Tàu dầu nối đuôi qua Hormuz, hơn 160 triệu thùng dầu tìm đường trở lại thị trường

Chỉ vài ngày trước, thị trường dầu mỏ còn lo ngại về một cú sốc nguồn cung lớn nhất nhiều thập kỷ khi eo biển Hormuz bị gián đoạn. Nhưng đến ngày 18/6, tâm lý đã đảo chiều nhanh chóng. Những đoàn tàu chở dầu bắt đầu nối đuôi nhau đi qua tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới, kéo giá dầu Brent giảm xuống dưới 78 USD/thùng, mức thấp nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Theo Bloomberg, ba siêu tàu chở dầu mang cờ Saudi Arabia với tổng tải trọng khoảng 6 triệu thùng dầu thô đã đi qua eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký bản ghi nhớ chấm dứt xung đột. Cùng lúc, nhiều tàu từng tắt tín hiệu định vị để tránh rủi ro chiến sự đã phát tín hiệu trở lại, cho thấy hoạt động vận tải năng lượng đang dần trở về trạng thái bình thường.

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết khoảng 12,5 triệu thùng dầu đã được vận chuyển qua Hormuz kể từ khi thỏa thuận được ký kết. Quân đội Mỹ cũng cho phép ít nhất 12 tàu vượt qua vòng phong tỏa đối với các cảng của Iran. Trên thực tế, thị trường không còn nhìn vào chiến tranh, mà đang chuyển sang tính toán lượng dầu khổng lồ có thể quay trở lại lưu thông.

Đây mới là biến số quan trọng nhất. Theo bà Muyu Xu, chuyên gia của Công ty dữ liệu và phân tích hàng hóa Kpler, ước tính việc mở lại Hormuz có thể giải phóng khoảng 93 triệu thùng dầu không thuộc Iran đang mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư. Bên cạnh đó, khoảng 72 triệu thùng dầu của Iran đang neo đậu ngoài khơi cảng Chabahar cũng có khả năng được đưa ra thị trường nếu các hạn chế thương mại tiếp tục được nới lỏng.

Nói cách khác, thị trường đang đối mặt với khả năng xuất hiện thêm hơn 160 triệu thùng dầu trong thời gian ngắn. Con số này tương đương gần 1,5 ngày tiêu thụ dầu toàn cầu, đủ để tạo ra áp lực đáng kể lên giá dầu vốn đã hạ nhiệt sau khi rủi ro địa chính trị suy giảm.

Diễn biến giá dầu những ngày qua cho thấy thị trường đang nhanh chóng tháo bỏ phần bù rủi ro địa chính trị. Nếu như ngày 15/6, dầu Brent còn giao dịch quanh vùng 89 USD/thùng khi nỗi lo gián đoạn nguồn cung tại Hormuz lên cao, thì đến sáng 19/6 giá đã lùi về 79,16 USD/thùng. Mức giảm hơn 10 USD/thùng, tương đương khoảng 11%, phản ánh việc giới giao dịch đang chuyển trọng tâm từ nguy cơ thiếu cung sang khả năng nguồn dầu bị mắc kẹt tại vùng Vịnh đồng loạt quay trở lại thị trường.

Áp lực nguồn cung càng lớn hơn khi OPEC+ vẫn đang theo đuổi lộ trình tăng sản lượng. Nhóm bảy thành viên chủ chốt gồm Saudi Arabia, Nga, Iraq, Kuwait, Algeria, Kazakhstan và Oman vừa thống nhất nâng thêm 188.000 thùng/ngày từ tháng 7/2026. Đây là lần tăng sản lượng thứ tư liên tiếp chỉ trong vòng bốn tháng.

Điều đáng chú ý là phần lớn lượng dầu bổ sung này xuất hiện trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ chưa thực sự bùng nổ. Nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á đã hoàn tất kế hoạch nhập khẩu cho giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8. Một số cơ sở lọc dầu lớn tại Trung Quốc thậm chí chuẩn bị bước vào chu kỳ bảo dưỡng định kỳ, khiến nhu cầu mua thêm dầu giao ngay có thể không quá mạnh.

Các nhà giao dịch tại Singapore nhận định để tiêu thụ lượng dầu bổ sung sau khi Hormuz mở cửa trở lại, các nhà xuất khẩu có thể buộc phải giảm giá bán. Điều này lý giải vì sao giá dầu Brent đã mất thêm khoảng 2% trong phiên gần nhất dù căng thẳng quân sự chưa hoàn toàn biến mất khỏi khu vực Trung Đông.

Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ có thể chưa bước ngay vào một chu kỳ giảm sâu. Việc rà phá thủy lôi, khôi phục bảo hiểm hàng hải và tái lập các tuyến vận chuyển an toàn vẫn cần thêm thời gian. Nhiều hãng vận tải cho biết lưu lượng tàu qua Hormuz khó có thể ngay lập tức trở về mức trước xung đột.

Xa hơn, câu chuyện lớn hơn không nằm ở giá dầu vài tuần tới mà ở sự thay đổi trong chiến lược năng lượng toàn cầu. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết tổng đầu tư năng lượng thế giới năm 2026 có thể đạt 3.400 tỷ USD. Trong đó, khoảng 2.200 tỷ USD sẽ được dành cho điện hạt nhân, năng lượng tái tạo, lưới điện và các công nghệ phát thải thấp, cao gần gấp đôi dòng vốn dành cho nhiên liệu hóa thạch.

Theo Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol, cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đã trở thành lời nhắc nhở về mức độ mong manh của các tuyến vận chuyển năng lượng toàn cầu. Các quốc gia đang đẩy nhanh đa dạng hóa nguồn cung, mở rộng hạ tầng LNG, đầu tư lưới điện và tăng cường khai thác các nguồn năng lượng nội địa để giảm phụ thuộc vào các điểm nghẽn chiến lược như Hormuz.

Vì vậy, đợt giảm giá hiện nay có thể phản ánh việc thị trường đang tháo bỏ phần bù rủi ro chiến tranh hơn là sự suy yếu của nhu cầu toàn cầu. Nếu lượng dầu bị mắc kẹt thực sự được giải phóng với quy mô lớn trong những tuần tới, áp lực giảm giá có thể còn kéo dài. Ngược lại, nếu quá trình khôi phục vận tải gặp trở ngại hoặc các cuộc đàm phán Mỹ - Iran phát sinh biến động mới, thị trường dầu vẫn có thể chứng kiến những đợt biến động mạnh trở lại.