Ngành thép phân hóa mạnh quý 1: HPG bứt tốc, nhóm tôn mạ hụt hơi

Trong quý đầu năm 2026, Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát (mã chứng khoán: HPG) tiếp tục dẫn đầu ngành thép về lợi nhuận với lãi sau thuế đạt 9.056 tỷ đồng, gấp 2,7 lần cùng kỳ năm trước. Doanh thu thuần đạt khoảng 52.900 tỷ đồng, tăng 41% so với quý 1/2025.

Động lực tăng trưởng của HPG đến từ việc doanh thu cải thiện mạnh cùng biên lợi nhuận gộp tăng từ 14,4% lên 15,8%. Ngoài hoạt động sản xuất thép, doanh nghiệp còn ghi nhận hơn 4.900 tỷ đồng doanh thu tài chính từ chuyển nhượng dự án bất động sản, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng lợi nhuận.

Riêng mảng sản xuất và kinh doanh thép tiếp tục đóng vai trò chủ lực với doanh thu đạt khoảng 51.221 tỷ đồng và lợi nhuận khoảng 4.588 tỷ đồng, lần lượt tăng 43% và 61% so với cùng kỳ năm trước.

Theo HPG, thị trường thép Việt Nam trong quý đầu năm ghi nhận tín hiệu tích cực nhờ nhu cầu nội địa cải thiện, đặc biệt từ đầu tư công và thị trường bất động sản. Doanh nghiệp ưu tiên thị trường trong nước giúp sản lượng thép xây dựng, thép cuộn cán nóng (HRC) và phôi thép tăng mạnh.

Ở chiều ngược lại, hoạt động xuất khẩu tiếp tục gặp khó khăn do nhu cầu tại Mỹ và châu Âu phục hồi chậm. Đồng thời, thép giá rẻ từ Trung Quốc gia tăng cạnh tranh tại các thị trường ASEAN và Trung Đông, trong khi các biện pháp phòng vệ thương mại tiếp tục gây áp lực lên doanh nghiệp xuất khẩu.

HPG cho rằng các yếu tố bất lợi với xuất khẩu có thể còn kéo dài trong năm 2026. Vì vậy, tập đoàn tiếp tục duy trì tỷ trọng xuất khẩu ở mức hợp lý và đa dạng hóa thị trường nhằm hạn chế phụ thuộc vào một khu vực cụ thể.

Không chỉ Hòa Phát, Tổng CTCP Thép Việt Nam (mã chứng khoán: TVN) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực nhờ lợi thế thị phần nội địa. Quý 1/2026, TVN đạt doanh thu khoảng 13.658 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp đạt khoảng 675 tỷ đồng, tương ứng biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 3,8% lên 4,9%.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn ghi nhận hơn 47 tỷ đồng lãi từ công ty liên doanh, liên kết, trong khi cùng kỳ năm trước lỗ 32 tỷ đồng. Kết quả này giúp TVN báo lãi sau thuế khoảng 184 tỷ đồng, tăng 82% so với quý 1/2025 dù doanh thu tài chính giảm và các chi phí hoạt động tăng đáng kể.

Trong khi nhóm doanh nghiệp thép xây dựng và thép nội địa hưởng lợi từ đầu tư công và bất động sản hồi phục, nhóm doanh nghiệp tôn mạ thiên về xuất khẩu tiếp tục đối mặt nhiều thách thức.

Công ty CP Tập đoàn Hoa Sen (mã chứng khoán: HSG) ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý 2 niên độ tài chính 2025–2026 đạt khoảng 119 tỷ đồng, giảm 42% so với cùng kỳ. Doanh thu thuần đạt khoảng 8.967 tỷ đồng, giảm 6%, trong khi biên lợi nhuận gộp giảm từ 12,7% xuống 11,7%.

Tương tự, Công ty CP Thép Nam Kim (mã chứng khoán: NKG) ghi nhận doanh thu thuần quý 1 đạt khoảng 3.261 tỷ đồng, giảm 20% so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp giảm mạnh xuống còn 2,6%, kéo lợi nhuận gộp chỉ còn khoảng 85 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức 263 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Nhờ doanh thu tài chính tăng lên khoảng 97 tỷ đồng và tiết giảm đáng kể chi phí bán hàng, chi phí tài chính, NKG mới tránh được tình trạng thua lỗ. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 21 tỷ đồng, giảm 68% so với cùng kỳ.

Cơ cấu doanh thu của NKG phản ánh rõ sự suy yếu của hoạt động xuất khẩu. Doanh thu xuất khẩu chỉ còn hơn 1.000 tỷ đồng, giảm khoảng một nửa so với quý 1/2025. Trong khi đó, doanh thu nội địa đạt khoảng 2.180 tỷ đồng, tăng 10%.

CTCP Tôn Đông Á (mã chứng khoán: GDA) cũng ghi nhận doanh thu quý 1 đạt khoảng 3.589 tỷ đồng, giảm 10% so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp co hẹp từ 7,1% xuống còn 4,5%, khiến lợi nhuận sau thuế giảm 19%, còn khoảng 51 tỷ đồng.

Đáng chú ý, CTCP Đầu tư Thương mại SMC (mã chứng khoán: SMC) tiếp tục gặp khó khi doanh thu thuần giảm 42%, còn khoảng 1.073 tỷ đồng. Doanh nghiệp chịu áp lực chi phí tài chính lớn với gần 45 tỷ đồng, cao hơn gấp đôi cùng kỳ.

SMC cho biết trong quý đầu năm đã gần như chấm dứt toàn bộ hoạt động sản xuất thép gồm cán ép, tẩy mạ kẽm và sản xuất ống thép. Công ty hiện tập trung vào hoạt động thương mại thép dài, thép dẹt và gia công thép. Tổng sản lượng tiêu thụ trong quý đạt khoảng 72.040 tấn, giảm 47% so với cùng kỳ.

Dù vậy, nhờ ghi nhận gần 70 tỷ đồng lợi nhuận từ chuyển nhượng tài sản tại Công ty TNHH Thép SMC, doanh nghiệp vẫn báo lãi sau thuế hơn 17 tỷ đồng, cải thiện đáng kể so với mức lãi chỉ 127 triệu đồng cùng kỳ năm trước.

Ở nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ, nhiều đơn vị ghi nhận kết quả tích cực hơn nhờ cải thiện biên lợi nhuận và tiết giảm chi phí. CTCP Gang thép Thái Nguyên (mã chứng khoán: TIS) đạt doanh thu khoảng 3.642 tỷ đồng, tăng 29%, đồng thời chuyển từ lỗ 9 tỷ đồng sang lãi 15 tỷ đồng.

CTCP Tập đoàn Thép Tiến Lên (mã chứng khoán: TLH) ghi nhận doanh thu giảm 20% xuống khoảng 1.032 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế tăng gấp đôi lên khoảng 6 tỷ đồng nhờ giảm chi phí tài chính và quản lý doanh nghiệp.

Trong khi đó, CTCP Ống thép Việt Đức VG PIPE (mã chứng khoán: VGS) đạt hơn 1.700 tỷ đồng doanh thu, gần như đi ngang so với cùng kỳ nhưng biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 3,7% lên 4,1%, giúp lợi nhuận sau thuế tăng 10% lên hơn 45 tỷ đồng.

CTCP Kim khí TP HCM (mã chứng khoán: HMC) cũng ghi nhận doanh thu thuần khoảng 2.344 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng 63%, đạt hơn 13 tỷ đồng.