Chỉ một tín hiệu từ Fed, dòng tiền toàn cầu lập tức đổi hướng

Theo Financial Times, sự dịch chuyển theo hướng cứng rắn hơn của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang làm rung chuyển thị trường ngoại hối toàn cầu. Điều đáng chú ý là Fed chưa tăng lãi suất, nhưng chỉ riêng việc thị trường bắt đầu tin rằng lãi suất Mỹ có thể tiếp tục đi lên đã đủ để làm thay đổi hàng loạt vị thế đầu tư được xây dựng trong nhiều tháng trước đó.

Tại cuộc họp gần đây, Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát tín hiệu ít thiên về nới lỏng hơn so với kỳ vọng trước đây của thị trường. Các hợp đồng tương lai hiện phản ánh khả năng Fed có thể thực hiện từ một đến hai đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trước cuối năm 2026, trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ vẫn duy trì trên ngưỡng mục tiêu 2%.

Kỳ vọng này nhanh chóng làm gia tăng sức hấp dẫn của các tài sản bằng USD. Đồng thời, lợi suất thực của trái phiếu Chính phủ Mỹ tiếp tục duy trì ở mức cao khi nền kinh tế lớn nhất thế giới cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn dự báo của nhiều nhà đầu tư.

Hệ quả xuất hiện ngay trên thị trường tiền tệ. Trong vòng một tháng qua, đồng real Brazil, đô la Australia và won Hàn Quốc đều giảm hơn 2% so với USD. Đồng krone Na Uy thậm chí mất trên 4% giá trị. Nhiều đồng tiền từng hưởng lợi từ giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) cũng chịu áp lực đáng kể.

Carry trade là chiến lược vay vốn tại các thị trường có lãi suất thấp để đầu tư vào những quốc gia có lãi suất cao hơn nhằm hưởng phần chênh lệch lợi suất. Khi Fed duy trì lãi suất thấp hoặc chuẩn bị cắt giảm lãi suất, chiến lược này thường phát huy hiệu quả. Nhưng khi lãi suất Mỹ tăng trở lại, bài toán lợi nhuận thay đổi rất nhanh.

Ông Lee Hardman, chuyên gia kinh tế tiền tệ cấp cao tại MUFG, cho rằng sự kết hợp giữa lãi suất Mỹ tăng và đồng USD mạnh lên đang kích hoạt làn sóng đảo ngược của nhiều giao dịch carry trade phổ biến trên thị trường.

Không chỉ dòng tiền đầu cơ bị ảnh hưởng, các tài sản rủi ro khác cũng bắt đầu chịu áp lực. Theo giới phân tích, lợi suất thực cao hơn tại Mỹ khiến vàng, trái phiếu và cổ phiếu tại nhiều thị trường mới nổi trở nên kém hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư quốc tế.

Tuy nhiên, bức tranh hiện tại vẫn khác đáng kể so với giai đoạn 2022-2023, khi chu kỳ tăng lãi suất trước đó của Fed từng gây ra nhiều cú sốc đối với các nền kinh tế mới nổi. Điểm khác biệt nằm ở khả năng chống chịu của các quốc gia này. Sau nhiều năm điều chỉnh chính sách, nhiều ngân hàng trung ương tại các thị trường mới nổi đã xây dựng được nền tảng vững chắc hơn thông qua dự trữ ngoại hối cao hơn, chính sách tiền tệ thận trọng hơn và kỷ luật tài khóa được cải thiện.

Điều này lý giải vì sao cuộc xung đột tại Trung Đông và cú sốc năng lượng gần đây không tạo ra làn sóng bán tháo đồng tiền hàng loạt như các giai đoạn trước. Thậm chí, một số đồng tiền châu Á như rupee Ấn Độ, rupiah Indonesia hay peso Philippines vẫn duy trì được sự ổn định tương đối nhờ các biện pháp điều hành chủ động của ngân hàng trung ương.

Ông Kurt Knowlson, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Aviva Investors, cho rằng đây là cú sốc năng lượng đầu tiên trong nhiều năm không kéo theo sự sụp đổ đồng loạt của tiền tệ các thị trường mới nổi. Theo ông, mức độ tin cậy của chính sách kinh tế vĩ mô tại nhiều quốc gia đã được cải thiện đáng kể.

Đó cũng là lý do giới đầu tư chưa hoàn toàn từ bỏ các thị trường mới nổi dù triển vọng lãi suất của Mỹ đang thay đổi. Chỉ số trái phiếu nội tệ thị trường mới nổi của JPMorgan vẫn tăng khoảng 2% từ đầu năm đến nay, phản ánh niềm tin rằng nhiều nền kinh tế đang có nền tảng ổn định hơn so với các chu kỳ trước.

Trong ngắn hạn, triển vọng lãi suất của Fed vẫn là biến số lớn nhất đối với thị trường ngoại hối toàn cầu. Nhưng về dài hạn, cuộc đua giữa sức mạnh của đồng USD và khả năng chống chịu ngày càng tốt hơn của các thị trường mới nổi có thể sẽ quyết định hướng đi tiếp theo của dòng vốn quốc tế.