Gần 31.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong quý 3, bất động sản chiếm 61%

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong tháng 7 có dấu hiệu hạ nhiệt khi tổng giá trị phát hành giảm mạnh 69% so với tháng trước, xuống gần 41.000 tỷ đồng, đồng thời giảm 9,5% so với cùng kỳ, theo số liệu từ MBS.

Diễn biến này chủ yếu đến từ sự sụt giảm mạnh của nhóm bất động sản. Giá trị phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản trong tháng 7 giảm tới 92,5% so với tháng trước, còn khoảng 5.000 tỷ đồng. Trong đó có 3.000 tỷ đồng trái phiếu của Vinhomes với lãi suất 12,5%/năm, kỳ hạn 36 tháng và 2.000 tỷ đồng của Công ty TNHH Xây dựng Hạ tầng Crystal, lãi suất 12,5%/năm, kỳ hạn 60 tháng.

Ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt khi chiếm 86% tổng giá trị phát hành trong tháng. Đáng chú ý là đợt phát hành trái phiếu ra công chúng trị giá 14.700 tỷ đồng của Agribank với lãi suất 7,9%/năm và kỳ hạn 120 tháng.

Tính chung 7 tháng đầu năm, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành đạt gần 322.300 tỷ đồng, tăng 2,7% so với cùng kỳ. Trái phiếu riêng lẻ vẫn chiếm tỷ trọng lớn với 279.100 tỷ đồng, tương đương 86,6% tổng giá trị phát hành.

Xét theo nhóm ngành, ngân hàng tiếp tục đứng đầu với 156.000 tỷ đồng trái phiếu phát hành, chiếm 48,5% tổng thị trường, dù giảm 34,5% so với cùng kỳ. Kỳ hạn bình quân của nhóm tăng lên 5,2 năm, trong đó 48% giá trị phát hành có kỳ hạn từ 5-10 năm.

TCB, STB và MBB là những ngân hàng có giá trị phát hành lớn nhất từ đầu năm, lần lượt khoảng 25.000 tỷ đồng, 17.000 tỷ đồng và 16.900 tỷ đồng.

Trong khi đó, bất động sản là nhóm có tốc độ tăng trưởng phát hành mạnh nhất. Giá trị trái phiếu phát hành trong 7 tháng đạt 141.100 tỷ đồng, tăng 224% so với cùng kỳ và chiếm 43,8% toàn thị trường. Kỳ hạn bình quân của nhóm ở mức 3,3 năm.

Vinhomes dẫn đầu nhóm bất động sản với khoảng 42.000 tỷ đồng trái phiếu phát hành, tiếp theo là Công ty TNHH Đầu tư Marina Center với 10.200 tỷ đồng và Công ty TNHH Hưng Phát Invest Hà Nội với 9.300 tỷ đồng.

Dù quy mô phát hành của nhóm bất động sản giảm mạnh trong tháng 7, mặt bằng lãi suất vẫn cho thấy áp lực huy động vốn chưa hạ nhiệt. Cả 3 đợt phát hành của doanh nghiệp bất động sản trong tháng đều có lãi suất 12,5%/năm, kéo lãi suất bình quân của nhóm tăng 120 điểm cơ bản so với tháng trước.

Với ngân hàng, lãi suất phát hành trong tháng dao động từ 7,9-10%/năm. Mức cao nhất 10% thuộc về 3 lô trái phiếu do STB phát hành. Tính chung 7 tháng, lãi suất bình quân gia quyền trên toàn thị trường khoảng 9,5%/năm, tăng 270 điểm cơ bản so với mức 6,8% của cùng kỳ năm 2025.

Riêng nhóm ngân hàng, lãi suất bình quân đạt khoảng 8,5%/năm, tăng 276 điểm cơ bản so với cùng kỳ. Mặt bằng lãi suất cao hơn cho thấy chi phí huy động vốn qua kênh trái phiếu đang trở thành yếu tố cần được doanh nghiệp cân nhắc kỹ hơn, đặc biệt với những đơn vị có nhu cầu đảo nợ hoặc tái huy động trong môi trường vốn đắt hơn.

Ở phía cầu vốn, hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn cũng chậm lại trong tháng 7. Giá trị trái phiếu doanh nghiệp được mua lại trước hạn đạt khoảng 16.500 tỷ đồng, giảm 38,6% so với cùng kỳ và giảm tới 76,7% so với tháng 6, xuống mức thấp nhất trong 4 tháng.

Sự sụt giảm chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng khi giá trị mua lại giảm 78,6% so với tháng trước, còn khoảng 14.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, tính chung 7 tháng, các doanh nghiệp đã mua lại trước hạn khoảng 168.800 tỷ đồng trái phiếu, tăng 11% so với cùng kỳ, trong đó ngân hàng đóng góp 86,5% tổng giá trị.

Áp lực đáng chú ý hơn nằm ở lượng trái phiếu sắp đến hạn. Theo ước tính, khoảng 30.900 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sẽ đáo hạn trong quý 3/2026, giảm 47% so với cùng kỳ. Dù quy mô giảm đáng kể, cơ cấu đáo hạn lại tập trung cao vào bất động sản, với khoảng 18.900 tỷ đồng, tương đương 61% tổng giá trị.

Điều này khiến khả năng thanh toán của nhóm bất động sản tiếp tục là điểm cần theo dõi trong những tháng còn lại của quý 3. Áp lực không chỉ đến từ nghĩa vụ trả gốc mà còn liên quan đến khả năng tái huy động vốn trong bối cảnh lãi suất phát hành của nhóm đang ở mức cao.

Trong tháng 7, thị trường ghi nhận một mã trái phiếu chậm trả lãi của Công ty CP Bông Sen. Lũy kế đến hết tháng 7, tổng giá trị trái phiếu đang chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán ước gần 43.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 3% dư nợ trái phiếu doanh nghiệp toàn thị trường.

Bức tranh thị trường vì vậy đang có sự phân hóa rõ: tổng lượng trái phiếu đáo hạn trong quý 3 thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ, trong khi hoạt động phát hành vẫn duy trì quy mô lớn tính từ đầu năm. Tuy nhiên, chi phí vốn tăng và phần lớn lượng trái phiếu đáo hạn tập trung ở bất động sản vẫn là những yếu tố khiến chất lượng dòng tiền và khả năng tái cơ cấu nghĩa vụ nợ cần được theo dõi sát trong thời gian tới.