Đề xuất nghiên cứu 28 khu TOD dọc tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ

Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa đề xuất nghiên cứu phát triển 28 khu vực theo mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ. Các khu TOD được kỳ vọng tạo dư địa phát triển đô thị và khai thác hiệu quả quỹ đất khi tuyến đường sắt hơn 171.000 tỷ đồng được triển khai trong tương lai.

Theo báo cáo vừa gửi Bộ Xây dựng, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đề xuất nghiên cứu 28 khu TOD trong phạm vi dọc tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ dài hơn 175km. Tuyến đường đi qua TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ, với điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP.HCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP.Cần Thơ).

Trong số 28 khu TOD được đề xuất, TP.HCM có 8 khu nằm trong bán kính khoảng 1km quanh 6 ga, trạm gồm An Bình, Vĩnh Phú, Thạnh Xuân, Tân Chánh Hiệp, Tân Tạo và Tân Kiên. Diện tích nghiên cứu sơ bộ của mỗi khu dao động từ khoảng 24ha đến 115ha. Riêng khu vực ga Thạnh Xuân và Tân Tạo được đề xuất nghiên cứu hai khu TOD, bốn ga còn lại mỗi nơi một khu.

Tại Tây Ninh, hai ga Thạnh Đức và Tân An được đề xuất nghiên cứu tổng cộng 4 khu TOD với diện tích từ khoảng 7,9ha đến 418ha mỗi khu. Đồng Tháp có 7 khu TOD quanh các ga Tam Hiệp, Cai Lậy, Cái Bè và trạm An Hữu, quy mô từ khoảng 51ha đến 486ha.

Ở Vĩnh Long, hai khu TOD được đề xuất quanh ga Mỹ Thuận và ga Bình Minh với diện tích từ khoảng 398ha đến 664ha. Trong khi đó, khu vực ga Cần Thơ được nghiên cứu 7 khu TOD có quy mô lớn nhất toàn tuyến, diện tích mỗi khu từ khoảng 16ha đến hơn 1.238ha.

Theo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, các địa phương có tuyến đường sắt đi qua đều thống nhất chủ trương nghiên cứu phát triển TOD gắn với dự án. Tuy nhiên, một số nội dung vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, gồm phạm vi nghiên cứu, cơ chế thực hiện, phương án kết nối hạ tầng và khai thác quỹ đất để bảo đảm triển khai đồng bộ với tuyến đường sắt.

TOD là mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm, trong đó khu vực quanh các nhà ga được quy hoạch với mật độ xây dựng cao, tích hợp nhà ở, thương mại, văn phòng cùng các tiện ích giáo dục, y tế và thể thao. Mô hình này hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng và hỗ trợ phát triển đô thị theo hướng tập trung.

Theo phương án đang nghiên cứu, dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ có tổng mức đầu tư hơn 171.000 tỷ đồng, xây dựng đường đơn khổ 1.435mm để vận chuyển cả hành khách và hàng hóa. Tàu khách có tốc độ thiết kế 160km/h, tàu hàng 120km/h.

Theo kế hoạch nghiên cứu, dự án sẽ được trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư trong tháng 8, hướng tới khởi công vào năm 2028 và cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Khi tuyến đường sắt được triển khai, việc phát triển các khu TOD dọc hành lang tuyến được kỳ vọng sẽ góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất và tạo thêm không gian phát triển đô thị tại các địa phương đi qua.