Thanh khoản hạ nhiệt, NHNN vẫn chưa muốn nới lỏng

Lãi suất liên ngân hàng đang giảm rất nhanh sau đợt căng thẳng thanh khoản đầu tháng 6. Tuy nhiên, thay vì nới lỏng mạnh tay, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vẫn tiếp tục hút ròng tiền khỏi hệ thống. Diễn biến này cho thấy ưu tiên của nhà điều hành hiện không chỉ là hỗ trợ thanh khoản mà còn phải cân bằng với các mục tiêu lớn hơn như ổn định tỷ giá, kiểm soát lạm phát và bảo vệ dư địa chính sách tiền tệ.

Trong phiên giao dịch ngày 15/6, lãi suất VND qua đêm trên thị trường liên ngân hàng duy trì ở mức 3,5%/năm, thấp hơn rất nhiều so với vùng gần 11%/năm ghi nhận vào đầu tháng 6. Các kỳ hạn ngắn khác cũng đồng loạt hạ nhiệt. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần ở mức 5%/năm, kỳ hạn 2 tuần khoảng 5,65%/năm, trong khi kỳ hạn 1 tháng dao động quanh 7,5%/năm.

So với mức đỉnh đầu tháng, lãi suất qua đêm đã giảm hơn 7,5 điểm phần trăm. Đây là một trong những nhịp hạ nhiệt mạnh nhất của thị trường liên ngân hàng kể từ đầu năm, cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn trong hệ thống đã giảm đáng kể.

Một tín hiệu khác phản ánh trạng thái tiền đồng đang bớt căng thẳng là số dư tiền gửi của các ngân hàng thương mại tại NHNN tăng mạnh trở lại. Theo ghi nhận trên thị trường, lượng tiền gửi này hiện đã lên khoảng 450.000 tỷ đồng, tăng từ mức 380.000 tỷ đồng của tuần trước.

Điều đáng chú ý là dù lãi suất liên ngân hàng đã giảm sâu, NHNN vẫn chưa chuyển sang trạng thái bơm ròng thanh khoản. Theo kết quả đấu thầu thị trường mở ngày 15/6, NHNN chỉ chào thầu 2.000 tỷ đồng trên kênh cầm cố giấy tờ có giá (OMO), bao gồm 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 35 ngày và 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày. Toàn bộ khối lượng chào thầu đều được các tổ chức tín dụng hấp thụ với mức lãi suất 4,5%/năm.

Tuy nhiên, trong cùng ngày có tới 24.122 tỷ đồng OMO đáo hạn. Điều này đồng nghĩa NHNN đã hút ròng khoảng 22.122 tỷ đồng khỏi hệ thống ngân hàng chỉ trong một phiên giao dịch. Trước đó, trong tuần từ ngày 8-12/6, nhà điều hành cũng đã hút ròng thêm 25.733 tỷ đồng thông qua nghiệp vụ thị trường mở.

Tính đến hết ngày 15/6, khối lượng OMO lưu hành đã giảm xuống còn khoảng 258.084 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức hơn 303.000 tỷ đồng của tuần trước. Nhìn rộng hơn, quy mô hỗ trợ thanh khoản của NHNN hiện cũng thấp hơn rất nhiều so với giai đoạn cao điểm đầu năm.

Theo Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), dư nợ OMO lưu hành hiện chỉ còn quanh mức gần 300.000 tỷ đồng, giảm mạnh so với đỉnh gần 500.000 tỷ đồng được ghi nhận vào cuối tháng 2/2026. Theo đánh giá của VDSC, năm 2026 chứng kiến sự thay đổi đáng kể trong cách thức điều hành thanh khoản của NHNN.

Nếu như trong năm 2025, cơ quan điều hành thường xuyên bơm thanh khoản quy mô lớn với kỳ hạn dài nhằm hỗ trợ hệ thống ngân hàng, thì từ cuối quý I/2026, hoạt động hỗ trợ chủ yếu được thực hiện với quy mô nhỏ hơn và kỳ hạn ngắn hơn, phổ biến ở mức 7-14 ngày.

Đằng sau sự thay đổi này là những ràng buộc ngày càng lớn đối với chính sách tiền tệ. Theo VDSC, việc bơm lượng lớn thanh khoản VND vào hệ thống trong bối cảnh bộ đệm dự trữ ngoại hối chưa thực sự dồi dào có thể tạo thêm áp lực lên tỷ giá. Trong khi đó, tỷ giá USD/VND dù đã hạ nhiệt nhưng vẫn đang neo ở vùng cao, với tỷ giá giao ngay ngày 16/6 quanh mức 26.306 đồng/USD.

Bên cạnh đó, rủi ro lạm phát vẫn chưa hoàn toàn biến mất. Dù giá năng lượng thế giới đã hạ nhiệt sau những tín hiệu tích cực từ thỏa thuận Mỹ - Iran và việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz, mặt bằng giá dầu hiện vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước khi căng thẳng địa chính trị leo thang. Điều này khiến dư địa nới lỏng tiền tệ của NHNN trở nên hạn chế hơn.

Một yếu tố khác được giới ngân hàng theo dõi sát là tiến độ giải ngân đầu tư công. Tính đến ngày 4/6, tổng vốn đầu tư công giải ngân đạt 227.197 tỷ đồng, tương đương 22,4% kế hoạch năm. Trong khi mục tiêu giải ngân cả năm lên tới hơn 1,01 triệu tỷ đồng.

Dù áp lực thanh khoản ngắn hạn đã hạ nhiệt đáng kể, việc NHNN tiếp tục hút ròng tiền cho thấy cơ quan điều hành vẫn đang ưu tiên ổn định vĩ mô hơn là nới lỏng tiền tệ.

Đây cũng là lý do mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường dân cư và doanh nghiệp vẫn duy trì ở mức tương đối cao bất chấp lãi suất liên ngân hàng đã giảm sâu. Trong bối cảnh tỷ giá và lạm phát vẫn là những biến số cần theo dõi, khả năng xuất hiện một chu kỳ giảm mạnh lãi suất trong ngắn hạn vẫn còn khá hạn chế.