Đòn không kích của Mỹ làm nóng trở lại bài toán nguồn cung dầu toàn cầu

Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 10/6 khi những diễn biến mới tại Trung Đông làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Thị trường phản ứng đặc biệt nhạy cảm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát đi những tuyên bố cứng rắn nhằm vào Iran và xác nhận các hoạt động quân sự của Washington tại khu vực.

Kết phiên, dầu WTI của Mỹ tăng 2,07% lên 90,03 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng 1,8% lên 93,10 USD/thùng. Đà tăng diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư đánh giá lại mức độ rủi ro đối với một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.

Trong cuộc phỏng vấn được phát sóng trên truyền hình Mỹ, ông Trump cho biết Washington sẽ tiếp tục các biện pháp quân sự nhằm vào Iran sau các cuộc không kích được thực hiện trước đó. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cảnh báo Tehran sẽ phải “trả giá” vì kéo dài các nỗ lực đàm phán hòa bình.

Những phát biểu này được đưa ra sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran gần eo biển Hormuz. Theo Washington, đây là động thái đáp trả việc một trực thăng Apache của quân đội Mỹ bị bắn hạ trong quá trình tuần tra tại khu vực.

Mặc dù các bên vẫn tránh những động thái có thể dẫn tới một cuộc đối đầu toàn diện, thị trường dầu mỏ đang ngày càng lo ngại rằng xung đột có thể ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải chiến lược kết nối các quốc gia vùng Vịnh với thị trường tiêu thụ trên toàn thế giới và đóng vai trò then chốt đối với nguồn cung dầu toàn cầu.

Theo ước tính của Rystad Energy, khoảng 11,8 triệu thùng dầu mỗi ngày từ sáu quốc gia vùng Vịnh đang chịu tác động từ những căng thẳng hiện nay. Công ty tư vấn năng lượng này cho rằng đây có thể là cú sốc nguồn cung nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại nếu các gián đoạn kéo dài.

Rystad ước tính tổng lượng dầu bị ảnh hưởng kể từ khi căng thẳng leo thang đã lên tới khoảng một tỷ thùng. Trong kịch bản xung đột tiếp tục kéo dài thêm một tháng, thị trường có thể mất thêm khoảng 350 triệu thùng dầu, tạo áp lực lớn lên cán cân cung cầu toàn cầu.

Dù giá dầu đã tăng khoảng 30% kể từ khi căng thẳng Mỹ - Iran bùng phát mạnh trở lại vào cuối tháng 2, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường vẫn chưa phản ánh đầy đủ các rủi ro địa chính trị. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp các hoạt động quân sự tiếp tục mở rộng hoặc xuất hiện những gián đoạn kéo dài đối với hoạt động vận chuyển qua Hormuz.

Diễn biến mới nhất cũng làm gia tăng những lo ngại về lạm phát toàn cầu trong bối cảnh nhiều nền kinh tế vẫn đang vật lộn với mặt bằng giá cả cao. Giá năng lượng leo thang không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất và vận tải mà còn có thể làm phức tạp thêm các quyết định chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn.

Trong ngắn hạn, hướng đi của thị trường dầu mỏ nhiều khả năng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào diễn biến địa chính trị tại Trung Đông hơn là các yếu tố cung cầu truyền thống. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang quanh eo biển Hormuz, giá dầu có thể còn đối mặt với những đợt biến động mạnh hơn khi nhà đầu tư buộc phải tính đến các kịch bản rủi ro nguồn cung ngày càng lớn.