VNSTEEL đề xuất dự án thép 100 triệu USD tại Dung Quất

Đề xuất đầu tư dự án thép 100 triệu USD tại Quảng Ngãi của VNSTEEL và đối tác HUADA không đơn thuần là một kế hoạch mở rộng công suất. Đằng sau dự án tôn mạ màu, tôn mạ kẽm và thép cán nguội quy mô 1 triệu tấn/năm là tín hiệu cho thấy Tổng Công ty Thép Việt Nam đang bắt đầu quay lại cuộc đua tái định vị trong chuỗi thép hạ nguồn, sau nhiều năm lép vế trước khu vực tư nhân.

Tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi ngày 25/5, Tổng giám đốc VNSTEEL Nghiêm Xuân Đa cho biết doanh nghiệp đang tái cơ cấu theo định hướng Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị, tập trung vào các phân khúc thép chất lượng cao và công nghệ mà khối tư nhân chưa tham gia mạnh. Điều này cho thấy chiến lược mới của VNSTEEL không còn dừng ở sản xuất thép truyền thống, mà đang hướng tới những mắt xích có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng.

Dung Quất trở thành lựa chọn đáng chú ý vì đây đang là trung tâm công nghiệp thép lớn nhất cả nước. Ngoài lợi thế cảng nước sâu và hạ tầng logistics, khu vực này còn sở hữu hệ sinh thái thép ngày càng hoàn chỉnh nhờ sự hiện diện của Hòa Phát cùng chuỗi doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đi kèm. Việc VNSTEEL muốn đặt dự án tại đây cho thấy doanh nghiệp đang tìm cách chen chân vào một hệ sinh thái đã hình thành thay vì phát triển đơn lẻ như trước.

Đáng chú ý, dự án được đề xuất không nằm ở thép xây dựng hay thép thô, mà tập trung vào tôn mạ và thép cán nguội — nhóm sản phẩm có biên lợi nhuận và nhu cầu xuất khẩu tốt hơn trong bối cảnh đầu tư công, công nghiệp chế tạo và bất động sản công nghiệp đang phục hồi. Với công suất khoảng 1 triệu tấn/năm và doanh thu kỳ vọng tới 1 tỷ USD, đây là quy mô không nhỏ nếu đặt trong bối cảnh thị trường thép Việt Nam hiện đã cạnh tranh rất cao.

Điều này cũng phản ánh một xu hướng mới của ngành thép Việt Nam: cạnh tranh đang dịch chuyển dần từ công suất sang chất lượng sản phẩm và vị trí trong chuỗi giá trị. Sau nhiều năm tăng trưởng nóng ở thép xây dựng, dư địa lớn hiện nằm ở thép chế biến sâu, thép phục vụ công nghiệp và các sản phẩm có hàm lượng kỹ thuật cao hơn.

Đối với VNSTEEL, đây có thể xem là bước đi mang tính chiến lược trong quá trình tái cơ cấu. Hệ sinh thái của doanh nghiệp hiện gồm 14 công ty con và 19 đơn vị liên doanh, liên kết, nhưng nhiều năm qua tăng trưởng tương đối chậm so với các tập đoàn thép tư nhân lớn. Trong quý I/2026, doanh thu hợp nhất của TVN đạt hơn 13.658 tỷ đồng, tăng 36%, lợi nhuận trước thuế đạt 208 tỷ đồng, tăng 82% so với cùng kỳ. Dù kết quả cải thiện tích cực, quy mô lợi nhuận này vẫn còn khá khiêm tốn nếu so với các doanh nghiệp đầu ngành tư nhân.

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cơ cấu cổ đông của TVN khi SCIC hiện nắm tới 93,93% vốn điều lệ. Tỷ lệ free-float thấp khiến cổ phiếu TVN nhiều năm không thu hút mạnh dòng tiền thị trường. Trong bối cảnh đó, những dự án mới quy mô lớn như Dung Quất có thể trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tạo thêm câu chuyện tăng trưởng trong dài hạn.

Về phía Quảng Ngãi, động thái mở rộng quỹ đất cho các dự án thép từ 500.000 đến 1 triệu tấn/năm cho thấy địa phương đang muốn đẩy mạnh vai trò trung tâm công nghiệp nặng của miền Trung. Sau khi hình thành cực tăng trưởng lớn quanh Dung Quất, tỉnh hiện không còn chỉ hướng tới thu hút một vài dự án đơn lẻ, mà đang xây dựng chuỗi công nghiệp thép và công nghiệp hỗ trợ quy mô lớn hơn.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn nằm ở khả năng hấp thụ của thị trường thép trong những năm tới. Ngành thép Việt Nam hiện đã bước vào giai đoạn cạnh tranh gay gắt, trong khi thị trường xuất khẩu ngày càng chịu áp lực phòng vệ thương mại. Điều này đồng nghĩa lợi thế trong tương lai có thể không còn nằm ở việc “sản xuất nhiều hơn”, mà ở khả năng tham gia sâu hơn vào các phân khúc thép chất lượng cao và chuỗi cung ứng công nghiệp.

Nếu dự án tại Dung Quất được triển khai đúng tiến độ, đây có thể không chỉ là một kế hoạch đầu tư mới của VNSTEEL, mà còn là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp thép nhà nước lớn nhất Việt Nam đang bắt đầu quay lại cuộc chơi mở rộng công suất và tái định vị trong chu kỳ công nghiệp mới.