Cho vay margin vượt môi giới, trở thành trụ cột lợi nhuận của các công ty chứng khoán trong quý II

Bức tranh lợi nhuận của ngành chứng khoán tiếp tục khởi sắc trong quý II/2026, song cơ cấu nguồn thu đã có sự dịch chuyển rõ rệt. Nếu trước đây môi giới được xem là hoạt động cốt lõi, thì nay cho vay margin đã trở thành động lực tăng trưởng chính, trong khi tự doanh phục hồi còn môi giới chịu nhiều sức ép.

Theo thống kê từ VietstockFinance, tổng lợi nhuận sau thuế của nhóm công ty chứng khoán trong quý II đạt gần 12,4 nghìn tỷ đồng, tăng 50% so với cùng kỳ năm trước và tăng 60% so với quý I/2026. Kết quả này chủ yếu được thúc đẩy bởi sự bứt phá của hoạt động cho vay và sự cải thiện của mảng tự doanh.

Trong đó, doanh thu từ cho vay và các khoản phải thu, chủ yếu là lãi cho vay margin, đạt 12,2 nghìn tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 7,4 nghìn tỷ đồng cùng kỳ năm trước và vượt 11,2 nghìn tỷ đồng của quý I. Kết quả này tiếp tục khẳng định cho vay margin đã trở thành trụ cột lợi nhuận của nhiều công ty chứng khoán trong bối cảnh nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư vẫn ở mức cao.

Trong khi đó, hoạt động tự doanh ghi nhận sự phục hồi sau quý đầu năm kém tích cực. Lợi nhuận từ mảng này đạt gần 5,3 nghìn tỷ đồng, tăng 48% so với quý I nhờ diễn biến thuận lợi của thị trường trong nửa đầu quý II. Tuy nhiên, quy mô lợi nhuận vẫn thấp hơn cùng kỳ năm trước, cho thấy hiệu quả đầu tư chưa trở lại mức đỉnh.

Trái ngược với hai mảng trên, môi giới tiếp tục là điểm trừ trong cơ cấu lợi nhuận của ngành. Doanh thu chỉ đạt khoảng 3,7 nghìn tỷ đồng, giảm 25% so với quý trước và thấp hơn mức 3,8 nghìn tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Thanh khoản bình quân trên HoSE và HNX trong quý II chỉ còn hơn 23,3 nghìn tỷ đồng/phiên, giảm khoảng 30% so với quý I, trong khi xu hướng zero-fee tiếp tục bào mòn nguồn thu từ phí giao dịch.

Sự dịch chuyển cơ cấu lợi nhuận cũng phản ánh rõ trên bảng xếp hạng kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán. Chứng khoán VPBank (VPX) lần đầu dẫn đầu toàn ngành với lợi nhuận 1.730 tỷ đồng, tăng 298% so với quý trước. Bám sát phía sau là Chứng khoán Kỹ Thương (TCX) với gần 1.700 tỷ đồng, tăng 47% và tiếp tục duy trì nhóm dẫn đầu.

Các vị trí tiếp theo thuộc về SSI với 1.231,2 tỷ đồng và VPS (VCK) với 1.104,3 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Dù vẫn duy trì quy mô lợi nhuận trên nghìn tỷ đồng, cả hai doanh nghiệp đều ghi nhận kết quả giảm nhẹ so với quý I, lần lượt 4% và 11%.

Ở chiều ngược lại, nhóm công ty quy mô nhỏ vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Chứng khoán Quốc Gia (NSI) ghi nhận mức lỗ lớn nhất ngành với 98,1 tỷ đồng, đảo chiều so với các kỳ trước. Một số doanh nghiệp khác cũng báo lỗ gồm Chứng khoán CV (31,3 tỷ đồng), Chứng khoán Asam (5,6 tỷ đồng) và Chứng khoán Đại Việt (5,5 tỷ đồng).

Bên cạnh sự tăng trưởng lợi nhuận, ngành chứng khoán cũng đối mặt áp lực ngày càng lớn từ chi phí tài chính. Đến cuối tháng 6/2026, dư nợ vay ngắn hạn của các công ty chứng khoán đạt gần 484 nghìn tỷ đồng, tương đương 48,5% tổng nguồn vốn. Phần lớn nguồn vốn này được sử dụng cho hoạt động cho vay khi dư nợ cho vay toàn ngành đã lên khoảng 454 nghìn tỷ đồng, chiếm 45,5% tổng nguồn vốn.

Việc mở rộng quy mô cho vay khiến nhu cầu huy động vốn của các công ty chứng khoán ngày càng lớn, trong khi mặt bằng lãi suất tăng đã kéo chi phí lãi vay đi lên. Khi cho vay margin trở thành trụ cột lợi nhuận, bài toán kiểm soát chi phí vốn và tối ưu hiệu quả sử dụng nguồn vốn sẽ là yếu tố quyết định khả năng duy trì tăng trưởng của các công ty chứng khoán trong những quý tới.