Cổ tức cao hơn cả giá cổ phiếu: Cơ hội hiếm có hay “bẫy lợi suất”?

Thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian gần đây xuất hiện hiện tượng đáng chú ý khi nhiều cổ phiếu có giá chỉ vài trăm đến vài nghìn đồng nhưng lại chi trả cổ tức tiền mặt ở mức rất cao. Điển hình, Công ty CP Phục vụ Mai táng Hải Phòng (mã chứng khoán: CPH) công bố cổ tức năm 2025 lên tới 2.022 đồng/cổ phiếu, trong khi thị giá chỉ quanh 300 đồng, tương đương mức cổ tức cao gần gấp 7 lần giá giao dịch.

Không chỉ riêng năm 2025, doanh nghiệp này đã duy trì chính sách cổ tức cao trong nhiều năm, với mức chi trả 1.960 đồng/cổ phiếu năm 2024. Tuy nhiên, cổ phiếu CPH gần như không có thanh khoản do cơ cấu cổ đông cô đặc, phần lớn cổ phần nằm trong tay cổ đông lớn, khiến lượng cổ phiếu tự do lưu hành rất hạn chế.

Một trường hợp khác là Công ty CP May Xuất khẩu Phan Thiết (mã chứng khoán: PTG) dự kiến chia cổ tức tiền mặt năm 2025 với tỷ lệ 50%, tương ứng 5.000 đồng/cổ phiếu, trong khi thị giá chỉ khoảng 1.200 đồng. Trước đó, doanh nghiệp này từng chi cổ tức tới 150%, tương đương 15.000 đồng/cổ phiếu trong năm 2024.

Hiện tượng cổ tức cao vượt xa thị giá không phổ biến nhưng cũng không phải cá biệt. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thanh khoản thấp, cơ cấu cổ đông cô đặc hoặc doanh nghiệp không có nhu cầu huy động vốn trên thị trường chứng khoán. Khi cổ phiếu ít được giao dịch, giá thị trường có thể không phản ánh đúng giá trị nội tại.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ, hoạt động ổn định nhưng thiếu cơ hội tăng trưởng thường lựa chọn chia cổ tức cao thay vì tái đầu tư. Lợi nhuận được phân phối trực tiếp cho cổ đông thay vì giữ lại để mở rộng kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, thị trường vẫn tồn tại nhóm cổ phiếu có thị giá cao nhưng duy trì sức hấp dẫn nhờ cổ tức ổn định, thường thuộc các doanh nghiệp tiêu dùng với dòng tiền đều đặn. Điều này cho thấy cổ tức cao không đồng nghĩa với cơ hội đầu tư hấp dẫn.

Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần thận trọng với những cổ phiếu giá thấp nhưng cổ tức cao bất thường, do rủi ro thanh khoản lớn và khó giao dịch khi cần thiết. Đồng thời, sau ngày chốt quyền, giá cổ phiếu thường điều chỉnh giảm tương ứng với mức cổ tức, khiến tổng giá trị tài sản không thay đổi đáng kể.

Việc đánh giá cơ hội đầu tư cần dựa trên nhiều yếu tố như khả năng sinh lời, dòng tiền, triển vọng tăng trưởng và đặc biệt là thanh khoản. Những cổ phiếu có thị giá thấp bất thường thường đi kèm rủi ro cao, dù tỷ suất cổ tức có thể gây chú ý trên bề nổi.