tiến trình đàm phán với Iran. Trước đó chỉ ít ngày, dầu Brent từng vượt 111 USD/thùng khi thị trường lo ngại Hormuz có thể bị phong tỏa kéo dài.

Diễn biến này cho thấy thị trường dầu mỏ hiện đang phản ứng rất mạnh với mọi tín hiệu liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Kể từ khi xung đột Mỹ - Israel - Iran leo thang cuối tháng 2, giá dầu đã có thời điểm tăng hơn 50%, phản ánh lo ngại lớn nhất của thị trường không nằm ở chiến sự đơn thuần, mà ở nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Dù vậy, điều đáng chú ý là ngay cả khi giá dầu giảm mạnh trong ngắn hạn, “phí bù rủi ro” địa chính trị vẫn chưa biến mất khỏi thị trường. Theo bà Charu Chanana, Chiến lược gia đầu tư trưởng tại Saxo Markets Singapore, thị trường hiện vẫn chưa nhìn thấy một cơ chế đủ tin cậy để loại bỏ hoàn toàn rủi ro nguồn cung tại Hormuz. Điều này khiến giá dầu khó quay trở lại vùng thấp như trước chiến sự.

Các tổ chức tài chính lớn cũng bắt đầu phát đi tín hiệu thận trọng hơn. Morgan Stanley cho rằng thị trường dầu mỏ đang bước vào “cuộc đua với thời gian”, bởi những yếu tố từng giúp kiềm chế đà tăng giá dầu có thể mất tác dụng nếu Hormuz tiếp tục gián đoạn trong thời gian dài hơn dự kiến.

Áp lực nguồn cung còn gia tăng khi Mỹ để lệnh miễn trừ liên quan đến hoạt động bán dầu của Nga hết hiệu lực, bất chấp đề nghị gia hạn từ Ấn Độ. Điều này khiến thị trường lo ngại nguồn dầu giá rẻ từ Nga sẽ tiếp tục bị siết lại trong bối cảnh Trung Đông chưa ổn định hoàn toàn.

Từ phía chính trị, các tín hiệu hiện vẫn khá trái chiều. Ông Trump cho biết Mỹ “về cơ bản đã đàm phán được” một thỏa thuận với Iran, nhưng đồng thời nhấn mạnh Washington sẽ chưa vội chốt thỏa thuận và vẫn duy trì phong tỏa tại Hormuz cho tới khi các điều khoản cuối cùng được ký kết. Trong khi đó, Israel tiếp tục phát tín hiệu sẵn sàng mở rộng các đợt không kích nếu Mỹ tăng cường chiến dịch quân sự.

Điều này khiến thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào trạng thái đặc biệt nhạy cảm. Chỉ cần Hormuz tiếp tục bị gián đoạn thêm vài tuần, giá dầu có thể nhanh chóng quay lại vùng tăng mạnh do nguồn cung từ Trung Đông vẫn đóng vai trò quá lớn với thị trường thế giới.

Với kinh tế toàn cầu, rủi ro lớn nhất hiện nay không chỉ là giá dầu cao, mà là khả năng giá năng lượng duy trì biến động mạnh trong thời gian dài. Điều này có thể làm gia tăng áp lực lạm phát, khiến các ngân hàng trung ương khó sớm hạ lãi suất và kéo dài trạng thái chi phí vốn cao trên toàn cầu.

Đối với Việt Nam, giá dầu neo cao có thể gây áp lực lên lạm phát, chi phí vận tải và giá nguyên vật liệu đầu vào của nhiều ngành sản xuất. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhóm doanh nghiệp dầu khí và năng lượng có thể tiếp tục hưởng lợi nếu mặt bằng giá dầu duy trì trên vùng cao trong các tháng tới. Trong bối cảnh đó, mọi diễn biến liên quan đến Hormuz hiện không còn chỉ là câu chuyện địa chính trị, mà đang trở thành biến số quan trọng với dòng tiền và kỳ vọng của thị trường tài chính toàn cầu.