Bơm ròng hơn 30.000 tỷ đồng, NHNN đang phát tín hiệu gì về lãi suất?

Ngân hàng Nhà nước vừa có tuần bơm ròng mạnh nhất trong một tháng trở lại đây với hơn 30.700 tỷ đồng được đưa vào hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ thị trường mở. Động thái này diễn ra khi lãi suất liên ngân hàng tăng vọt lên quanh 7%/năm, phản ánh áp lực thanh khoản đang gia tăng và cho thấy dư địa duy trì mặt bằng lãi suất thấp có thể không còn quá rộng như trước.

Tuần cuối tháng 5 ghi nhận một trong những đợt hỗ trợ thanh khoản lớn nhất của Ngân hàng Nhà nước kể từ đầu quý II. Theo số liệu từ thị trường mở, cơ quan điều hành đã chào thầu tổng cộng 139.000 tỷ đồng trên kênh cầm cố, qua đó bơm ròng 30.733 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng sau khi trừ lượng vốn đáo hạn.

Đáng chú ý, động thái này diễn ra trong bối cảnh lãi suất trên thị trường liên ngân hàng liên tục đi lên. Chốt phiên ngày 29/5, lãi suất VND qua đêm đã lên tới 6,97%/năm, trong khi các kỳ hạn 1 tuần và 2 tuần ở mức 7,14%, 7,34%/năm. Đây là mặt bằng cao hơn đáng kể so với giai đoạn đầu quý II và cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn trong hệ thống đang gia tăng nhanh chóng.

Diễn biến trên phần nào phản ánh bức tranh tín dụng đang thay đổi. Sau giai đoạn tăng trưởng chậm trong những tháng đầu năm, nhu cầu tín dụng đã có dấu hiệu phục hồi, kéo theo nhu cầu huy động vốn của các ngân hàng gia tăng. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động sau nhiều tháng giảm liên tục đã bắt đầu chững lại, thậm chí một số ngân hàng đã điều chỉnh tăng nhẹ ở các kỳ hạn trung và dài hạn để củng cố nguồn vốn.

Trong bối cảnh đó, việc Ngân hàng Nhà nước tăng cường bơm thanh khoản được xem là giải pháp nhằm giảm áp lực vốn ngắn hạn, qua đó hạn chế nguy cơ lãi suất huy động bật tăng trở lại. Mục tiêu này đặc biệt quan trọng khi cơ quan điều hành đang theo đuổi định hướng duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Tuy nhiên, phía sau áp lực thanh khoản hiện nay có thể không chỉ là câu chuyện ngắn hạn. Ông Vũ Tuấn Duy, chuyên gia vĩ mô của SHS, cho rằng hệ thống ngân hàng đang đối mặt với tình trạng lệch pha kỳ hạn kéo dài nhiều năm. Trong khi nhu cầu tín dụng trung và dài hạn ngày càng lớn, đặc biệt ở lĩnh vực bất động sản và đầu tư, nguồn vốn huy động vẫn chủ yếu là tiền gửi ngắn hạn. Điều này khiến các ngân hàng thường xuyên phải cạnh tranh huy động vốn và nhạy cảm hơn với những biến động thanh khoản trong ngắn hạn.

Ở góc độ thị trường, diễn biến lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh trong khi nhà điều hành vẫn phải duy trì chính sách hỗ trợ thanh khoản cho thấy bài toán cân bằng đang trở nên phức tạp hơn. Một mặt, nền kinh tế cần mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ doanh nghiệp và kích thích tín dụng. Mặt khác, áp lực huy động vốn và yêu cầu ổn định tỷ giá khiến dư địa nới lỏng không còn quá dồi dào.

Báo cáo mới đây của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cũng đưa ra góc nhìn tương đối thận trọng. Theo đơn vị này, khả năng giảm thêm lãi suất trong ngắn hạn hiện khá hạn chế khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chưa bước vào chu kỳ hạ lãi suất, dòng vốn ngoại tệ chưa cải thiện rõ rệt và chênh lệch lãi suất giữa VND và USD vẫn cần được duy trì ở mức đủ hấp dẫn để hỗ trợ ổn định tỷ giá.

Điều đó đồng nghĩa với việc những đợt bơm thanh khoản gần đây có thể được hiểu nhiều hơn như nỗ lực duy trì mặt bằng lãi suất hiện tại thay vì mở đường cho một chu kỳ giảm lãi suất mới. Nếu tín dụng tiếp tục tăng tốc trong những tháng tới, áp lực thanh khoản nhiều khả năng vẫn sẽ là biến số quan trọng mà thị trường tiền tệ cần theo dõi.