Quỹ chủ động có thể đi trước dòng vốn ETF trong cuộc đón đầu FTSE nâng hạng

Trong khi sự chú ý của thị trường lâu nay tập trung vào dòng vốn ETF dự kiến chảy vào sau khi Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, Chứng khoán Vietcap cho rằng một nguồn vốn khác cũng có thể xuất hiện sớm hơn. Theo đơn vị này, các quỹ chủ động có khả năng bắt đầu giải ngân trước thời điểm nâng hạng nhằm chuẩn bị cho việc tham chiếu chỉ số FTSE Global Equity Index Series (GEIS).

Theo báo cáo cập nhật của Vietcap, hiện khoảng 1.400 tỷ USD tài sản (AUM) đang được quản lý bởi các quỹ thụ động mô phỏng các chỉ số FTSE. Khi Việt Nam được đưa vào bộ chỉ số FTSE GEIS với tỷ trọng đầy đủ, dòng vốn thụ động có thể đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tương ứng với tỷ trọng dự kiến của thị trường Việt Nam trong các bộ chỉ số.

Trên cơ sở dữ liệu cập nhật đến ngày 30/6/2026, Vietcap dự báo có 29 cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện tham gia FTSE GEIS, gồm 4 cổ phiếu Large Cap, 5 cổ phiếu Mid Cap và 20 cổ phiếu Small Cap. Đây là danh mục dự báo của Vietcap, không phải danh sách chính thức của FTSE Russell.

Điểm đáng chú ý trong báo cáo là nhận định về dòng vốn chủ động. Theo Vietcap, bên cạnh lượng vốn thụ động dự kiến giải ngân theo lộ trình nâng hạng, các quỹ chủ động cũng có thể bắt đầu mua trước các cổ phiếu vốn hóa lớn nhằm chuẩn bị cho việc tham chiếu chỉ số sau khi Việt Nam chính thức gia nhập FTSE GEIS.

Nhận định này cũng tương đồng với một số dự báo của các tổ chức quốc tế. HSBC từng ước tính tổng dòng vốn ngoại chảy vào thị trường chứng khoán Việt Nam sau khi nâng hạng có thể đạt khoảng 3,4 tỷ USD, trong đó khoảng 1,5 tỷ USD đến từ các quỹ thụ động. Một số ước tính độc lập khác còn cho rằng tổng dòng vốn chủ động và thụ động có thể đạt 3-6 tỷ USD trong vòng 12-18 tháng sau khi nâng hạng.

Theo Vietcap, nếu dòng vốn chủ động xuất hiện sớm và kết hợp với hiệu ứng tái định giá của thị trường, xu hướng bán ròng kéo dài của khối ngoại trong những năm gần đây có thể được đảo ngược. Tuy nhiên, quy mô và tốc độ giải ngân vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như định giá thị trường, diễn biến tỷ giá và khẩu vị rủi ro của các nhà đầu tư đối với nhóm thị trường mới nổi.

Diễn biến giao dịch trên thị trường những phiên gần đây phần nào phản ánh kỳ vọng này. Trong ba phiên gần nhất, nhà đầu tư nước ngoài đã mua ròng hơn 2.360 tỷ đồng trên cả ba sàn, góp phần cải thiện tâm lý thị trường sau thời gian dài bán ròng.

Dòng tiền ngoại tập trung chủ yếu vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. FPT dẫn đầu giá trị mua ròng với gần 700 tỷ đồng, tiếp theo là VIC hơn 650 tỷ đồng, VHM 544 tỷ đồng, MBB 383 tỷ đồng, PNJ 314 tỷ đồng và CTG 233 tỷ đồng.

Đáng chú ý, PNJ trở thành một trong những tâm điểm của dòng tiền ngoại khi thu hút hơn 314 tỷ đồng vốn mua ròng. Lực cầu này góp phần đưa cổ phiếu tăng trần ba phiên liên tiếp.

Dù quy mô mua ròng trong những phiên gần đây vẫn còn khá nhỏ so với lượng vốn ngoại đã rút khỏi thị trường từ đầu năm, sự đảo chiều của dòng tiền diễn ra trong bối cảnh kỳ vọng FTSE Russell sẽ nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam vào tháng 9, qua đó làm gia tăng kỳ vọng về một chu kỳ hút vốn ngoại mới nếu kịch bản nâng hạng diễn ra như dự báo.